3200 artystów, 45 lokalizacji, 9 dzielnic i milion wzruszeń… Tak zapowiada się XVI Festiwal Kultury Żydowskiej w Warszawie.  

Koncerty, spektakle, pokazy filmów, wydarzenia artystyczne, wykłady, sesje naukowe, premiery książek, warsztaty językowe i kulinarne, jarmark, spacery z historią i kulturą w tle.  Bogaty program, wspaniali goście. To jedna z najważniejszych imprez kulturalnych stolicy. Pierwsze edycje festiwalowe miały miejsce głównie na ul. Próżnej i w jej okolicach. Dziś obejmują już niemal cała Warszawę – fakt ten z radością podkreśliła na konferencji prasowej 20 sierpnia Gołda Tencer, twórczyni całego przedsięwzięcia. We wstępie do programu napisała: „ Festiwal Warszawa Singera to wiele nakładających się na siebie map. Trasy się przecinają. Zapełniamy coraz większą przestrzeń. Jest nią pamięć i ocalenie”.

Festiwal pulsuje życiem, spotykają się na nim i krzyżują muzyka, teatr, literatura, film, sztuki wizualne.  Dominować będzie muzyka i to w różnych odsłonach. Pierwszą z nich stanowi koncert kantoralny, który uświetni oficjalne otwarcie festiwalu w synagodze im. Nożyków (25.08). Wystąpią tu kantorzy: Yaakov Lemmer (USA), Yoni Rose (Niemcy), Yedidya Weksler (Izrael) przy akompaniamencie wybitnego pianisty Menachema Bristowskiego (następnego dnia w synagodze jego koncert fortepianowy). Po raz pierwszy na festiwalu zagości Noam Vazana z Izraela, a towarzyszyć jej będzie Tomasz Kukurba, lider najsłynniejszej polskiej formacji klezmerskiej Kroke.  Nie lada gratką będą przedwojenne utwory w wykonaniu tria: Masecki (pianino), Markowicz (skrzypce), Młynarski (mandolina, śpiew).  Marek Dyjak zaprezentuje aranżacje przedwojennych twórców żydowskiego pochodzenia, m. in.  H. Warsa i J. Petersburskiego. Na miłośników tanga czeka spektakl „Jak za dawnych lat polskie tango show”, przygotowany przez Sawars Tango Orquesta.  Podczas Nocy Klazmerów (31 sierpnia, plac Grzybowski) wystąpi Orkiestra Klezmerska Teatru Sejneńskiego, a wraz z nią słynny amerykański muzyk, trębacz i kompozytor Frank London. Zaś jeden z najwspanialszych wirtuozów skrzypiec Nigel Kennedy, podczas koncertu finałowego (01.09) zakołysze publiczność dźwiękami  inspirowanymi „Sztukmistrzem z Lublina“.
Fantastycznie zapowiadają się także koncerty w ramach Singer Jazz Festival. To prawdziwa plejada gwiazd!

Solidnym filarem festiwalowym jest teatr, a skoro teatr to oczywiście Teatr Żydowski, którego rola na kulturalnej mapie Warszawy jest nieoceniona.  Zobaczymy fantastyczny musical „Śpiewak jazzbandu” w reż. Wojciecha Kościelniaka na motywach sztuki Samsona Raphaelsona, oraz „Rejwach” w reżyserii Andrzeja Krakowskiego  na podstawie książki Mikołaja Grynberga.

Ważnym punktem festiwalowego programu jest spektakl hiszpańskiego autora Juana Mayorgi „Kartograf”. Jego akcja rozgrywa się w Warszawie w dwóch przestrzeniach czasowych: w 1940 r. i współcześnie. Na uwagę zasługuje spektakl muzyczny „Filiżanka”, przygotowany w Centrum Artystycznym SCENA, będący spojrzeniem na wojnę z perspektywy dzieci.  To sztuka o dzieciach, dla dzieci i z dziećmi w rolach głównych.

Podczas tegorocznej edycji festiwalowej będzie wiele spotkań i wspomnień, a wśród nich promocja książki „Jidisze Mame  Gołda Tencer” Katarzyny Przybyszewskiej-Ortonowskiej (spotkanie autorskie  01.09).

Chętni do odkrywania żydowskiej przeszłości stolicy mogą wziąć udział w spacerach z przewodnikami. Nie obędzie się oczywiście  bez straganów i kramów. Ostatnie dwa dni festiwalowe warto spędzić na ul. Próżnej i na placu Grzybowskim, by przenieść się w czasie do przedwojennej żydowskiej Warszawy.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotr Gliński napisał o festiwalu: „Walory artystyczne przedsięwzięć zakorzenionych w przenikaniu się kultur, a także różnorodność prezentowanych form i gatunków artystycznych, wzmocnią zainteresowanie polskim i żydowskim dziedzictwem oraz staną się płaszczyzną spotkania i dialogu naszych tradycji”.

Organizatorem  jest FUNDACJA SHALOM, www.shalom.org.pl
Szczegółowy program:  www.festiwalsingera.pl

Tekst: Alina Woźniak
Foto:  materiały prasowe