Ludwig van Beethoven urodził się w 1770 r. Niepewność budzi dokładna data, źródła podają trzy terminy: 15., 16. lub 17 grudnia. Za najbardziej prawdopodobny przyjmuje się 16. dzień miesiąca. Właśnie tego dnia roku 2019 w Niemczech odbyła się inauguracja jubileuszu 250-lecia jego urodzin. Był to początek Roku Beethovena 2020, w ramach którego miał być realizowany bardzo bogaty program obchodów. Jego promocją zajęła się firma Beethoven Jubiläums, spółka zależna od instytucji muzealnej Beethoven Haus w Bonn (Dom Beethovena), gdzie artysta przyszedł na świat.

Rok Beethovena przedłużony do 30 września 2021 r.
Niestety pandemia koronawirusa udaremniła w większości urzeczywistnienie tych ambitnych planów w minionym roku. Geniusz kompozytora jednak zobowiązuje i z tego tytułu Rok Beethovena został przedłużony do 30 września 2021 r.

Trzeba mieć nadzieję, że w tym okresie wielbiciele jego twórczości będą mieli wiele okazji do wysłuchania dzieł z jego ogromnej spuścizny. Liczy ona około 750 kompozycji. Należą do nich: opera „Fidelio”, dziewięć symfonii (ostatnia z kantatą pt. „Oda do radości”), utwory koncertowe i kameralne, w tym kwartety smyczkowe i fortepianowe, dzieła muzyki chóralnej i kościelnej, pieśni oraz sonaty fortepianowe. Muzyka doskonale łączy dwie epoki – klasycyzm i romantyzm, co nadaje jej wyjątkowy, indywidualny styl.

Projekt „Beethoven Everywhere”
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom milionów wielbicieli kompozytora na całym świecie, została uruchomiona internetowa witryna pt.: „Beethoven Everywhere” w wielu wersjach językowych, także po polsku. Jego głównymi pomysłodawcami i realizatorami są Dom Beethovena i Google Art & Culture.

Symbolem wizerunkowym projektu jest stylizowana seria portretu Beethovena, nawiązująca do prac Andy Warhola poświęconych wielkim gwiazdom, m.in. Marilyn Monroe, Brigitte Bardot, Marlonowi Brando. Podobnie jak oni, kompozytor również stał się ikoną popkultury. Podobizna twórcy została namalowana przez Josepha Karla Stielera w 1820 r. i jest uważana za najbardziej znaną.

Stieler, Joseph Karl: Beethoven mit der Missa solemnis Ölgemälde, 1819

Początkowym założeniem projektu było wirtualne zwiedzanie Domu Beethovena, otwartego po remoncie w 2019 r. Epidemia przyczyniła się do poszerzenia koncepcji o wiele nowych tematów, dzięki czemu powstała witryna, która jest bardzo bogatym zbiorem wiedzy o kompozytorze i jego utworów w najlepszych wykonaniach.

Taką możliwość stworzyła współpraca z osiemnastoma prestiżowymi instytucjami z siedmiu państw. W tym gronie znalazły się m.in.: Paryska Filharmonia, Teatr La Scala z Mediolanu, Stowarzyszenie Secesja Wiedeńska, Fundacja Chineke z Londynu, Carnegie Hall z Nowego Jorku; z Berlina kilka placówek – Biblioteka Państwowa, Konzerthaus, Filharmonia, Deutsche Grammophon. Na prezentacje partnerów składają się: zdjęcia, filmy, koncerty.

Wyjątkowym przeżyciem jest zarówno obejrzenie Koncertu Jubileuszowego z Opery w Bonn (17 grudnia 2020 r.), jak i „A Globar Ode to Joy” („Światowej ody do radości” – hymnu Europy). Jest to seria nagrań koncertowych z całego świata. Ich wyjątkowość polega na wyrażaniu ekspresji, która towarzyszy artystom grającym ten utwór jak i jego słuchaczom.

Beethoven Haus Bonn

Twórczość Beethovena, będąca niezwykłym fenomenem, zawsze wpływała na muzykę innych kompozytorów i popkulturę. Na portalu hołd składają mu artyści z gatunków pop, rock, jazz, od Beatlesów po Alicję Keys, Beyoncé.

Autorzy portalu dużo miejsca poświęcają na przedstawienie życia prywatnego Beethovena, a także jego światopoglądu i osobowości. Okazuje się, że wykazywał wyjątkowe umiejętności w prowadzeniu spraw finansowych i uważany był za mistrza równowagi pomiędzy życiem zawodowym i prywatnym, ponieważ dokładnie planował każdy dzień, aby pracować jak najbardziej efektywnie oraz kreatywnie.

Lista poruszonych tematów jest jeszcze długa, to m.in.: Muzyczne sekrety, Dziwne przedmioty i listy miłosne, Niesłyszący artyści, Inspiracja sztuk pięknych, Remiksy dawnych koncertów, różne ciekawostki, jak np. ta o zabraniu dwóch złotych płyt z jego muzyką w kosmos (1977 r.). „Popularność i zasługi Beethovena są tak rozległe, że pojawia się w dziwnych i cudownych miejscach”, cytat z witryny.

Bardzo ważną częścią ekspozycji jest sekcja pt. „Zdjęcia”, licząca ca 1400 zdigitalizowanych obiektów. Większość z nich pochodzi z Domu Beethovena, w którego posiadaniu jest największy na świecie zbiór pamiątek związanych z kompozytorem. Są one udostępnione także na portalu muzeum, wiele z nich możemy obejrzeć w salach wystawowych w 360 stopniach.

Beethoven zasługuje na nasze zainteresowanie.
Linki: – do ekspozycji https://artsandculture.google.com/project/beethoven

– do Domu Beethovena https://www.beethoven.de

– do Spółki „Beethoven Jubiläums” https://www.bthvn2020.de

– do Bonn i region https://www.bonn-region.de

Beethoven Haus

Beethovenhaus

Tekst: Maria Fudała
Zdjęcia:
Foto 1 – Popiersie Beethovena dłuta Cantemir Riscutia (1998 r.) w ogrodzie Domu Beethovena.
Foto 2 – Stylizowana seria portretu Beethovena.
Foto 3 – Portret Beethovena pędzla Josepha Karla Stielera, eksponowany w Domu Beethovena.
Foto 4 – Instrumenty kwartetu smyczkowego Beethovena, fot. David Ertl.
Foto 5 – Sala wystawowa w Domu Beethovena, fot. David Ertl.
Foto 6 –Trąbki słuchowe kompozytora na ekspozycji w Domu Beethovena, fot. David Ertl.
Zdjęcia z archiwum Muzeum Dom Beethovena.