Europejska Stolica Kultury 2016
Pretendując do tego zaszczytnego miana, stolica Lubelszczyzny odwołuje się do wielokulturowej tradycji sięgającej korzeniami średniowiecza. Za panowania Jagiellonów Lublin stał się ważnym ośrodkiem władzy państwowej oraz kluczowym grodem królewskim na szlaku łączącym Kraków z Wilnem. W 1386 r. podpisano tu umowę ślubną Wielkiego Księcia Litewskiego Władysława Jagiełły z królową Jadwigą. Symbolem zjednoczenia dwóch państw i narodów stała się zamkowa kaplica Trójcy Świętej, do której udekorowania król sprowadził mistrzów ze Wschodu. U schyłku jagiellońskiego panowania (1569 r.) w Lublinie podpisano akt połączenia Korony i Litwy w jeden organizm państwowy, a Lublin urósł do rangi jednego z najważniejszych europejskich ośrodków handlowych. Świadectwem ówczesnej prosperity jest ukształtowane w XIII–XVI w. Stare Miasto – jeden z najlepiej zachowanych zabytkowych zespołów urbanistycznych w kraju. Do rozkwitu miasta jako ośrodka handlu i nauki przyczynili się Żydzi. Lublin był siedzibą jednej z najstarszych i największych gmin żydowskich. Rozwijały się judaistyczne uczelnie i zbierał na obrady Sejm Żydów Korony. Edukacyjne tradycje kontynuują dziś z powodzeniem współczesne szkoły wyższe. Szeroko znany jest Katolicki Uniwersytet Lubelski, miejsce pracy naukowej kardynała Karola Wojtyły, oraz Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. Stutysięczna społeczność akademicka wpływa na klimat i kulturę miasta.
Lubelszczyzna dla aktywnych
Lasy Janowskie i Puszcza Solska na Roztoczu, Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie na Polesiu, lessowe wąwozy wokół Kazimierza Dolnego i Nałęczowa, przełomy Wisły i Bugu – te i wiele innych cudów natury można podziwiać, wędrując szlakami pieszymi o łącznej długości 3200 km. Dla tych, którzy nad własne nogi przedkładają dwa kółka, przygotowano 1000 km regionalnych szlaków rowerowych uzupełnionych licznymi lokalnymi trasami. Bodaj najsłynniejszym szlakiem dla miłośników jednośladów jest Centralny Szlak Rowerowy Roztocza. Liczy 269 km długości i i ma charakter transgraniczny. Wiedzie z Kraśnika do Lwowa przez dwa parki narodowe – Roztoczański oraz Jaworowski. Jednym z kluczowych punktów na szlaku jest Zwierzyniec z ośrodkiem hodowli leśnych koników, potomków tarpanów. 68 jezior Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego stanowi kuszący cel dla wodniaków. Bogata jest też sieć rzeczna Lubelszczyzny wyznaczona nurtami Wisły i Bugu, a uzupełniona przez Wieprz, Tanew, Krznę, Włodawkę, Uherkę, Chodelkę i Kurówkę. Coraz liczniej rzeki i akweny Lubelszczyzny odwiedzają kajakarze. Pierwszym szlakiem kajakowym w regionie jest trasa po roztoczańskim odcinku Wieprza, z Obroczy przez Zwierzyniec i Szczebrzeszyn do Nielisza. Ciekawostką jest natomiast miejski szlak kajakowy po Bystrzycy i Zalewie Zemborzyckim w Lublinie.
W krainie jarmarków i festiwali
Na Lubelszczyźnie odbywa się co roku blisko 100 różnych imprez, tj. festiwali, przeglądów artystycznych i jarmarków. Po raz 16. na przełomie czerwca i lipca w Wojciechowie odbędą się Ogólnopolskie Warsztaty Kowalskie. Kultywowanie tradycji rzemieślniczych jest także celem sierpniowego Jarmarku Pawłowskiego „Ginące zawody”. Bogata historia oraz położenie na styku różnych religii i języków sprawiło, że Lubelszczyzna rozwijała się jako kraina wielokulturowa. Taki właśnie obraz regionu oraz wspólnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu przybliża lubelski Jarmark Jagielloński. To wielkie wydarzenie nawiązuje ideą wprost do jarmarków z przełomu XV i XVI stulecia, służąc przede wszystkim prezentacji rzemiosła i rękodzielnictwa polskiego, ukraińskiego i białoruskiego. Program imprezy wzbogacają liczne widowiska artystyczne i historyczne inscenizacje oraz warsztaty i prezentacje. Najbliższa edycja Jarmarku odbędzie się w dniach 12–14 sierpnia. Oprócz tego sztandarowego festiwalu na uwagę zasługują takie wydarzenia, jak: „Inne Brzmienia” Art’n’Music Festival, Festiwal Literacki „Miasto Poezji”, Lublin Jazz Festiwal, Europejski Festiwal Smaku czy Międzynarodowe Biennale Wschodni Salon Sztuki. Erupcja imprez kulturalnych w Lublinie stała się w ostatniej dekadzie najważniejszym czynnikiem rozwoju miasta. Mniejsze miasta regionu, zwłaszcza tak słynne jak Zamość czy Kazimierz Dolny, nie pozostają w tyle i swoją ofertą kulturalną, w tym festiwalami filmowymi i muzycznymi, konkurują ze swoją metropolią.