Magazyn Swiat Podróże i Kultura

To jeden z najbardziej tajemniczych obiektów w Europie. Jego ostateczne przeznaczenie nie jest znane a niezwykłość budowli przyciąga badaczy, poszukiwaczy przygód i ludzi ciekawych. W 1943 roku w północno-zachodnim rejonie Gór Sowich (Eulengebirge) oraz w okolicach zamku Książ w Górach Wałbrzyskich Niemcy rozpoczęli zakrojone na ogromną skalę prace budowlane podziemnych kompleksów dzisiaj zwanych "Rzeczka", "Jugowice Górne -Jawornik", "Włodarz", "Osówka", "Soboń", "Sokolec - Gontowa" i "Książ". Generalnym wykonawcą została specjalnie utworzona śląska Wspólnota Przemysłowa SA we Wrocławiu (Schlesische Industriegemeinschaft AG), z generalną dyrekcją w dzisiejszym Jedlinie Zdroju. Siłę roboczą stanowili przymusowi robotnicy zagraniczni zgrupowani w czterech obozach w miejscowościach Walim, Kolce, Głuszyca i Głuszyca Górna. Od kwietnia 1944 roku nadzór nad cokolwiek kulejącym projektem przejęła Organizacja Todt, nadając mu kryptonim "Olbrzym" (Oberbauleitung "Riese").

Każdego zmęczonego wielkomiejskim hałasem i ciągłą gonitwą mieszczucha zapraszamy w malowniczy, niczym z obrazów Chełmońskiego świat polsko-białoruskiego pogranicza, cichych wiosek zagubionych wśród pól i pagórków, wielowiekowych lasów i czystego jak łza powietrza. Obszar między Sokółką a Kruszynianami, bo na ten właśnie dziewiczy teren, o wspaniałych walorach przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych chcemy dziś Państwa zaprosić kształtuje urozmaicona rzeźba Wzgórz Sokólskich i Pagórków Nadwisłockich, malownicza dolina Nietupy, przepiękna Puszcza Knyszyńska. Tu też widoczne są na każdym kroku ślady wielowiekowego współżycia różnych ludów, wyznawców wielu religii i ras. Tu wszakże płot w płot mieszkali Żydzi, Litwini, Polacy i... Tatarzy, a obok cerkwi, kościołów, synagog stawiane były meczety. Polscy Tatarzy? To ci dopiero...

Reforma administracyjna przełomu tysiącleci pozostawiła nam w spadku wiele dziwnych tworów, często zupełnie na nowo definiując stare pojęcia i historyczne terminy. Jednym z takich przykładów jest Mazowsze - historyczna dzielnica Polski o najbardziej chyba "płynnym" obszarze. Mimo jednak licznych w poprzednich stuleciach zmian, dzisiejsze Mazowsze ma się po prostu nijak do tego, o czym zwykliśmy mówić, mając na myśli krainę zamieszkałą przez Mazurów.

Kiedyś to była prawdziwa kraina pogranicza, narażona na częste łupieskie najazdy Prusów i Litwinów, na którą w dodatku łakomym okiem spoglądali kolejni Wielcy Mistrzowie - władcy zakonnego państwa. Mimo to jednak trudno szukać na Mazowszu wielkich zamków czy potężnie umocnionych grodów. Nie zachowały się również liczne tu niegdyś umocnienia wznoszone z drewna.

Dni Mazowsza w Warszawie 16 czerwca (sobota), godz. 1700-2000. 17 czerwca (niedziela), godz. 1000-1700, Łazienki Królewskie Mazowieckie Klimaty - całodzienna impreza plenerowa, podczas której swoje osiągnięcia i działalność prezentują rokrocznie samorządy powiatowe, lokalne organizacje turystyczne, towarzystwa regionalne i mazowieckie instytucje kultury. W najważniejszych punktach Łazienek (m.in. Amfiteatr, Stara Pomarańczarnia, Letnia Estrada za Starą Pomarańczarnią, Ogród Różany, Pałac Myślewski) odbędą się koncerty, konkursy, warsztaty, pokazy i wystawy.

Boże Narodzenie 1668 roku nie było wcale wesołe. Kraj był niemiłosiernie złupiony i zniszczony wojnami kozackimi, szwedzkim "potopem" i najazdem Siedmiogrodziań. Skończyła się już co prawda wojna domowa, bo i tej nie zaoszczędziła nam historia, ale abdykował Jan Kazimierz - król, symbol desperackiego antyszwedzkiego oporu. Znaczne obszary wschodnie okupowane były przez Septurionów, jak unikając zadrażnień z cenzurą, nazywał Rosjan Sienkiewicz. Po lasach kryły się zbrojne kupy, na gościńcach królowały muszkiet i szabla, a od bandytów naprawdę trudno było się opędzić. Nie było czym i komu pracować, bowiem w wyniku zakończonych dopiero co konfliktów ubyła ponad trzecia część ludności. Takiej hekatomby jeszcze w naszych dziejach nie odnotowano, a świetne jeszcze nie tak dawno i rozległe państwo z roli mocarstwa stoczyło się w jedną dosłownie dekadę niemalże na samo dno.

Jesteśmy najmniejszym w skali kraju województwem. Walka o jego zachowanie zbliżyła mieszkańców tworząc naprawdę wyjątkową społeczność. Tak jak wyjątkowa jest nasza ziemia. Nasza Mała Ojczyzna
Najważniejszą rzeką Opolszczyzny jest Odra. Najwyższą górą Kopa Biskupia (889 m n.p.m.), zaś największym skupiskiem leśnym - Bory Stobrawskie. Województwo Opolskie zamieszkuje ponad milion mieszkańców, a w poprzek jego obszaru przebiega autostrada A-4. Na południu województwa wyrastają Góry Opawskie skąd rozpościerają się wspaniałe widoki na stronę polską i czeską. To najcenniejszy krajobrazowo i przyrodniczo zakątek województwa. Oferuje on liczne szlaki piesze i rowerowe, dobrą bazę hotelową, wyciąg narciarski, kąpielisko, łowiska pstrągów, bazę agroturystyczną, nowoczesne ośrodki seminaryjno-konferencyjne i rehabilitacyjne. Jednym z owoców polsko-czeskiej współpracy transgranicznej jest oznakowana cyklotrasa L.J.O. - droga rowerowa wiodąca z Lądka-Zdroju przez czeski Javornik, okolice Paczkowa do Jeziora Otmuchowskiego.

"Prawie" zwykle czyni wielką różnicę. Tak przynajmniej przekonują telewizyjne reklamy. I chociaż bez wątpienia jest w tym i wiele racji widać jednak, że żaden z ich twórców nie był w Paczkowie. To naprawdę nie tylko prawie Carcassonne...
Legnicka klęska, wyludnienie znacznych obszarów, a przede wszystkim śmierć aspirującego do władzy nad Polską dzielnicową księcia Henryka Pobożnego szczególnie na Śląsku zmieniła wiele, a wraz z pojawieniem się nowych osadników zza Odry dotarły tu i nowinki techniczne - weźmy choćby młyn wodny, jak i nowatorskie naówczas rozwiązania międzyludzkich stosunków wzajemnych oparte na istniejących już gdzie indziej rozwiązaniach prawnych.

Witamy Państwa w Kędzierzynie-Koźlu, 65-tysięcznym mieście w województwie opolskim, ważnym ośrodku administracyjnym i kulturalnym regionu. Kędzierzyn-Koźle jest gminą położoną na granicy dwóch zróżnicowanych województw dolnośląskiego i śląskiego. Przepływające przez miasto rzeka Odra oraz Kanały Gliwicki i Kłodnicki nadają miastu malowniczy charakter, zaś usytuowany na obrzeżach miasta akwen wodny Dębowa jest miejscem wypoczynku i rekreacji.
Kędzierzyn-Koźle, którego historia sięga XII wieku, ma ogromne walory turystyczne. Miasto otoczone jest lasami poprzecinanymi ścieżkami rowerowymi, a mieszkańcy każdego osiedla mają dostęp do licznych terenów zielonych.

Byczyna znana jest z bitwy, która miała miejsce nieopodal miasta. W 1588 roku hetman koronny Jan Zamojski zwyciężył wojska arcyksięcia austriackiego Maksymiliana Habsburga, który pretendował do tronu polskiego. Zwycięstwo wojsk Jana Zamojskiego pozwoliło osadzić na tronie Polski króla Zygmunta III Wazę. Historia miasta sięga jednak czasów wcześniejszych. Uważa się, że Byczyna jest rówieśniczką państwa polskiego.

Do Brzegu wiedzie wiele dróg. Można tu przybyć pieszo, krocząc po ścieżkach Via Regia - Drogi Królewskiej, łączącej Kraków z Europą Zachodnią, koleją - przemierzając najstarszy odcinek kolei żelaznych na dzisiejszych ziemiach Polski, samochodem - mknąc pamiętającą okres międzywojenny autostradą A4, czy "wyznaczonymi" bursztynowym szlakiem drogami krajowymi, a nawet drogą wodną, wykorzystując pradawny szlak, jakim była i po dziś dzień jest Odra.

Tym razem chciałbym zaproponować rowerową wycieczkę niezwykłym szlakiem oznaczonym na mapach turystycznych Opolszczyzny na niebiesko. Oficjalnie to "Szlak Średniowiecznych Polichromii", ale wolę używać jego popularnej nazwy - Szlak Polichromii Brzeskich, bo ta chyba przyjęła się już na tyle, że od razu wiadomo o co chodzi.

Sam szlak jest raczej nowym, bo tak na dobrą sprawę liczy sobie w zasadzie dopiero dekadę. Nie trafił więc jeszcze do wszystkich przewodników, a bez wątpienia należy do pereł krajoznawczych nie tylko regionu, ale i kraju.

Zapraszamy Państwa na południe Polski do regionu położonego w południowo - zachodniej części województwa opolskiego, którego różnorodność krajobrazów można odkrywać pieszo, na rowerze lub też konno. O niezwykłej atrakcyjności tego obszaru świadczy nie tylko jego położenie ale również niepowtarzalne bogactwa natury oraz liczne zabytki architektury, będące niegdyś świadkami burzliwej historii.

Gmina Głuchołazy leży w południowej części województwa opolskiego u podnóża Gór Opawskich, najdalej na wschód wysuniętego pasma Sudetów. Najwyższym szczytem Gór Opawskich jest Biskupia Kopa - 890 m. n.p.m. Gmina graniczy z Republiką Czeską na odcinku ok. 35 km.

Nawet największa świetność przemija. Widać to nie tylko w Ujeździe, gdzie znajdują się jedne z najsłynniejszych polskich ruin - zamku Krzyżtopór, ale i w nieodległym tak bardzo od niego Szydłowie.Było to niegdyś wspaniałe królewskie miasto, któremu prawa miejskie nadał Władysław Łokietek, a zabrał rosyjski zaborca, porządkując "swoje" zachodnie gubernie po upadku powstania styczniowego. Dzisiaj Szydłów to nadal cicha, zagubiona i "straszliwie" ospała wieś, chociaż wyglądająca jak miasto. Zachowało się tu prawie 700 z tysiąca kilkudziesięciu metrów dawnego obronnego muru wraz z jedną z trzech miejskich bram - Krakowską, która co prawda została wystawiona na licytację jeszcze za czasów Królestwa Kongresowego, ale zbyt wygórowana cena czyniła ją nieopłacalną dla potencjalnych chętnych do rozbiórki.

Fabryka Porcelany Ćmielów to rodzinna manufaktura, kontynuująca przedwojenne tradycje Wytwórni Porcelany "Świt" w Ćmielowie. Po prywatyzacji w 1996 roku właściciel Adam Spała kontynuuje wieloletnie tradycje, produkcją miniaturowych rzeźb - figurek porcelanowych z lat 50. i 60. zaprojektowane w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie. Fabryka produkuje unikatowe wyroby ze starych, oryginalnych modeli, używając form matek, które przetrwały wraz z chlubną tradycją porcelany ćmielowskiej.

Rozmowa z prezydentem Nowego Sącza, Ryszardem Nowakiem
Magazyn Świat Podróże Kultura:
Czym Pan Prezydent zachęciłby gości z Polski i zagranicy do odwiedzenia Nowego Sącza podczas wakacji ?
Ryszard Nowak: - Nasze miasto samo w sobie jest warte poznania i odwiedzenia. Nie możemy się pochwalić, że żyjemy z turystyki, ale Nowy Sącz jest celem dla licznych wycieczek i turystów indywidualnych, którzy wybierają się na wypoczynek czy włóczęgę po Beskidzie Sądeckim, przyjeżdżają "do wód" - Krynicy, Muszyny, Piwnicznej. Coraz częściej wpadają do nas choćby na kilka godzin goście, dla których głównym punktem jest Kraków. Nad Dunajcem i Kamienicą chcą nieco odetchnąć od wielkomiejskiego, podwawelskiego gwaru i poznać nasze walory.

Muzeum Browaru w Żywcu to nie tylko historia i eksponaty. Niepowtarzalny klimat i bliskość eksponatów muzealnych powoduje, iż mamy wrażenie, że przenieśliśmy się w odległe czasy, obserwując zmiany jakie zaszły w technologii produkcji piwa na przestrzeni wieków. Przez prawie trzy godziny nie będziecie się nudzić, to pewne. Tutaj można wszystkiego dotknąć, nikt nie zabrania robienia zdjęć i poczujecie się tak, jakby ktoś cofnął czas. Jest to miejsce, w którym tradycja splata się z nowoczesnością w sposób szczególny. Kto przez ten czas zgłodnieje, powinien koniecznie zajrzeć do piwiarni lub restauracji Żywiecka.

Okoto stu wystawców zgromadził tegoroczny Krakowski Salon Turystyczny. Podczas 17.edycji tej imprezy przedstawiciele branży turystycznej prezentowali oferty letniego wypoczynku. Tym razem targi zorganizowano w Muzeum Narodowym.

Zagranice reprezentowali najbliżsi sąsiedzi Małopolski m.in. Słowacy i Węgrzy, były też propozycje wypoczynku przedstawiane przez Greków, Włochów, Chorwatów i Tunezyjczyków. Spore zainteresowanie budzili goście ze Sri Lanki. Z kolei gospodarze - Małopolska -przygotowali duże i ciekawie zaaranżowane stoisko, w którym można było uzyskać wszelkie informacje o propozycjach turystycznych regionu. Lokalne atrakcje prezentowali z kolei wystawcy na stoiskach Pomorza, Pojezierza Drawskiego, Świętokrzyskiego, Śląskiego, Powiatu Żnińskiego, Podkarpackiego.

Jak co roku w drugiej połowie kwietnia ożywa warszawski AWF, którego teren zamienia się w jeden wielki kiermasz turystycznych ofert na nadchodzŕcy okres letni. Nie darmo organizatorzy nadali tym targom miano LATO, bo to właśnie ono kusi, mami, skłania do marzeń i podejmowania decyzji o wyjeździe dziesiątki, jeżli nie setki tysięcy Polaków. W trzy gorące kwietniowe dni (20 - 22) prawie 330 wystawców z 16 krajów świata (z Austrii, Chorwacji, Cypru, Czech, Francji, Grecji, Kuby, Polski, Słowacji, Sri Lanki, Wenezueli, Łotwy, Ekwadoru, Litwy, Niemiec oraz Włoch) niekiedy wręcz niesamowitymi pomysłami usiłowało urzec ponad 32 tysiące zwiedzających. Wielu się ta sztuka udała na pewno. Zaprezentowały się nie tylko kraje - tradycyjne kierunki naszych wakacyjnych wojaży czy rajskie i egzotyczne kierunki wypraw, ale i polskie województwa z Mazowszem na czele, które - jak co roku - starało się wypaść szczególnie okazale.

Ponad 400 wystawców z kraju i zagranicy zaprezentowało swoją ofertę podczas 10. Jubileuszowych Gdańskich Targów Turystycznych GTT, 12. Gdańskich Targów Sportów Wodnych POLYACHT oraz 2. Targów Inwestycji w Turystyce CIEPŁY BAŁTYK. Ciekawa oferta i niskie ceny wejściówek powodują, że rokrocznie odwiedza je ponad 10 tys. gości. Bilet normalny kosztował 4 zł, a ulgowy dla uczniów i studentów jedynie 2 zł.

W tym roku miały swoje stoiska biura podróży, touroperatorzy, regionalne i lokalne organizacje turystyczne, regiony turystyczne z kraju m.in. Mazowsze, Podlasie, Kaszuby, Śląsk, woj. Podkarpackie, Lubelskie, Ziemia Kłodzka, Pieniny, oraz miasta: Augustów, Inowrocław, Gniezno, Grudziądz. Ciekawą ofertę prezentował Kraków, a także stoiska Euroregionów Bałtyk, Śląsk Cieszyński i Beskidy. Ofertę zagraniczną prezentowali wystawcy z 15 krajów m.in. z Tunezji, Chorwacji, Irlandii, Francji, Litwy, Łotwy i Estonii, Białorusi, Ukrainy, Czech, Niemiec i Norwegii.

Ponad 70 wystawców zdecydowało się wziąć udział w IX Targach Turystycznych Tourtec 2007 w Jeleniej Górze. W tym roku odbywały się pod hasłem "Aktywnie we wspólnej Europie". Tourtec to targi plenerowe. Stoiska zlokalizowano na urokliwym Placu Ratuszowym i tylko pogoda mogła popsuć imprezę. Było jak w indyjskiej kinematografii - czasem słońce, czasem deszcz. Jednak nawet ulewa połączona z wichurą, które co jakiś czas dawały się we znaki i wystawcom, i gościom, nie odstraszyły zwiedzających. A latający (dosłownie!) namiot gości z Niemiec stał się jeszcze jedną, choć nieplanowaną, atrakcją. A skoro o gościach mowa - wśród wystawców reprezentowani byli zarówno lokalni przedsiębiorcy turystyczni, jak i przybysze z najdalszych (względem Jeleniej Góry) zakątków Polski - Kamienia Pomorskiego, Białegostoku, Olsztyna czy Gryfic. Dopisali też wystawcy zagraniczni, w tym wspominani już Niemcy i Czesi.

Kwiecień plecień, bo przeplata... tak kwiecień tego roku rzeczywiście przepleciony jest licznymi imprezami targowymi i Świętami. Kończy się natomiast zupełnie nieźle, bo długim weekendem, który naprawdę warto poświęcić na wyjazd i wypoczynek. W tym numerze szczególnie polecamy Warmię i Mazury, polskie morze z liczącym ponad dziesięć wieków portem-uzdrowiskiem - Kołobrzegiem, który tak wielką rolę odegrał nie tylko w naszych dziejach. Zapraszamy również na pobliski Borholm, gdzie słońce, jak twierdzą Duńczycy, Świeci prawie bez przerwy. Z europejskich krajów polecamy również rumuńską Bukowinę, bułgarskie kurorty i turystyczne raje - Chorwację i Turcję, a z krain bardziej odległych Ekwador, Indie, Uzbekistan, Polinezję i Nową Zelandię - miejsce tak bardzo odległe od Polski, że dalej już tylko może być morze. Oczywiście nie może na naszych łamach zabraknąć spotkań z historią i kulturą, z przeszłością, której wspaniałość i potęga wzbudza w nas ciągle tak ogromne zainteresowanie. życzę przyjemnej lektury.

Krzysztof Łukaszewicz

Łączy nas wiele

Magazyn Świat: Świetnie Pan mówi po polsku.

Gabriel C. Bartas: Studiowałem na Uniwersytecie Jagiellońskim, ale moje córeczki mówią lepiej po polsku. Jedna z nich tu się zresztą urodziła.

MŚ: To Pana pierwsza samodzielna placówka? Co było wcześniej?

Gabriel C. Bartas: Jestem ambasadorem od ubiegłego roku. Byłem pierwszym przedstawicielem dyplomatycznym, którego akredytował prezydent Lech Kaczyński. Wcześniej też spędziłem w Polsce kilka lat. Pracowałem w ambasadzie rumuńskiej w Polsce z moimi poprzednikami, stopniowo zdobywając szlify w służbie dyplomatycznej. Od czasu naszej rewolucji w 1989 roku mieszkałem w Polsce w sumie 11 lat.

Gdzieś tam po drugiej stronie globu można odnaleźć wyspy z naszych snów, szeleszczące girlandami kwiatów zawieszonych na szyjach ciemnowłosych dziewcząt. Polinezja ma tyle twarzy, ile wysp rozrzuconych na błękitnym oceanie. Polinezja, a szczególnie jej główna wyspa Tahiti, jest jedną z najbardziej znanych atrakcji turystycznych Oceanii. Za sławę trzeba jednak słono płacić. Polinezja to również jeden z najdroższych krajów w regionie. Ale przecież piękne kobiety, wspaniałe plaże i krajobrazy warte są każdej ceny.

O leżącej na drugiej półkuli Nowej Zelandii nie śmiałam nawet marzyć. Była dla mnie zawsze dwiema wysepkami leżącymi gdzieś na dalekim końcu świata. Ale teraz, gdy przyszło mi lecieć do Christchurch na Południowej Wyspie, świat wydał się być mały, skurczony i osiągalny.

Jest w Ameryce Południowej taki kraj, w którym polski turysta chwilami poczuje się jak w domu. To Ekwador. Ponad 90% mieszkańców jest katolikami i mniej więcej tyle samo - miłośnikami piłki nożnej.

Ekwador leży na równiku - stąd nazwa. Mimo niewielkiej, trochę mniejszej niż Polska, powierzchni - kraj ten ma do zaoferowania turystom cuda przyrody oraz zabytki kultury leżące na czterech obszarach o odmiennym klimacie. To znajdująca się w środku kraju strefa Amazonki z tropikalną dżunglą, andyjska część pasma Kordylierów, wybrzeże Pacyfiku oraz największa atrakcja - Wyspy Galapagos.

Mówią, że to najpiękniejsze miejsce na ziemi. Guilin, dawna stolica regionu Guanxi, dziś jest ważnym ośrodkiem kulturowym. Guilin od lat jest inspiracją artystów i celem wycieczek turystów. Niegdyś teren całkowicie pokryty morzem, powstał w wyniku gwałtownego wypiętrzenia. Różnorodność etniczna mieszkańców dodaje temu miejscu wyjątkowego kolorytu. Han, Zhuang, Yao, Hui, Miao i Dong - to tylko przykłady licznych narodów zamieszkujących Autonomiczny Region Guanxi na Południu Chin.

Po 17 godzinach jazdy autobusem z Delhi, półprzytomni, wysiadamy w Manali, himalajskim Zakopanem. Tu spędzamy pierwsze dni, tu rozpoczyna się nasza podróż po Himachal Pradesh.

Przepiękna Dolina Kashmiru i tybetański płaskowyż Ladakh o księżycowym krajobrazie są dla wielbicieli gór i przygód szczególnie atrakcyjne. Coraz liczniej odwiedzany, spokojny Ladakh broni swej dostępności. Posiada, co prawda, dość drogie połączenie lotnicze, a wysokogórska droga jest przejezdna tylko od czerwca do września.

Był to najdłuższy lądowy szlak handlowy w dziejach. W czasach starożytności i średniowiecza, a praktycznie aż do upowszechnienia się transkontynentalnej żeglugi morskiej łączącej Europę z Indiami i Dalekim Wschodem, tj. od II w. p.n.e. do XVI - XVII w. n.e., jedyna droga, jaką towary z Chin - przede wszystkim jedwab, od którego pochodzi nazwa tego szlaku, ale także żelazo i papier - trafiały do Europy. A w drugą stronę przewożono złoto, pachnidła, rośliny uprawne. Kupieckie karawany pokonywały tysiące kilometrów trudnych i niebezpiecznych dróg wiodących przez górskie przełęcze, m.in. Pamiru oraz pustynie Azji Środkowej i starożytne państwa Baktrii, Chorezmu, Sogdiany, a dalej m.in. Persji i Syrii. I chociaż znaczenie Jedwabnego Szlaku zmalało około VIII w. w związku z ekspansją na tereny środkowo azjatyckie ludów tureckich, to jeszcze przez kilka wieków było ogromne.

Turcja łączy nowoczesną kulturę zachodu z tradycją Islamu. Na niewielkiej przestrzeni, na południowym wybrzeżu znaleźć można luksusowe ośrodki turystyczne obok pozostałości dawno zamierzchłych cywilizacji. Turcja zawdzięcza swą różnorodność kulturową zamieszkującym ją licznym grupom etnicznym, ich różnym religiom, językom oraz tradycjom. Społeczeństwo pełne przeciwieństw to rzecz typowa dla kraju, który mimo azjatyckich korzeni chce zająć swoje miejsce w Europie.