Zamek Żupny, dawna siedziba zarządu solnego przedsiębiorstwa, został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w czerwcu 2013 r. Jest obiektem unikalnym w skali europejskiej i najokazalszym zabytkiem w krajobrazie miejskim Wieliczki.
Zamek Żupny jest przykładem średniowiecznego budownictwa obronnego ściśle związanego z dziejami górniczego przedsiębiorstwa państwowego, którego siedzibą pozostawał do 1945 r. Obecnie mieści się w nim Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka.
Kompleks zamku składa się z trzech budowli: środkowej (XIII w.) z okazałą Salą Gotycką (XIV w.) o sklepieniu wspartym na jednym filarze, północnej (XIV-XV w.) i południowej (I poł. XIX w.) W skład założenia wchodzą ponadto rezerwat szybu górniczego (poł. XIII w.), fundamenty kuchni żupnej (XV w.), fragmenty murów obronnych (k. XIII w.) i baszta (XIV w.).
Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka /Cracow Saltworks Museum in Wieliczka : ul. Zamkowa 8, 32-020 Wieliczka, informacja: 12 278 58 49
Tekst publikowany na łamach magazynu “Świat Podróże Kultura” w numerze wakacje 2013 na str. 105.
