Polska – województwo kujawsko-pomorskie

Liczne zabytki kultury, urozmaicona rzeźba terenu, jeziora, rzeki, lasy, rezerwaty i pomniki przyrody decydują o tym, że Region Kujawsko-Pomorski jest chętnie odwiedzany przez turystów. Na Wiśle, Brdzie, Wdzie czy Drwęcy znajdą tu oni doskonałe do kajakowych eskapad wielokilometrowe szlaki. Cisza, spokój i czysta woda jezior Pojezierza Brodnickiego, Gopła. Zalewu Koronowskiego i Włocławskiego wabi amatorów żeglarstwa i windsurfingu. Na obfite połowy mogą liczyć wędkarze, bowiem tutejsze jeziora pełne są ryb.

Bogata tradycja i kultura ziemi Kujawsko-Pomorskiej, gdzie niemal w każdym mieście, miasteczku czy wsi znajdzie się utrwalona w zabytkowych kościołach, dworach, pałacach, kompleksach urbanistycznych, czy ruinach zamków cząstka pasjonującej historii zachwycając przybywających i oddziaływując na wyobraźnię.

Wędrówkę po Regionie Kujawsko-Pomorskim warto rozpocząć od położonego na Pałukach Biskupina. To właśnie tu odkryto osadę kultury łużyckiej zwaną dzisiaj „Polskimi Pompejami”. Ten znany w świecie Rezerwat Archeologiczny gromadzi coraz liczniejsze rzesze tuiystów podczas wrześniowych festynów archeologicznych, na których zapoznać się można z prasłowiańskim rzemiosłem i podglądać, jak żyli ludzie kilkadziesiąt wieków temu.

Warto kolejką wąskotorową dojechać z Biskupina do pobliskiej Wenecji, aby zobaczyć ruiny średniowiecznego zamku oraz Muzeum Kolei Wąskotorowej. Zabytkowym pociągiem dotrzeć można do szczycącego się licznymi zabytkami Żnina – siedemsetletniej stolicy Pałuk. Podążając dalej napotkamy położony w przepięknym parku angielskim nad rzeką Notecią klasycystyczny pałac w Lubostroniu.

Kujawsko-Pomorskie obfituje w ciekawe zabytki romańskie. W Strzelnie podziwiać możemy doskonale zachowaną Xll-wieczną rotundę kościoła św. Prokopa oraz o stulecie młodszy kościół Świętej Trójcy. W Mogilnie należy zwiedzić XI – wieczny klasztor pobenedyktyński.

Nad malowniczymi brzegami jeziora Gopło położona jest Kruszwica – rezydencja pierwszych książąt piastowskich i królów polskich. Śladem świetności dawnego zamku jest wysoka, gotycka wieża, wzniesiona w miejsce tej, w której powszechnie znana legenda każe zakończyć żywot pradawnemu władcy Popielowi zjedzonemu przez myszy.

Klejnotem gotyku jest położony nad Wisłą Toruń, miasto rozsławione nie tylko Mikołajem Kopernikiem, ale i układem przestrzennym Starego Miasta, dzięki któremu znalazło się na liście Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Urzekające od wieków pięknem swojej architektury, harmonią kształtów gotyckich kościołów oraz bogactwem mieszczańskich kamienic miasto wciąż tętni życiem. Odbywają się w nim liczne festiwale, wystawy i imprezy plenerowe.

Na styku Pałuk, Kujaw, Ziemi Chełmińskiej i Krajny leży największe miasto Regionu – Bydgoszcz. Ten stary gród, ze średniowiecznym układem ulic, siecią śluz i kanałów ściśle związał się z rzeką Brdą, tworząc Bydgoską Wenecję.
Chociaż najstarsze zabytki Bydgoszczy pochodzą z XV i XVI wieku, najbardziej charakterystycznymi budowlami są tu jednak spichrze z XVIII/XIX wieku oraz okazałe secesyjne i eklektyczne kamienice. Bydgoszcz to również liczące się centrum kulturalne z prężnie działającą Filharmonią Pomorską, Operą Novą i Teatrem Polskim.

Położony nad Wisłą wczesnopiastowski Włocławek jest obecnie kulturalnym centrum Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej. W mieście na szczególną uwagę zasługuje gotycka katedra pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny oraz najstarszy zabytek – gotycki kościół św. Witalisa, w którym znajduje się niezwykle cenny XV – wieczny Tryptyk namalowany na desce.

Od 1970 roku, gdy oddano do użytku zaporę na rzece Wiśle, nowopowstały Zalew Inowrocławski stał się atrakcją turystyczną i ulubionym miejscem wypoczynku amatorów sportów wodnych i wędkarstwa.

Wędrując w dół Wisły koniecznie trzeba odwiedzić Chełmno położone na stromej skarpie, przepiękne gotycko-renesansowe miasto, które zachowało nie tylko średniowieczny układ urbanistyczny, ale i pierścień murów obronnych z wieżami i bramami. Wśród licznych kościołów zwraca uwagę monumentalna fara, w której znajdują się relikwie Św. Walentego, patrona zakochanych. Chełmno nazywane jest Miastem Zakochanych.

Na przeciwległym brzegu Wisły, nisko w Dolinie Wisły u ujścia Wdy, położone jest należące do najstarszych miast nadwiślańskich urokliwe Świecie. Wznosi się tu kościół farny z początków XV wieku oraz rozciągają się fragmenty średniowiecznych murów miejskich z XIV wieku. Jednak najznaczniejszym zabytkiem Świecia są ruiny krzyżackiego zamku.

W Grudziądzu, starym warownym grodzie Ziemi Chełmińskiej, zachował się średniowieczny układ miasta. Najbardziej charakterystycznym zabytkiem miasta jest potężny kompleks spichlerzy zbożowych pochodzących z XVI i XVII wieku, najcenniejszym zaś okazała fara pw. św. Mikołaja.

Również pełna zabytków Chełmża, z zachowanym XIII – wiecznym układem urbanistycznym zaprasza w swe gościnne progi.

Na granicy ziemi Chełmińskiej i Dobrzyńskiej leży Golub-Dobrzyń, słynący z trzynastowiecznej krzyżackiej warowni, w której dzisiaj odbywają się międzynarodowe turnieje rycerskie, ogólnopolskie konkursy krasomówcze oraz nawiązujące do dawnych tradycji bale kostiumowe.

Leżąca na prawym brzegu Drwęcy Brodnica, to serce Pojezierza Brodnickiego. Jest to kraina jezior oraz dużych kompleksów leśnych. Wspaniałe tereny turystyczne, liczne jeziora i łączące je rzeki tworzą atrakcyjne szlaki kajakowe, a ukształtowanie terenu daje możliwość uprawiania turystyki pieszej i rowerowej. Punktem rozpoznawczym Brodnicy jest 54 metrowa wieża „Białej Damy” – pozostałość po krzyżackim zamku, w którego piwnicach mieszą się zbiory muzeum, zaś samo miasto posiada jeden z nielicznych w Europie trójkątny rynek.

Walory Kujawsko-Pomorskich uzdrowisk opartych na bogatych złożach leczniczych wód i solanek termalnych Ciechocinka, Inowrocławia czy Wieńca Zdroju znane są powszechnie, a z bogatej sanatoryjno-leczniczej oraz turystyczno-kulturalnej oferty tych miejsc korzystają od lat nie tylko goście z Polski.
Bogaty w zieleń parków, skwerów, pięknych kwietników Ciechocinek jest jednym z największych i najbardziej znanych uzdrowisk nizinnych. W założonym w 1875 roku Parku Zdrojowym jest pijalnia wód mineralnych, kryty deptak, muszla koncertowa, a nieopodal znajdują się słynne tężnie.
Odkrycie złóż soli przyczyniło się do powstania w Inowrocławiu w XIX wieku uzdrowiska, którego architektonicznymi perełkami są wzniesione w latach dwudziestych XX wieku budynki Zakładów Kąpieli Borowinowych i Przyrodoleczniczego oraz znane inowrocławskie tężnie.
Występujące w Wieńcu Zdroju wody lecznicze oraz borowina umożliwiają leczenie chorób układu krążenia, narządów ruchu i reumatycznych.

Wiele jeszcze można opowiadać o pięknie tutejszej ziemi, o jej przyjaznych i serdecznych mieszkańcach, o wspaniałych zabytkach, bogatej historii i kulturze. W Kujawsko-Pomorskim atrakcje są dosłownie „na wyciągnięcie ręki”, w odległości zaledwie kilkunastu kilometrów mamy do dyspozycji wszystko, co interesuje turystę: zabytki gotyku, renesansu, baroku, ośrodki kultury, skanseny, naturalne lasy, czyste rzeki i jeziora oraz gospodarstwa agroturystyczne.

Nie pozostaje więc nic innego, jak odwiedzić ten tak gościnny dla wszystkich Region, by móc nacieszyć się pięknem jednego z najwspanialszych zakątków Polski.
Kujawsko-Pomorskie zaprasza

Tekst: Krzysztof Łukaszewicz

Tekst publikowany na łamach magazynu “Świat Podróże Kultura” w numerze Lipiec-sierpień 2006.