Dawna wieś mazowiecka kojarzy się ze złotymi łanami zbóż, kolorowymi ogródkami, pachnącymi drewnem chatami, na progu których stoją gościnni gospodarze. Takie widoki oraz wiele współczesnych atrakcji czeka na nas w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu.
Na północny zachód od Warszawy, w dolinie rzeki Sierpienicy, leży Sierpc – małe, ale sędziwe miasteczko (osady ludzkie pojawiły się tutaj ok. 400 lat p.n.e.). Smakoszom bursztynowego trunku kojarzy się z piwem Kasztelan, zaś wielbicielom serów – z pysznym królewskim. Jednak nie są to jedyne skarby Sierpca – obok wspaniałych zabytków (m.in. gotyckie i barokowe kościoły, drewniana zabudowa najstarszej części miasta) znajdziemy tu prawdziwą perełkę: park etnograficzny.
Wsi spokojna, wsi wesoła
Dwa kilometry za Sierpcem turyści przenoszą się do innego świata. Na 60 hektarach położonych nad Sierpienicą znajduje się ponad 80 drewnianych budowli z Mazowsza Północno-Zachodniego wyposażonych stosownie do pełnionych funkcji. Odnajdziemy zagrody chłopskie, karczmę, kuźnię, olejarnię, wiatrak, kaplicę, urokliwy kościół, a także murowany dwór i budynki przydworskie. Jednym słowem – mazowiecka wieś żywcem przeniesiona z przełomu XIX i XX w. Skansen, jak prawdziwa wieś, żyje zgodnie z rytmem pór roku: na polach latem odbywają się żniwa, jesienią wykopki. W obórkach mieszkają świnie, kozy i owce, zaś na podwórku buszują kury, kaczki i gęsi. Wystrój chat się zmienia wraz z mijającymi miesiącami: od kwietnia do czerwca panuje nastrój wielkanocny, królują kolorowe palmy, pisanki i słomiane pająki. Od grudnia do lutego wieś żyje Bożym Narodzeniem – w domach stoją choinki ozdobione piernikami, jabłkami i ręcznie robionymi zabawkami. Nakryte białym obrusem stoły zapełniają potrawy wigilijne. Zwiedzający mają wrażenie, że gospodarze wyszli na chwilę, pozwalając zajrzeć im do swego domu. Pozostałą część roku w izbach są prezentowane zajęcia codzienne: wyrób i wypiek chleba, wyrób twarogu, suszenie ziół, pranie i prasowanie bielizny, kiszenie kapusty.
Chopin pod strzechą
W szczycie sezonu turystycznego – od początku maja do końca września – w każdą niedzielę i święto odbywają się imprezy plenerowe „Niedziela w skansenie” przybliżające obyczaje ludowe i tradycyjne zajęcia. To niepowtarzalna okazja, by zobaczyć przy pracy kowala, plecionkarza lub tkaczkę. Kobiety piorą w balii bieliznę, używając tary, wyrabiają masło w drewnianej kirzance. Przyjemny zapach jedzenia sprawia, że szybko stajemy się głodni. Apetyt na regionalne potrawy najlepiej zaspokoić w karczmie Pohulanka, która w „Panie Tadeuszu” Andrzeja Wajdy grała karczmę Jankiela. Sierpecki park etnograficzny oczarował także Jerzego Hoffmana („Ogniem i mieczem”) oraz Juliusza Machulskiego („Szwadron”). Z okazji 200-lecia urodzin Fryderyka Chopina w każdą drugą niedzielę miesiąca (od maja do września) w skansenie odbywają się koncerty fortepianowe, organizowane we współpracy z Państwową Szkołą Muzyczną I stopnia w Sierpcu, i pokazy multimedialne.
Mariaż tradycji z nowoczesnością
W tej cichej mazowieckiej przystani znajdują się nie tylko wiejskie zabudowania z przełomu wieków, ale także… nowoczesne centrum konferencyjno-szkoleniowe, którego architektura nawiązuje do tradycyjnej zabudowy folwarcznej. Znajdziemy tu trzy sale edukacyjne, salę konferencyjną oraz amfiteatr. Każda sala jest wyposażona w urządzenia do prezentacji multimedialnych wykorzystywanych podczas szkoleń, wykładów, zajęć warsztatowych i lekcji muzealnych. Goście, jak nakazuje staropolski obyczaj, są witani chlebem i solą. W chwilach wolnych od zajęć mogą zwiedzać skansen bryczką (zimą – saniami), a także zintegrować się podczas ogniska. Cieszące oko mazowieckie krajobrazy, nieskażona natura i liczne zwierzęta gospodarskie żyjące w naturalnym środowisku sprawiają, że skansen jest doskonałym miejscem do rodzinnego wypoczynku. Warto przyjechać tu z dziećmi 6 czerwca. W skansenie odbędzie się wówczas piknik z okazji Dnia Dziecka, podczas którego najmłodsi goście będą mogli się bawić tradycyjnymi zabawkami, a także wziąć udział w lekcji kaligrafii w wiejskiej izbie.
Adres: Muzeum Wsi Mazowieckiej, ul. Gabriela Narutowicza 64, Sierpc
Dojazd: do Sierpca pociàgiem lub autokarem. Z dworca do skansenu rowerem lub taksówką.
Otwarte: maj–czerwiec, wrzesień: wt. –pt.: 9–17, sob.–ndz.: 10–18,
lipiec–sierpień: wt.–pt.: 10–18, sob.–ndz.: 9–19.
Wstęp: 10 zł i 7 zł (ulgowy) w ndz. i swięta: 12 zł i 8 zł
Nocleg: na terenie muzeum znajdują się pokoje gościnne.
www.mwmskansen.pl
Tekst: Barbara Jampolska-Wasiak
Tekst publikowany na łamach magazynu “Świat Podróże Kultura” w numerze czerwiec 2010 na str. 88-91.