Niewiele regionów może się pochwalić tak bogatą mieszanką kultur i tradycji jak pogranicze Karpat. To tutaj losy różnych grup etnicznych mieszały się, tworząc niezwykły tygiel kulturowy, a przy okazji miejsce warte odkrycia.
W celu ochrony tego niesamowicie bogatego dziedzictwa powołano projekt „EtnoCarpathia”, który realizuje Stowarzyszenie Euroregion Karpacki Polska w Rzeszowie. Chodzi w nim przede wszystkim o to, by tę różnorodność kulturową, którą w różnych momentach historii reprezentowali Pogórzanie, Łemkowie, Bojkowie, a po stronie słowackiej mieszkańcy obszarów dzisiejszego Šariša, Zemplina, Zamagurie, wyeksponować, wypromować, uratować od zapomnienia.
Warto się tam wybrać i poznać historię Karpat na własną rękę. A przy okazji odkryć zapomniane wioski, powędrować śladami różnych grup etnicznych, wziąć udział w warsztatach lokalnego rzemiosła i poznać historię regionu, która nie zawsze była łaskawa dla jej mieszkańców. To wszystko wśród przepięknych gór i lasów, w miejscach, do których nie dochodzi nawet zasięg sieci komórkowych. Kilka punktów na tej karpackiej mapie zasługuje na specjalną uwagę
Muzeum Tradycji Góralskich na Słowacji
Podczas pobytu na Słowacji w miejscowości Ždiar można zwiedzić nie tylko muzeum, ale również wziąć udział w ślubnej inscenizacji, w trakcie której aktorzy występują w tradycyjnych, góralskich strojach. Muzeum Tradycji Góralskich zostało założone w 1972 roku i mieści się w drewnianym domku, typowym dla tego regionu. W środku warto obejrzeć stroje ludowe, narzędzia, wyposażenie czy dekorację domu. Warto także rzucić okiem na bogatą galerię zdjęć historycznych (powstała z inicjatywy Petra Michalaka, który przez 20 lat kolekcjonował stare fotografie) oraz poświęcić trochę czasu na obejrzenie filmów o kulturze góralskiej i jej tradycjach – w przeszłości i obecnie
Klasztor Karmelitów Bosych w Zagórzu
Obiekt ten to jedna z niewielu pozostałości po klasztorach warownych, niegdyś licznie występujących na terenie Polski. Został wybudowany na początku XVIII wieku, a okres jego świetności trwał jedynie do I rozbioru Rzeczypospolitej. W pierwszej połowie XIX wieku na terenie klasztoru wybuchł pożar, w efekcie przez następne 100 lat obiekt po prostu niszczał. Pierwsze próby odbudowy rozpoczęto w latach 50. XX wieku. Aktualnie podczas zwiedzania można nie tylko obejrzeć ruiny, ale także wejść na wieżę i do interaktywnego muzeum, w którym zwiedzający poznają historię klasztoru w nowoczesny sposób – w sali kinowej oraz przez wirtualną rzeczywistość.
Galeria – Pracownia „Stare Kino” w Lutowiskach
Galeria – Pracownia „Stare Kino” to wyjątkowe miejsce, pełne bieszczadzkich pamiątek. Można w nim kupić nie tylko wyroby lokalnych artystów (żadnych chińskich podróbek!), ale również wziąć udział w warsztatach ceramicznych i samemu stworzyć swoje własne dzieło sztuki. Na terenie pracowni znajduje się piec do wypiekania ceramiki, więc wyroby są gotowe w ciągu kilku godzin.
TRASY ETNOGRAFICZNE
Stowarzyszenie Euroregion Karpacki Polska w Rzeszowie przygotowano 5 ciekawych tras etnograficznych i zaprasza do zapoznania się z nimi: https://etno.visitcarpathia.com/trasy