Włochy – Sycylia, symbole, duch i stereotypy | Świat PR

Włochy – Sycylia, symbole, duch i stereotypy

Wciąż czynny wulkan Etna, Dolina Świątyń w Agrigento i ricotta, czyli twarożek z owczego mleka. Trzy symbole gorącej wyspy, z którą kojarzymy także mafię (tej kwestii nie da się rozpatrywać w czarno-białych kategoriach) oraz książkę „Lampart” Giuseppego Tomasiego di Lampedusa i stworzony na jej podstawie film z lat 60. XX w. (tyt. oryginału „Il Gattopardo”).

Etna, fot. Paweł Wroński

Etna, fot. Paweł Wroński

Etna wygląda jak... ricotta - mówią Sycylijczycy. Dymi i wyrzuca z wieńczących ją kraterów przesycone siarką opary. W ostatnich latach, w centralnej części masywu ukształtował się nowy, najaktywniejszy obecnie krater - Bocca nuova. Po każdej erupcji przybywa mu wysokości, i spotkałem się z opiniami, że wkrótce to on będzie górować w masywie Mongibello - Pięknej góry, jak Sycylijczycy z arabska nazywają Etnę. Ostatnia erupcja wulkanu miała miejsce 15 maja (a przed powstaniem tego tekstu w styczniu) 2015 r.

Valle di Templi, fot. Paweł Wroński

Valle dei Templi koło Agrigento, fot. Paweł Wroński

Valle dei Templi - Dolina świątyń koło Agrigento. Wystawione po południowej stronie, widoczne z morza były dla podpływających do wyspy i portu manifestacją siły i potęgi Agrigento. Kuszące bogactwami antyczne miasto zdobywali Rzymianie, Kartagińczycy, Normanowie i Arabowie. Wpływy ich kultur nakładały się na siebie kreując ducha i oblicze współczesnej Sycylii.

Degustacja świeżej ricotty, fot. Paweł Wroński

Degustacja świeżej ricotty, fot. Paweł Wroński

Ricotta - powstaje w podobny sposób jak owcze sery karpackich górali. Proces fermentacji pobudza się podnosząc temperaturę mieszanego cały czas mleka (ważne aby robić to w jednym kierunku), do poziomu 80 st.C oraz dodając odrobinę mleka krowiego. Nie odcedzając serwatki ricottę je się na ciepło, mocząc w niej chleb - 'ncannistrata, czyli formaggio pecorino fresco. To co pozostaje po odcedzeniu serwatki, jest - podobnie jak nasz bundz - prefabrykatem do tworzenia coraz bardziej twardych i wyrazistych w smaku serów: tuma, caciotta, pecorino vecchio stagionato, Aby spróbować takiej ricotty trzeba odwiedzić interior, niemal nieznane turystom miejsca. Miasteczka takie jak Racalmuto, Naro, Palma di Montechiaro, czy Suttera, w których duch Sycylii wolny jest jeszcze od komercjalizacji, jakiej ulegają nieuchronnie nadmorskie kurorty oraz sycylijskie metropolie, Palermo i Katania.

Ta świątynia i charakterystyczne schody z Palma di Montechiaro, zagrały w filmie „Il Gattopardo” Lampedusę, fot. Paweł Wroński

Ta świątynia i charakterystyczne schody z zagrały w filmie Lampedusę, fot. Paweł Wroński

Książkę G.T. di Lampedusa „Il Gattopardo” przetłumaczono na niemal wszystkie współczesne języki. A dzięki dokonanej przez Luchino Viscontiego ekranizacji, świat poznał schody prowadzące do świątyni w Palma de Montechiaro. Zaś na stropie jednej z sal tamtejszego zamku zachował się herb sycylijskiego rodu, którego dzieje zainspirowały pisarza. Na marginesie, przetłumaczona w latach 60. XX w., znana u nas pod tytułem „Lampart” książka, doczekała się w 2009 r. nowego wydania pod zmienionym tytułem „Gepard”.

FAVARA_IMG_8396

Favara, Farm Cultural Park, fot. Paweł Wronski

Na koniec stereotyp - Mafia. Nie wiadomo kiedy się narodziła, wiadomo jednak, że była przejawem miejscowej kultury - swoistego podejścia do honoru i lojalności. Że - wbrew oficjalnej włoskiej historiografii - pozostający w jej strukturach Sycylijczycy wcale nie wspierali Garibaldiego w zjednoczeniu Włoch (Risorgimento), ale przeciwnie - walczyli przeciw niemu, dążąc do niezależności wyspy.
A wreszcie to, że rozwój cosa nostra w Ameryce doprowadził do rzezi starych szefów - cappi na wyspie, bo nie chcieli zgodzić się na handel narkotykami. Mafia sycylijska stała się faktem historycznym, a postawy związanych z nią ludzi spolaryzowały się. W kierunku zorganizowanej przestępczości o wymiarze międzynarodowym lub hołdowaniu tradycyjnym wartościom i współpracy z władzami.

Scala dei Turchi - białe skały na południowym wybrzeżu, fot. Paweł Wroński

Scala alla Turca - białe skały na południowym wybrzeżu, fot. Paweł Wroński

...