Włochy – bajeczne miasta

Włochy wciąż podbijają Europę sztuką i kuchnią. Klimatem i słońcem również. Zachwycają złocistymi plażami, zielonymi winnicami oraz zaśnieżonymi szczytami Alp i Apeninów. W zróżnicowanym krajobrazie rozkwitają pełne uroku miasta.

Ponad inne metropolie wyrasta Rzym – kolebka naszej cywilizacji. Od murów Koloseum odbijają się echa starożytności. Gdy Rzym rządził światem, jego największa arena rozbrzmiewała rykiem tłumów upojonych krwawymi widowiskami. Łuk Konstantyna przypomina o triumfach cesarzy, którzy stworzyli imperium, a Kapitol i Forum Romanum o prawach i obyczajach przyjętych później we wszystkich krajach Europy. Spacer ulicami Wiecznego Miasta jest wędrówką w czasie, jej kolejne przystanki wyznaczają wybitne dzieła architektury.

Duch miasta
Imponującą bazylikę Santa Maria Maggiore na Eskwilinie zaczęto wznosić po soborze w 431 r., na którym ogłoszono kult Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej. Ukończono 1300 lat później. Nad pokrytym mozaikami wnętrzem rozpościera się sklepienie ozdobione złotem przywiezionym przez Kolumba. Równie imponująca bazylika św. Jana na Lateranie jest świadectwem duchowego triumfu chrześcijaństwa oraz świeckiej działalności papieży. Do świątynnego zespołu należy także dawna kaplica papieska Sancta Sanctorum. Umieszczono w niej obraz Chrystusa malowany przez św. Łukasza, a ukończony przez anioły. Do okienka, przez które można go podziwiać, prowadzą Święte Schody z Jerozolimy. Przed wiekami wiodły ponoć do pałacu Poncjusza Piłata i stąpał po nich Chrystus. Dziś więc wolno nimi wchodzić jedynie na kolanach. Chwilę wytchnienia od bogactw rzymskich świątyń odnajdziemy przy Fontannie di Trevi. Zasłuchani w szum wody i zapatrzeni na pałacową fasadę, spod której wyłania się rydwan Neptuna, poczujemy ducha Wiecznego Miasta.

W państwie papieży
Częścią Rzymu, a zarazem niezależnym państwem, jest Watykan – papieska stolica od XIV w. Życie najmniejszego państwa świata ogniskuje się na otoczonym imponującą kolumnadą placu św. Piotra. Stojący w jego centrum obelisk, jeden z 13 egipskich obelisków w Rzymie, wedle tradycji był świadkiem męczeńskiej śmierci św. Piotra. Z placu, na którym gromadzą się wierni, by otrzymać papieskie błogosławieństwo, wchodzi się do Bazyliki św. Piotra. Największa świątynia chrześcijaństwa olśniewa dziełami sztuki i mnogością relikwii złożonych na 44 ołtarzach. Pod główną nawą bazyliki w Nowych Grotach znajdują się groby 145 papieży, wśród nich złożono także doczesne szczątki Jana Pawła II. Do Pałacu Papieskiego przylega Kaplica Sykstyńska (w niej odbywają się konklawe). Jej sklepienie zdobią dzieła największych włoskich malarzy, m.in. „Stworzenie świata” pędzla Michała Anioła.

U św. Franciszka
Niespełna 200 km dzieli Rzym od Asyżu. Rodzinne miasto św. Franciszka jest przytulone do stoków wzgórza na przedgórzu Apeninów. Pomiędzy stłoczonymi kamieniczkami wiją się wąskie, strome uliczki, prowadząc do bazyliki św. Franciszka i kościoła św. Klary. Konwent franciszkański z bazyliką zajmuje cypel wzgórza, rozbijając pola i łąki, niczym dziób okrętu morskie fale. Świątynię i klasztor widać z oddali. Drogami wśród krzewów róż i gajów oliwnych ciągną ku niej nieustannie pielgrzymi i turyści. Obok watykańskiej Bazyliki św. Piotra jest ona najczęściej odwiedzanym katolickim sanktuarium we Włoszech. W 1986 r. Jan Paweł II, pozostając w zgodzie z franciszkańskim duchem poszanowania wszelkiego stworzenia, zaprosił do Asyżu głowy 12 wielkich religii. Zainicjował w ten sposób Światowe Dni Modlitwy o Pokój, które weszły na stałe do kalendarza najważniejszych wydarzeń międzynarodowych.

Skarby Medyceuszy
Równie niewielka odległość dzieli Rzym od Florencji. Stolica Toskanii zawdzięcza swe skarby Medyceuszom, ich żądzy władzy i posiadania. Bogactwa te wypełniają ponad 40 muzeów, pałace, świątynie i ulice. Niczym lichwiarz od kredytu miasto ściąga z nich procent od zachwytów przybywających tłumnie turystów. A ci płacą go chętnie oczarowani przepychem „złotego trójkąta”. Wyznacza go plac z posągiem nagiego Dawida (Piazza della Signoria) i wejściem do galerii Uffizi, katedra Santa Maria del Fiore przykryta imponującą kopułą Brunelleschiego i pełen jubilerskich warsztatów Stary Most (Ponte Vecchio). Zwiedzających niezauważenie wciągają luksusowe sklepy oraz różne lokale ciągnące się wzdłuż starych ulic. Oszołomienie florenckimi cudami trwa... przynajmniej do świtu dnia następnego.

Nie tylko wieża
Wśród pereł Toskanii jest także Piza odwiedzana przez turystów głównie ze względu na Krzywą Wieżę należącą do imponującego kompleksu sakralnego wzniesionego w średniowieczu na placu Cudów. Na początku XVII w. wychylenie od pionu sięgające 4 m wykorzystał Galileusz. Z najwyższej kondygnacji zrzucił dwie kule. Armatnią o wadze 80 kg i 200-gramową muszkietową. Ku zdziwieniu zgromadzonych, obie dotknęły ziemi w tym samym momencie. Uczony udowodnił niezależność przyspieszenia ziemskiego od masy. O jego eksperymencie uczą się po dziś dzień kolejne pokolenia. Na wieżę zaś wchodzi każdy odwiedzający Pizę, pokonując 294 stopnie.

Miasto przecięte rzeką Arno leży kilkanaście kilometrów od morza. Plaże stanowią kuszącą słońcem alternatywę dla zwiedzania graniczącego z Toskanią księstwa San Marino – jednego z najmniejszych i najstarszych państw świata.

Najjaśniejsza
Skarbnicą włoskiej kultury jest także Wenecja – miasto, po którym pływa się gondolami, gdyż zamiast zwykłych ulic przecinają je wypełnione wodą kanały. Najjaśniejsza Rzeczpospolita Wenecka w czasach swej świetności władająca połową Morza Śródziemnego, nie straciła dawnego splendoru. Nadal olśniewają zabytki w najstarszej części miasta. Nad pięknym placem św. Marka górują: bazylika pod wezwaniem patrona kupieckiej republiki, dzwonnica jego imienia oraz Pałac Dożów. Na placu przed Caffè Florian stoją stoliki i orkiestra gra salonowe przeboje z belle epoque. Romantycznym akcentem jest Most Westchnień. Kiedyś prowadzono nim przestępców z Pałacu Dożów do więzienia. Pisarze doby romantyzmu tak często wspominali o tęsknych westchnieniach skazańców do ukochanych i utraconej wolności, że przyblakło wspomnienie o prawdziwym przeznaczeniu budowli.

Tekst publikowany na łamach magazynu "Świat Podróże Kultura" w numerze czerwiec 2011 na str. 22-27.

...