Świętokrzyskie fascynuje różnorodnością. Są tu niezwykłe pamiątki przeszłości. Można zaglądać do wnętrza Ziemi, zgłębiać tajniki rzemiosła,
a poznawanie łączyć z zabawą.
Kraina Tetrapoda
W kamieniołomie Zachełmie odnaleziono najstarsze na świecie ślady czworonoga (Tetrapod Ichthyostega), który porzuciwszy morze, zapoczątkował na Ziemi życie na lądzie. Przed 395 milionami lat. Dziś miejsce to, na zachodnim skłonie Góry Chełmowej (399 m n.p.m.), objęto ochroną rezerwatową. 17 km od Kielc.
www.zagnansk.pl; www.tetrapod.net.pl
Huta w Samsonowie
Ponoć za Krzywoustego istniały tutaj kuźnice. Wytop rud przynosił też dochody biskupom krakowskim. W 1789 r. ich dobra przejął Skarb Rzeczypospolitej. Jednak dopiero w latach 1818-1822 wzniesiono tu zakład hutniczy z piecem dającym 800 ton surówki rocznie. Wszystkie urządzenia napędzano wodą, potem maszyną parową. Podczas powstania w 1863 r. produkowano tutaj broń. W odwecie Rosjanie spalili hutę. Cenny zabytek techniki poddano konserwacji w latach 80. XX w. 18 km od Kielc.
www.swietokrzyskie.org.pl; www.zagnansk.pl
Zamek Królewski w Chęcinach
Powstał na Górze Zamkowej na przełomie XIII i XIV w. Podczas wojen z Krzyżakami deponowano tu skarbiec archidiecezji gnieźnieńskiej. Za ostatnich Piastów odbywały się zjazdy rycerstwa polskiego, tworzące podstawy polskiego parlamentaryzmu. Za Jagiellonów przetrzymywano tu prominentnych więźniów. Zniszczony podczas rokoszu Zebrzydowskiego i plądrowany przez Szwedów zamek opustoszał na początku XVIII w. 17 km od Kielc.
www.zamekcheciny.pl
Święty Krzyż
Najstarsze w Polsce sanktuarium chrześcijańskie z Relikwiami Drzewa Krzyża Świętego. Obecnie przebywają tu Oblaci Maryi Niepokalanej. W tym cennym zabytku architektury znajdują się dwie wystawy muzealne. Leży tu także ojciec króla, książę Jeremi Wiśniowiecki, którego zmumifikowane zwłoki znajdują się w udostępnionej krypcie. 32 km od Kielc.
www.swietykrzyz.pl
Zamek Krzyżtopór
Nazwa manierystycznej rezydencji Krzysztofa Ossolińskiego pochodzi od symbolu wiary chrześcijańskiej – Krzyża – i herbu właściciela – Topora. Był wiek XVII, a właściciel chciał przyćmić siedziby innych rodów magnackich. Jego zamek – z 4 basztami, 12 salami, 52 komnatami i 365 oknami – nawiązywał do kalendarza. Krążą słuchy, że sala jadalna w wieży miała szklany strop, żeby było widać zainstalowane wyżej wielkie akwarium. Imponujące ruiny założenia we włoskim typie palazzo in fortezza znajdują się w Ujeździe. 58 km od Kielc.
www.krzyztopor.org.pl; www.zamkipolskie.com
Dymarki Świętokrzyskie
W Nowej Słupi archeologowie odkryli liczne pozostałości pieców. Wzniesiono nad nimi budynek Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego im. Mieczysława Radwana, obok powstał skansen – Centrum Kulturowo-Archeologiczne, prezentujące dawne technologie oraz warunki życia i inscenizacje wydarzeń sprzed 2 tysięcy lat. Flagową imprezą są sierpniowe „Dymarki świętokrzyskie”, podczas których wytapia się i obrabia łupki żelazne. 36 km od Kielc.
www.dymarki.pl
Jaskinia Raj
Jedna z najpiękniejszych jaskiń krasowych w Polsce z niezwykle bogatą szatą naciekową. Jej korytarze mają 240 m długości. Przez 180 m prowadzi ścieżka turystyczna. Przy jaskini urządzono Pierwsze Centrum Neandertalczyka w Polsce, w którym poznaje się korzenie gatunku Homo Sapiens, łącząc edukację z zabawą integracyjną. Jest tam także replika mamuta w skali 1:1. 10 km od Kielc.
www.jaskiniaraj.pl
fot. wikipedia
Dąb Bartek
Ponoć z żołędzia podarowanego Bolesławowi Chrobremu przez anioła wyrosło drzewo zmieniające się wraz z naszym krajem. Marnieje w latach nieszczęść, rozrasta w lepszych czasach. Naukowcy oszacowali wiek drzewa na niespełna 700 lat (tradycja utrzymuje, że ma ok. 1200 lat). Otoczony troskliwą opieką, rośnie w Zagnańsku. 15 km od Kielc.
Busko-Zdrój
Urokliwe miasto usytuowane na Garbie Pińczowskim i kurort słynący z leczniczych wód mineralnych, solanek jodkowo-bromkowych i borowin. Dzieje Buska sięgają XII w., ale „złote czasy” uzdrowiska nastały z początkiem XIX w., gdy zaczęły ściągać tu rzesze kuracjuszy z całej Europy. Najcenniejszym, ale oczywiście niejedynym, zabytkiem z tamtych czasów jest zatopione w bujnej zieleni Parku Zdrojowego sanatorium „Marconi” z piękną salą koncertową.
48 km od Kielc.
www.busko.travel
Pałac w Kurozwękach
Jeden z pierwszych murowanych zamków rycerskich w Polsce. Wzniesiony w XIV w. w kolejnych stuleciach był kilkukrotnie przebudowywany. W latach 90. XX w. dobra powróciły w ręce spadkobierców przedwojennych właścicieli, rodu Popielów. Wspaniale odrestaurowany zespół pałacowy nad rzeką Czarną jest dziś stylowym hotelem. Oryginalną atrakcją jest Safari Bizon – wycieczka westernowym wozem do zagrody z bizonami. Stadnina Koni w Kurozwękach zaprasza gości na naukę jazdy konnej i wycieczki po okolicy. 56 km od Kielc.
www.kurozweki.com
Fabryka Porcelany
Wyroby ćmielowskiej fabryki, zwłaszcza wzornictwo z lat
60. XX w., cieszy się uznaniem w świecie. Na trasie turystycznej w Żywym Muzeum Porcelany można podziwiać, jak powstają kruche artystyczne przedmioty. 77 km od Kielc.
www.turystyka.cmielow.com.pl
Krzemionki Opatowskie
Przez mające ok. 5000 lat kopalnie krzemienia wiedzie fascynująca trasa turystyczna. Przybliża kulturę ludzi z epoki neolitu. W szczytowym okresie prosperity (I poł. III tysiąclecia p.n.e.) produkcja z Krzemionek docierała na tereny oddalone od kopalń o około 660 km. Muzeum Archeologiczne i Rezerwat „Krzemionki” znajdują się nieopodal Ostrowca Świętokrzyskiego, koło wsi Sudół. 80 km od Kielc.
www.krzemionki.pl
JuraPark
Dumą rozległego parku rozrywki jest ponad 100 naturalnej wielkości modeli dinozaurów i innych prehistorycznych stworzeń. Odtworzono je z dbałością o szczegóły, w zgodzie z wynikami badań paleontologicznych. Idei „uczyć bawiąc” sprzyjają proponowane przez gospodarzy programy, łączące edukację z dobrą zabawą. JuraPark znajduje się w Bałtowie. 88 km od Kielc.
www.juraparkbaltow.pl