Chciałbyś spędzić letni weekend niedaleko stolicy? Proponujemy wycieczkę do Góry Kalwarii na rowerze. Przejażdżka wśród lasów, sadów i nadwiślańskich łąk to fascynująca przygoda obfitująca w sportowe emocje.
Wytrawni rowerzyści mogą rozpocząć wycieczkę w stolicy. Niebieski Warszawski Szlak Rowerowy Wisły (65,5 km) zaczyna się na Wólce Węglowej. Mija Lasek Bielański, Stare Miasto, Wilanów. Prosta droga prowadzi do ogrodu botanicznego w Powsinie i uzdrowiska Konstancin-Jeziorna. Tuż za Oborami szlak biegnie nad samą Wisłą.
U wrót polskiej Jerozolimy
Po pokonaniu kilkunastu kilometrów wśród nadwiślańskich krajobrazów docieramy do Nowej Jerozolimy, czyli Góry Kalwarii. Jej założycielem był biskup poznański Stefan Wierzbowski, który postanowił utworzyć tu nowe centrum pielgrzymkowe. Miasto wzniesiono w 1670 r. na planie krzyża łacińskiego, a główne ulice posypano piaskiem przywiezionym z Ziemi Świętej. Osiami kompozycji miejskiej były przecinające się ulice tworzące zarys krzyża łacińskiego (obecnie oś prostopadłą do Wisły stanowią ulice Kalwaryjska i Piłsudskiego, krótsze ramię – ulice Dominikańska i Pijarska). Na końcach osi znajdowały się trzy klasztory, niestety żaden nie przetrwał do naszych czasów. W miejscu skrzyżowania arterii, tj. u zbiegu ramion krzyża, zbudowano Ratusz Piłata. Piękny barokowy kościół był początkową stacją Drogi Pasyjnej. Obecnie w tym miejscu stoi świątynia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, w której wnętrzu odnajdziemy XVI-wieczną woskową pietę oraz grób założyciela miasta. W wierzchołku krzyża wznosi się pobernardyński zespół klasztorny z okazałym barokowym kościołem pw. Niepokalanego Poczęcia NMP (a w nim rokokowa ambona i sarkofag św. Waleriana z czarnego marmuru) oraz kaplica św. Antoniego Padewskiego. Najlepiej zachowanym zabytkiem z epoki baroku jest kościół pw. Opatrzności Bożej, tzw. Wieczernik. Świątynia wybudowana dla zakonu marianów skrywa grób założyciela zgromadzenia o. Stanisława Papczyńskiego, XVII-wieczny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem i współczesną drogę krzyżową dłuta Hanny Grocholskiej.
Kalwaryjskie judaika
W XIX w. Góra Kalwaria stała się ważnym ośrodkiem chasydyzmu, ruchu religijnego o charakterze mistycznym. W czasach II Rzeczpospolitej sława mieszkającego tu cadyka Abrahama Altera przyciągała tysiące pielgrzymów. Dziś do najcenniejszych judaików należą: cmentarz żydowski, synagoga, dom modlitwy z pocz. XX w. i o kilka lat starszy dwór cadyka. Najciekawsze zabytki miasta łączy pięciokilometrowa ścieżka spacerowa, którą oczywiście można pokonać na rowerze. Nadwerężone podczas zwiedzania siły najlepiej zregeneruje czerlotka – pyszne ciato z jabłek dojrzewających na Ziemi Czerskiej.
Czerwonym wokół miasta
Na zwiedzanie okolic miasta wyruszamy spod ratusza, gdzie zaczyna się i kończy 54-kilometrowy czerwony szlak rowerowy. Jedziemy na południe do najstarszego zabytku na terenie gminy – zamku w Czersku. Budowla wzniesiona w II poł. XIV w. na skarpie wiślanej była rezydencją książąt mazowieckich i jedną z najpotężniejszych twierdz regionu. Mimo że od trzech stuleci jest ruiną, to nadal można podziwiać część murów i trzy flankujące ją wieże, z których roztacza się wspaniała panorama okolicy z Jeziorem Czerskim na pierwszym planie. Po odpoczynku nad wodą ruszamy w drogę, która prowadzi wśród wiekowych dębów, buków i topoli. Na krótki postój warto się zatrzymać w Lininie, by zobaczyć drewniany wiatrak typu koźlak z 1854 r., oraz w Brześcach, gdzie wznosi się piękny modrzewiowy dwór szlachecki z XVIII w.
Zielonym do domu
Z Góry Kalwarii do Warszawy najlepiej wrócić Chojnowskim Szlakiem Rowerowym (24 km). Oznakowany na zielono biegnie przez lasy Chojnowskiego Parku Krajobrazowego. We wsi Pilawa warto odbić na czarny szlak łącznikowy, którym dojedziemy do Szymanowa, gdzie niedawno otwarto nowoczesny tor kartingowy. Zasmakowawszy emocji, jakie towarzyszą jednemu z najszybszych sportów świata, tzn. jeździe na gokardach, przesiadamy się na dwa kółka i pedałujemy przez Piaseczno i Lasek Kabacki aż do Ursynowa. Stąd mniej wytrawni rowerzyści mogą wrócić do domu autobusem lub metrem.
Dojazd: rowerem, samochodem lub pociągiem do Czachówka – ok. 8 km od Góry Kalwarii, która leży 25 km na południe od Warszawy
Atrakcje: basen w Górze Kalwarii czynny w godz. 6–22, Zamek Książąt Mazowieckich w Czersku można zwiedzać w godz. 8–20 (maj–wrzesień), bilet normalny/ulgowy (przysługuje także rowerzystom) – 6/4 zł; tor kartingowy Kart Arena w Szymanowie w weekendy czynny w godz. 10–23
www.basen-gorakalkwaria.pl, www.gorakalwaria.pl
Tekst: Urszula Gabryelska
Tekst publikowany na łamach magazynu “Świat Podróże Kultura” w numerze lato 2010 na str. 64-67.