Kieleckie muzea, centra wystawiennicze i galerie zaskakują tematyczną różnorodnością. Poznamy w nich ważne dla miasta, regionu i kraju postaci oraz wydarzenia. Będziemy podziwiać dzieła sztuki dawnej i współczesnej, użytkowej i zdobniczej.
Dzieła Chełmońskiego, Kossaka, Witkiewicza…
Przez siedem stuleci miasto było własnością biskupów krakowskich, centrum administracyjnym i gospodarczym należącego do nich klucza dóbr świętokrzyskich. Pamiątką tych czasów jest Pałac Biskupów Krakowskich, wzniesiony w latach: 1637-1641 w stylu wczesnobarkowym, mieści obecnie Muzeum Narodowe (plac Zamkowy 1).
www.mnki.pl
Pałac Biskupów Krakowskich
Bogate zbiory obejmują rzeźbę i malarstwo, rzemiosło artystyczne i militaria. Ekspozycji służą pałacowe wnętrza. To jeden z najbogatszych w Polsce zbiorów prac Chełmońskiego, Gersona, Gierymskiego, Grottgera, Kossaka, Malczewskiego, Witkiewicza, Wyczółkowskiego, Wyspiańskiego. A także bezcenne przedmioty ze szkła, porcelany, srebra i meble. Archiwalia, wśród których są m.in. przywileje dla miast Kielecczyzny wydawane przez królów polskich i biskupów krakowskich, stanowią bezcenny materiał naukowych studiów. Kilka pomieszczeń zajmuje Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego. Stałą ekspozycję uzupełniają wystawy czasowe, takie jak w 2016 „Rok Henryka Sienkiewicza”. Związki autora „Quo vadis” i Trylogii z Kielecczyzną są bowiem bardzo silne.
Muzeum Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku
W pobliskim Oblęgorku, w pałacyku, który pisarz otrzymał w 1900 r. w darze od narodu, mieści się poświęcone pisarzowi muzeum (odział Muzeum Narodowego w Kielcach). W Kielcach uhonorowano pisarza nazwą ulicy (głównego miejskiego deptaka) oraz dwoma pomnikami przy ulicy Krzemionkowej 1 oraz na placu Moniuszki w zamknięciu ulicy Sienkiewicza.
Plac Najświętszej Maryi Panny
Kielich od Kazimierza Wielkiego
Na Wzgórzu Zamkowym wznosi się Bazylika Katedralna Wniebowzięcia pw. NMP. Jest żywym miejscem kultu i nie ma statusu muzealnego. Niemniej jednak posiada bezcenne zabytkowe wyposażenie z XVI -XVIII w. i cenne malowidła (XIX w.). Tu mieści się też sanktuarium Matki Bożej Łaskawej Kieleckiej, wizerunku namalowanym ok. 1600 roku. (plac Najświętszej Maryi Panny).
www.katedrakielce.pl
Pałac Biskupów Kieleckich – siedziba Muzeum Diecezjalnego
Vis-vis katedry w XVIII-wiecznym budynku mieści się Muzeum Diecezjalne. W jego zbiorach sztuki sakralnej z XIV-XVIII w. znajduje się m.in. ufundowany przez Kazimierza Wielkiego kielich z ok. 1362 r. (Jana Pawła II 3).
www.muzeum.kielce.pl
Rozwój edukacji i kreatywności
Na południowo – zachodnim stoku Wzgórza Zamkowego mają swoje siedziby instytucje kultury: „Wzgórze Zamkowe” (Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej i Institute of Design Kielce), Dom Środowisk Twórczych – Pałacyk Zielińskiego i Galeria Współczesnej Sztuki Sakralnej „Dom Praczki”.
www.zamkowa3.pl
Palacyk Zielińskiego
Mieszczą się w nich placówki sprzyjające rozwojowi edukacji i kreatywności kielczan oraz odwiedzających miasto gości. Pierwszym jest Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej (OMPiO) z ekspozycją historyczną projektu Mirosława Nizio (autora koncepcji Muzeum Powstania Warszawskiego), który służy edukacji i dyskusji na tematy wychowania obywatelskiego. Drugim – Institute of Design Kielce, ośrodek wzornictwa, który przez własną działalność oraz międzynarodową współpracę kształtuje wrażliwość w sferze projektowania. (Zamkowa 3).
www.idkielce.pl
Budynki OMPiO oraz Institute of Design Kielce, do lat 70. XX w. były zajmowane przez kieleckie więzienie. Zostało ono utworzone w 1818 roku, a przeznaczono na nie gospodarcze budynki zespołu pałacowego biskupów krakowskich. W czasie II wojny światowej działał tu Niemiecki Zakład Karny, w którym zamiast 400 więziono jednocześnie ponad 2 tys. osób. W sumie podczas okupacji niemieckiej przez kieleckie więzienie przeszło około 16 tysięcy osób. W styczniu 1945 r. budynki przejęło radzieckie NKWD, a następnie polskie UB, które zarządzało nim do 1956 r. Nie można ustalić liczby ofiar zamordowanych w murach więzienia. Nie zachowały się bowiem żadne materiały archiwalne. W 1995 r. w części pomieszczeń urządzono Muzeum Pamięci Narodowej. W latach 2010-12 dzięki środkom unijnym dokonano przebudowy i adaptacji pozostałości więzienia. O przeszłości świadczą sale wystawowe w podziemiach oraz wieża strażnicza. W pobliżu ściany straceń na Murze Pamięci umieszczono zdjęcia więźniów politycznych zamordowanych w kieleckim więzieniu w latach 1939-56. Więzienie stało się sławne po brawurowej akcji oddziałów zbrojnego podziemia pod dowództwem kpt. Antoniego Hedy „Szarego” przeprowadzonej w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 roku. Uwolniono wtedy około 700 więźniów (Zamkowa 3).
www.ompio.pl
Muzeum Wsi Kieleckiej w Dworku Laszczyków
Dworki, pałace i galerie sztuki
Na południowym skłonie Wzgórza Zamkowego, przy ul. Jan Pawła II 6, wznosi się Dworek Laszczyków. Przypomina dwór szlachecki z charakterystycznym gankiem na drewnianych kolumnach, jakby przeniesiony do miasta z sielskiego, wiejskiego pejzażu. Jest oddziałem Muzeum Wsi Kieleckiej.
www.mwk.com.pl
Nieopodal, także przy ul. Jana Pawła II, ale pod numerem 5, znajdowała się najstarsza w mieście szkoła średnia. Uczęszczali do niej m.in.: ks. Piotr Ściegienny, Adolf Dygasiński, Bolesław Prus, Walery Przyborowski, Stefan Żeromski i Gustaw Herling-Grudziński. Współcześnie urządzono w niej Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego, pisarza najsilniej związanego z Kielecczyzną. Placówka jest filią Muzeum Narodowego.
www.mnki.pl/zeromski/
Przy prowadzącej od zachodu na Wzgórze ulicy Zamkowej w zabytkowym pałacyku z basztą znajduje się Dom Środowisk Twórczych. Pod jego auspicjami działają Galeria Sztuki Współczesnej oraz Galeria Współczesnej Sztuki Sakralnej „Dom Praczki”, w której znajdziemy obrazy, grafikę, rysunki i fotografie takich artystów, jak: Nowosielski, Kantor, Hasior, Zemła czy Myjak (Zamkowa 5).
www.palacykzielinskiego.pl
Muzeum Historii Kielc
Dzieje Kielc w muzeum
1000-letnie dzieje miasta prezentuje Muzeum Historii Kielc. Zajmuje XIX-wieczną kamienicę przy ulicy Św. Leonarda 4 i kontynuuje działalność placówki Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, utworzonej w 1908 r.
www.muzeumhistoriikielc.pl
Ekspozycja w Muzeum Dialogu Kultur
Dialog między narodami
Z bogatych tradycji miasta, którego historię tworzyła do czasów II wojny światowej również społeczność żydowska, wyrosło Muzeum Dialogu Kultur. Jego działalność skierowana jest przede wszystkim ku przyszłości. Nowoczesna, interaktywna placówka przybliża ideę dialogu i współżycia między narodami (Rynek 3).
www.mdk.mnki.pl