„Łódź się budziła. Pierwszy wrzaskliwy świst fabryczny rozdarł ciszę wczesnego poranku, a za nim we wszystkich stronach Miasta zaczęły się zrywać coraz zgiełkliwiej inne i darły się chrapliwymi, niesfornymi głosami niby chór potwornych kogutów, piejących metalowymi gardzielami hasło do pracy. Olbrzymie fabryki, których długie czarne cielska i wysmukłe szyje-kominy majaczyły w nocy, w mgle i w deszczu – budziły się z wolna, buchały płomieniami ognisk, oddychały kłębami dymów, zaczynały żyć i poruszać się w ciemnościach, jakie jeszcze zalegały ziemię“.
Ile pozostało z Reymontowskiej Łodzi?
Łódź to miasto niezwykłe – warto zatrzymać się tu na weekend by zanurzyć się w jego niepowtarzalnej atmosferze, poznać niezwykłą historię i przeżyć niezapomnianą przygodę. Turystów przyciągają do Łodzi znakomicie odrestaurowane kamienice i rezydencje przemysłowców – zabytki architektury secesyjnej i eklektycznej, wyjątkowe muzea, a także unikalne na skalę światową zespoły XIX-wiecznej architektury przemysłowej. Wielką atrakcję stanowi Piotrkowska – reprezentacyjna ulica miasta, przy której mieszczą się największe w mieście instytucje, banki, sklepy oraz niezliczone restauracje, puby, dyskoteki, a także antykwariaty, galerie sztuki, kina i inne instytucje kulturalne. Tu organizowane są imprezy o międzynarodowej renomie: Łódzkie Spotkania Baletowe, Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage, Festiwal Gór i Sportów Ekstremalnych Eksplorer, Konkurs Indywidualności Muzycznych im. Aleksandra Tansmana, Konkurs dla Projektantów Ubioru – Złota Nitka.
Przystanek nr 1
Ulica Piotrkowska „Pietryna”- tak potocznie mieszkańcy Łodzi nazywają główną ulicę Miasta. Dziś to nie tylko serce miasta, ale także najdłuższy pasaż handlowy i deptak Europy. W weekendowe noce, Pietryna przekształca się w centrum clubbingu – jest wówczas bardziej zatłoczona niż za dnia. Na ulicy Piotrkowskiej wielbiciele nocnego życia mają do dyspozycji ponad 100 pubów, klubów i dyskotek, otwartych do samego rana lub do ostatniego klienta! Każdy znajdzie tu coś dla siebie. Miłośnicy piwa mogą zawitać do pubu Peron 6, gdzie można skosztować piwa pochodzące z całego świata, oferowane w niezwykle przystępnych cenach. Znajdzie się też coś dla wielbicieli jazzu (Klub Jazzga), rocka (Lizard King), motocykli (Iron Horse) czy awangardy (kontrowersyjny pub – Łódź Kaliska). Każdy, kto ma ochotę przetańczyć całą noc powinien odwiedzić kluby: Blue, Soda Club, Logo, Port West, Cabaret, Viva. Na Piotrkowskiej można także dobrze zjeść – miłośnicy wyszukanych kuchni nie pozostaną zawiedzeni. Spacerując Pietryną można odbyć podróż kulinarną po całym świecie. Swojskie jadło polecamy skosztować w Karczmie u Chochoła, urządzonej w klimacie wiejskiej chaty. Secesyjne wnętrza i łódzkie smakołyki znajdziemy w Klubie Spadkobierców i Piotrkowska Klub 97, żydowskie specjały w Anatewce, gdzie atmosferę umila muzyką skrzypaczka zasiadająca… nad barem. Kawałek Italii odnajdziemy w licznych restauracjach serwujących włoskie dania jak: La mia Denise, Portobello, Da Antonio oraz w łódzkich pizzeriach, przyrządzających pizzę bliską ideału! W Łodzi znajdziemy również restauracje serwujące kuchnie egipską, meksykańską, grecką a nawet kubańską. Zwolennikom zakupów Pietryna oferuje zarówno sklepy znanych marek odzieżowych i obuwniczych jak i małe, urocze butiki. Po deptaku swobodnie przemieszczamy się rikszą (od 2,5 do 3 PLN za osobę bez względu na dystans pokonany) lub repliką starego tramwaju (obowiązują bilety komunikacji miejskiej, można je kupić u konduktora).
Przystanek nr 2 – Łódź filmowa
W świecie Łódź kojarzona jest z takimi znanymi nazwiskami branży filmowej jak Krzysztof Kieślowski, Roman Polański, Krzysztof Zanussi, czy Andrzej Wajda. Wszystkie te osoby mogące poszczycić się międzynarodową sławą, łączy jedna cecha – są absolwentami łódzkiej „Filmówki”, czyli Wyższej Szkoły Filmowej, Teatralnej i Telewizyjnej. Niektóre z talentów ujawniają się już w czasie organizowanego w październiku przez uczelnię Międzynarodowego Festiwalu Szkół Filmowych Mediaschool (www.filmschool.lodz.pl). Dla podtrzymania filmowych tradycji miasta, co roku w grudniu organizowany jest także Międzynarodowy Festiwal Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage (www.camerimage.pl). Impreza ta jest doskonałą okazją do konfrontacji talentów poprzez pokazy filmowe, wystawy, warsztaty. To także możliwość spotkania tak znanych postaci jak David Lynch, John Malkovich, James Ivory… Bardziej dociekliwym sympatykom świata filmu, Łódź oferuje jedyne w Polsce Muzeum Kinematografii (www.kinomuzeum.pl), poświęcone polskiej sztuce fotografii, mediów i superprodukcjom. Dla zaznaczenia istoty tradycji filmowej Łodzi, na głównej ulicy miasta powstała łódzka Aleja Gwiazd wzorowana na hollywodzkiej alei sławy. Widnieją tam nazwiska znanych artystów polskiej kinematografii.

Przystanek nr 3 – Łódź Czterech Kultur
Specyficzny charakter dzisiejszej Łodzi zawdzięcza się niepowtarzalnej historii miasta, na którą ogromny wpływ miały mniejszości narodowe zamieszkujące miasto w XIX w. Obok siebie mieszkali Polacy, Żydzi, Niemcy, Rosjanie i inni…Do dziś sąsiadują ze sobą kamienice wzniesione przez niemieckich i żydowskich właścicieli. Podziwiać można cerkwie archikatedralną p.w. św. A. Newskiego i p.w. św. Olgi, kościół ewangelicko-augsburski p.w. św. Mateusza, a nieopodal archikatedrę obecnie p.w. św. St. Kostki. Spośród okazałych łódzkich synagog przetrwała jedynie niewielka, prywatna bożnica. Na największym w Europie Cmentarzu Żydowskim przy ul. Brackiej można odnaleźć mauzolea łódzkich fabrykantów oraz pole gettowe ofiar eksterminacji Żydów przez Niemców podczas II wojny światowej. Na Starym Cmentarzu (przy ul. Ogrodowej) – katolickim, ewangelickim i prawosławnym spoczywają łódzcy fabrykanci, artyści, naukowcy, aktorzy… Niepowtarzalne dziedzictwo materialne dzisiejszej Łodzi jest następstwem wielokulturowej, niebanalnej historii. Przez dziesiątki lat przeplatały się tutaj kultury: polska, żydowska, niemiecka i rosyjska. Dziś dla ożywienia wielokulturowej atmosfery miasta, organizowany jest na przełomie sierpnia i września Festiwal Dialogu Czterech Kultur, który łączy wystawy, przedstawienia i koncerty artystów polskich, niemieckich, żydowskich i rosyjskich (www.4kultury.pl).
Przystanek nr 4
– A ponadto… Łódź to także miasto festiwali, gdzie, co roku odbywa się kilkadziesiąt cyklicznych imprez kulturalnych. Miłośnikom sportów ekstremalnych, gór i podróży warto polecić Festiwal Gór, Sportów Ekstremalnych i Podróży Explorers Festiwal (www.festiwalgor.pl). Dla ceniących sztukę fotografii, co roku odbywają się wystawy w ramach Fotofestiwalu (www.fotofestiwal.com). Łódź Biennale jest międzynarodową wystawą sztuki (www.lodzbiennale.pl). Warto także zobaczyć największą w Europie kolekcję tkanin artystycznych w Łódzkim Muzeum Włókiennictwa, organizującym Treinnale Tkaniny (www.muzeumwlokiennictwa.pl).

Przystanek „Na żądanie”- miejsca niezwykłe
U zbiegu ulic Zachodniej i Ogrodowej znajduje się miejsce niezwykłe. Jest to dawne imperium przemysłowe Izraela Kalmanowicza Poznańskiego powstałe w II połowie XIX wieku. Początek imperium dała manufaktura założona przez ojca Izraela – Kalmana Poznańskiego. Z czasem była to jedna z najpotężniejszych fabryk włókienniczych w Europie. Kompleks fabryczny stał się perełką architektury XIX wieku tworząc prawdziwe miasto w Mieście. Bezpośrednio w sąsiedztwie kompleksu powstał Pałac Poznańskiego będący odtąd największą rezydencją fabrykancką w Polsce, zachwycającą bogactwem stylów. Obecnie jest siedzibą Muzeum Historii Miasta Łodzi. Na terenie dawnego kompleksu Poznańskiego powstało centrum kulturalno-rozrywkowe „Manufaktura” (www.manufaktura.lodz.pl). Jest to przykład największej rewitalizacji budynków poprzemysłowych w Europie. Miescem równiez niezywklym jest Ksiezy Mlyn, który nalezal do najbogatszego fabrykanta w Polsce Karola W. Scheiblera. Jest to zespół budynków przemysłowo-rezydencjonalnych, na który składały się oprócz zabudowań przemysłowych osiedle z domami dla robotników, sklepy, szkoła, szpital, remiza strażacka, stacja kolejowa oraz rezydencja. Kompleks ten był największym wśród przedsiębiorstw włókienniczych w Europie. Przepiękne wnętrza neorenesansowego pałacu fabrykanta przy dzisiejszym Placu Zwycięstwa są dziś siedzibą Muzeum Kinematografii a w stylowej rezydencji przy ulicy Przędzalnianej 72 znajduje się Oddział Muzeum Sztuki.. Podróż po Łodzi to niezapomniane przeżycie!
INFO
Centrum Informacji Turystycznej
Centrum Informacji Kulturalnej
www.cik.lodz.pl
Biuro Promocji, Turystyki i Współpracy z Zagranicą Urząd Miasta Łodzi
www.cityoflodz.pl
Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Łódzkiego
www.rotwl.pl
www.ziemialodzka.pl
Tekst publikowany na łamach magazynu “Świat Podróże Kultura” w numerze czerwiec 2005.



