Próżno szukać w Polsce drugiego regionu, w którym tradycja ludowa byłaby równie żywa jak na Żywiecczyźnie. Folklorem jest tu przesiąkniety każdy dzień, a wszystkie imprezy sz żywiołowe i autentyczne.
Najsłynniejszą i najbardziej barwną imprezą na Żywiecczyźnie jest Tydzień Kultury Beskidzkiej. Od 46 lat organizowany jest latem (w tym roku na przełomie lipca i sierpnia). Zawsze przyciąga liczne grono wykonawców i jeszcze więcej widzów. Ze względu na niepowtarzalną żywiołową atmosferę jest imprezą nieporównywalną z żadną inną. Podczas Tygodnia Kultury Beskidzkiej w sześciu miastach (Bielsku-Białej, Wiśle, Żywcu, Szczyrku, Oświęcimiu i Makowie Podhalańskim) odbywają się koncerty zespołów polskich i zagranicznych, które prezentują bogactwo muzyki, tańca, śpiewu, obrzędów i zwyczajów. Ludowi artyści zaś eksponują swoje dzieła sztuki. Przygrywką do jednej z najstarszych imprez folklorystycznych w kraju jest Powiatowy Przegląd Orkiestr Dętych (czerwiec). Dla 15 orkiestr dętych to szansa, by zaprezentować własne osiągnięcia artystyczne – dla publiczności natomiast jedyna okazja do posłuchania na żywieckim rynku muzyki klasycznej, współczesnej, a nawet rockowej.
ŻYWY FOLKLOR
Równie malowniczy charakter mają „Żywieckie gody”. Uczestniczą w nich grupy i zespoły kolędnicze z regionów etnograficznych Beskidu Śląskiego i Żywiecczyzny przedstawiające inscenizacje obrzędów i tradycji związanych z Bożym Narodzeniem i mięsopustami. W tym samym czasie (grudzień-styczeń) odbywa się „Boże Narodzenie po Beskidzku”. Na tę ciekawą inicjatywę składają się adresowane do młodzieży konkursy literacki i plastyczny. Dużym zainteresowaniem cieszą się warsztaty, w trakcie których twórcy ludowi opowiadają o zwyczajach bożonarodzeniowych na Żywiecczyźnie, pokazują, jak robi się tradycyjne ozdoby świąteczne i gwiazdy kolędnicze. Dużo większych umiejętności wymaga budowa palmy wielkanocnej i zdobienie jaj – tajniki tej sztuki przybliżają warsztaty folklorystyczne „Wielkanoc w Tradycji Naszych Przodków” (marzec- kwiecień). Tradycyjne obchody świąt na Żywiecczyźnie byłyby niepełne, gdyby zabrakło suto zastawionego stołu. Co jadają górale na co dzień i od święta – dowiemy się podczas Powiatowego Przeglądu Potraw Regionalnych „Próbowacka jodła beskidzkiego” (listopad). Skosztujemy kwaśnicy, fasoli z kapustą, kołaczy, żuru z owsa, swojskiego sera oraz innych typowych dla Żywiecczyzny smakołyków przygotowanych przez Koła Gospodyń Wiejskich.
W GÓRACH I NAD JEZIOREM
Pół tysiąca biegaczy z Europy, m.in. z Austrii, Słowacji, Włoch oraz Polski, gromadzi się co roku na rynku w Żywcu, by wziąć udział w Półmaratonie dookoła Jeziora (marzec/kwiecień). Trasa licząca ponad 21 km prowadzi wokół malowniczego Jeziora Żywieckiego. Półmaraton o Puchar Starosty Żywieckiego rozpoczyna cykl biegów pn. „Złota 50-tka”, w którego skład wchodzą: Bieg na Żar, Bieg na Pilsko, Bieg na 10 km w Jeleśni oraz Bieg na Rysiankę.
Z myślą o tych, którzy nie lubią biegać, tylko włóczyć się po górach dwa razy w roku (w maju i październiku) organizowany jest Zlot Turystyczno-Ekologiczny „Czyste Góry”. Miłośnicy gór podzieleni na grupy wyruszają na szlaki z zadaniem oczyszczenia ich ze śladów pozostawionych przez nieodpowiedzialnych turystów.
Starostwo Powiatowe w Żywcu
ul. Krasińskiego 13, 34-300 Żywiec,
tel. 033 861 24 24 e-mail: starostwo@zywiec.powiat.pl
Dojazd: pociągiem, autobusem
Informacja turystyczna: Żywiec, ul Zamkowa 2 Adresy
Muzeum Browaru: ul. Browarna 88
Muzeum Miejskie: ul Zamkowa 2, Żywiec
www.starostwo.zywiec.pl, www.zywiecczyzna.pl
Tekst: Adam Zagórny
Tekst publikowany na łamach magazynu “Świat Podróże Kultura” w numerze luty 2010 na str. 28-29.