Metropolia kultury alternatywnej i miasto wyznaczające trendy.
Berlin przyciąga wszystkich. Nie można ująć trafniej magnetyzmu, jaki stolica Niemiec roztacza wokół siebie na całym świecie. Od lat liczba osób odwiedzających miasto i korzystających z noclegów gwałtownie rośnie ponad wszelkie proporcje. W ciągu ostatniej dekady liczba gości i noclegów zwiększyła się niemal dwukrotnie. W Niemczech Berlin stanowi cel podróży numer jeden i jest niedoścignionym mistrzem w liczbie odwiedzających decydujących się na nocleg w mieście. W 2013 roku nocowało tu 11,3 miliona gości, którzy 26,9 miliona razy skorzystali przy tym z profesjonalnych usług hotelarskich. Udział odwiedzających z zagranicy wzrósł do 42,6 procenta. Siłą napędową dla tego wzrostu są tanie, długodystansowe i stałe połączenia komunikacyjne łączące Berlin z Europą i światem. W rankingu europejskim niemiecka stolica znajduje się na trzecim miejscu po Londynie i Paryżu – to wielki sukces.
Miasto w bezustannym ruchu i nigdy nie zasypia
Turyści, talenty, technologia i tolerancja kształtują rytm życia miasta. Cechuje się on dynamizmem i gościnnością, tolerancją i otwartością na nowe trendy, wszechstronnością i kreatywnością. 25 lat po upadku Muru Berlińskiego i zjednoczeniu Niemiec Berlin pulsuje życiem otwartej na świat metropolii, mającej własny sposób na życie w sercu Europy. „The place to be“, jak to trafnie ujął pewien amerykański magazyn w swojej relacji o Berlinie, ukazując siłę przyciągania tego miasta, która fascynuje jego mieszkańców i odwiedzających, oszałamia i zachwyca. Niewiele jest miast o tak poruszającej historii i niewiele miast uległo tak szybkiej przemianie, wciąż odkrywając coraz to nowe oblicza. Miasto kładzie się do snu na krótko i na równie krótko zamyka swoje podwoje. Apetyt na życie oraz gotowość do nieustannych przemian to według prezesa visitBerlin Burkharda Kiekera „legendarny nimb, w którym jest też furtka na możliwości promocji turystycznej“. Zainteresowanie świata jest ogromne. Umiejętnie podchwytują to twórcy kampanii nawiązującej do obalenia Muru Berlińskiego „Berlin. 25 lat później. Witamy“. Kierują oni uwagę na to, co dla gości odwiedzających Berlin jest najbardziej fascynujące – mianowicie na obiekty techniki urbanistycznej, obiekty powstające, na Berlin jako miejsce sprzyjające kreatywności, jako metropolię tworzącą własny styl życia oraz kuźnię talentów. Lub też zadają pytanie: Co berlińczycy zrobili ze swojego miasta od 1989 roku?
Życie miejskie, subkulturowe lub sportowe, a także życie artystyczne, kulturalne, twórcze czy też koloryt poszczególnych kwartałów mieszkalnych to chyba cała tajemnica sukcesu Berlina. Miasto składa się z mieszanki różnorodności, przeciwieństw i niewyczerpanych możliwości. Ma ono wiele twarzy i opowiada wielkie i małe historie. Każdy kto odwiedza Berlin znajdzie w nim coś dla siebie. Począwszy od wizyty w operze, teatrze i muzeum poprzez muzykę, imprezy i życie nocne, aż po odnowę biologiczną, wypoczynek i profilaktykę zdrowotną – Berlin daje powody do przyjazdu dla wszystkich grup docelowych. Stosunek ceny do jakości jest w Berlinie atrakcyjny i dla wielu stanowi główny czynnik skłaniający do odwiedzin. Indeks cen hotelowych (HPI) najczęściej na świecie odwiedzanego portalu rezerwacji hoteli Hotels.com ustalił dla podróżnych odwiedzających Berlin rzeczywistą średnią cenę za jeden nocleg, która w pierwszym półroczu 2013 roku wyniosła 83 euro.
Średnio każdego dnia w Berlinie zatrzymuje się około 500 tysięcy gości. Połowa wszystkich odwiedzających wybiera się w podróż do stolicy Niemiec dwa razy lub częściej. Wiele osób przyjeżdżających jako turyści nie wyklucza możliwości zamieszkania tutaj. Berlin działa przyciągająco na młodych, kreatywnych, dobrze wykształconych i dynamicznych ludzi.
Historia i szklana awangarda
Mieszanka złożona z historii naszych czasów i lokalnego kolorytu, z historycznych zabytków i współczesnej architektury XX i XXI wieku po części bezpośrednio ze sobą sąsiadujących oraz współistnienie kultury wysokiej i subkultur budzą w wielu odwiedzających chęć odkrywania Berlina: pieszo, na rowerze, rykszą lub łodzią, z wycieczkami autokarowymi, samodzielnie lub z fachowym przewodnikiem. Goście mogą skorzystać z oprowadzania po mieście przez profesjonalnych przewodników nawet w trakcie joggingu. Pora roku odgrywa przy tym drugorzędną rolę. Berlin już od dawna funkcjonuje jako całoroczny atrakcyjny cel podróży.
Od czasu swojego założenia w średniowieczu Berlin wytrwale tworzył swoją historię, czy to jako stolica Królestwa Pruskiego, czy też dynamicznie rozwijający się ośrodek miejski lat dwudziestych. Dla podzielonego miasta dzień upadku Muru Berlińskiego stał się początkiem nowej ery. Fundamentalne zmiany polityczne, takie jak zjednoczenie Niemiec w 1990 r., decyzja o przeniesieniu stolicy do Berlina w 1991 r. i przeprowadzka rządu niemieckiego nad Sprewę w 1999 r. dokonały zasadniczych przemian na styku Europy Wschodniej i Zachodniej. Ćwierć wieku później miasto, które niegdyś było podzielone murem przezwyciężyło antagonizm pomiędzy Wschodem i Zachodem i ponownie zrosło się w jeden organizm. W istniejących obecnie dwunastu dzielnicach mieszka dziś 3,3 miliona ludzi ponad 186 narodowości.
Na całym świecie Berlin jest synonimem dynamiki i nowoczesności. Renomowani architekci z całego świata kształtują obraz miasta, na który składają się odrestaurowane budynki i szklana awangarda. Najbardziej charakterystycznymi przykładami są tutaj Skyline przy Placu Poczdamskim (Potsdamer Platz), nowe budynki w dzielnicy rządowej skupione wokół Reichstagu, którego z daleka widoczna szklana kopuła stała się często odwiedzanym symbolem miasta oraz kwartał wokół Dworca Głównego. Te dzielnice powstały w miejscach, w których w okresie Zimnej Wojny przebiegał mur i pas graniczny. Ślady burzliwej przeszłości zachowały się we współczesnym wyglądzie miasta. Osobliwym miejscem pamięci jest Pomnik Ofiar Holocaustu w pobliżu Bramy Brandenburskiej i dzielnicy Tiergarten.
A propos Tiergarten: Wielu odwiedzających zaskakuje to, że duże miasto może być tak bardzo zielone i spokojne. W Berlinie jest 2500 terenów zielonych. Żyjąca szybkim tempem metropolia i dające relaks oazy spokoju na łonie natury, takie jak Ogród Zoologiczny (Tiergarten), park „Wolność na Tempelhofie“ (Tempelhofer Freiheit) na terenie byłego lotniska Tempelhof czy rozległy miejski obszar leśny Grunewald bezpośrednio sąsiadują ze sobą, co dla berlińczyków jest rzeczą jak najbardziej oczywistą.
Ożywienie Kurfürstendamm (Ku’Damm) i City-West
Najnowsze przemiany w panoramie miasta: Po latach boomu we wschodnich dzielnicach kultury alternatywnej nastąpił powrót do dawnego centrum Berlina Zachodniego. Podejmowane inwestycje budowlane nadają nowe oblicze ulicy Kurfürstendamm, Kościołowi Pamięci Cesarza Wilhelma (Gedächtniskirche) i Dworcowi Zoo (Bahnhof Zoo). Nowa zabudowa wokół zoo w zachodniej części miasta oraz planowana odbudowa dawnego Pałacu Miejskiego (Stadtschloss) w centrum są realizowane obecnie w ramach wielkich projektów urbanistycznych. W drapaczu chmur noszącym nazwę Zoofenster (Okno Ogrodu Zoologicznego) hotel Waldorf Astoria otworzył swoją pierwszą luksusową filię w Europie. Naprzeciwko po skosie w odnowionym blasku dawnej świetności i z elementami najnowszej techniki budowlanej mógł wreszcie zaprezentować się na tegorocznym 64. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym budynek Zoo Palast, przez wiele lat główna scena festiwalu Berlinale. Film otwarcia „Grand Budapest Hotel“ Wesa Andersona i obraz Clooneya „Monuments Men“, który na Berlinale świętował światową premierę, zwróciły oczy międzynarodowej publiczności na Berlin jako filmową metropolię. Niemieckie koprodukcje kręcone były głównie w Berlinie i okolicach. Nowych doświadczeń urbanistycznych w zakresie stylu życia można spodziewać się również ze strony zmodernizowanego budynku Bikinihaus stojącego przy Breitscheidplatz.
Kolorowy zawrót głowy
Około 1500 imprez dziennie – to, co dla berlińczyków jest oczywiste, dla niektórych gości odwiedzających miasto może być przytłaczające. Paleta wydarzeń sięga od sztuki dawnych mistrzów, malarstwa współczesnego czy awangardowego designu poprzez operę klasyczną, musical czy koncert muzyki pop, aż po ambitny teatr albo kolorowe variétés – nie wspominając już o imprezach na scenie offowej. W kalendarzu kulturalnym Berlina każdy znajdzie dla siebie atrakcje kulturalne dopasowane do swojego gustu i portfela.
Jaka metropolia pozwoli sobie na trzy obiekty operowe? W stolicy Niemiec o przychylność miłośników klasyki konkurują ze sobą Berliner Staatsoper, Deutsche Oper i Komische Oper. Osiem dużych orkiestr symfonicznych – na pierwszym miejscu słynni Filharmonicy Berlińscy pod batutą Sir Simona Rattle’a – zaprasza na uczty dla melomanów na wysokim poziomie. Urozmaiconą rozrywkę reprezentującą wszystkie gatunki sztuki teatralnej zapewnia 150 dużych i małych teatrów. Odważnie i częstokroć przy niewielkich nakładach środków wystawiają na scenie sztuki awangardowe i wielkich klasyków. Do światowej czołówki teatrów rewiowych dołączył „Friedrichstadt-Palast“. Czymże byłby Berlin bez bawiących publikę wielkich teatrów musicalowych, znanych variétés, jak choćby „Wintergarten“, „Chamäleon“, „Bar Jeder Vernunft“ czy „Tipi am Kanzleramt“, a także licznych większych i mniejszych kabaretów i show komediowych?
Hitem roku jest organizowany corocznie wieczór sylwestrowy na wolnym powietrzu przy Bramie Brandenburskiej – jest to największa tego typu impreza w Europie. Według prezesa visitBerlin Burkharda Kiekera ma to swój efekt uboczny: „Ta największa zabawa sylwestrowa sprawiła, że Brama Brandenburska stała się globalną ikoną.“
Do białego rana
Miasto nie znające wytchnienia zna wiele alternatyw: żywa scena muzyczna i klubowa oraz pulsujące życie nocne w ekstrawaganckich lokalach. Festiwal muzyki klubowej Clubfestival Berlin Music Week daje pole do popisu muzykom, pasjonatom techniki komputerowej i ludziom kreatywnym. Fani muzyki mogą zobaczyć i posłuchać debiutantów, znanych artystów i znawców tego gatunku w trakcie nocy klubowych i koncertów na żywo w interesujących miejscach. Jako imprezowa metropolia Berlin przyciąga nie tylko młodych ludzi i nocne marki. W modnych barach i dyskotekach wszyscy spragnieni dobrej zabawy mogą tańczyć i szaleć do samego rana. www.berlin-music-week.de, www.clubmatcher.de
Kultura i rozrywka magnesem
Jeśli korzystając z tak różnorodnego charakteru Berlina ma się jeszcze siłę i możliwości, można tu zwiedzić około 180 muzeów. Same muzea z ich zbiorami dawnej sztuki, niezwykłą architekturą i nowymi koncepcjami ekspozycyjnymi są w stanie zamienić wizytę w Berlinie w kulturalne doświadczenie na wysokim poziomie. Wyspa Muzeów (Museumsinsel) wraz z pięcioma budynkami w historycznym centrum Berlina jest sercem berlińskiego krajobrazu sztuki. Od 1999 roku zalicza się do światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Obok Ołtarza Pergamońskiego znajdującego się w muzeum o tej samej nazwie oraz popiersia Nefretete w Neues Museum budynki te po gruntownej renowacji kryją obecnie cenne skarby sztuki powstałe w ciągu około 6000 lat historii ludzkości.
Kultura i rozrywka odgrywają ważną rolę w turystyce berlińskiej. Co trzeci lub co czwarty gość przyjeżdża nad Sprewę na koncert, przedstawienie operowe, teatralne czy baletowe. W obiektach kulturalnych więcej niż połowa (59%) odwiedzających to turyści, w przypadku muzeów i miejsc pamięci ich udział jest jeszcze większy, bo wynosi od 85 do 90 procent. Dane te pochodzą z aktualnego sondażu Kultur-Monitorings (KULMON) przeprowadzonego wśród zwiedzających latem 2013 r.
Ekscytująco dynamiczny świat sztuki
Dawna stolica kultury wyrobiła sobie międzynarodową markę jako ośrodek sztuki współczesnej. Prestiżowe czasowe wystawy organizowane na Dworcu Hamburskim (Hamburger Bahnhof), w Nowej Galerii Narodowej (Neue Nationale Galerie) czy w budynku Martin-Gropius-Bau przyciągają szerokie rzesze publiczności. Latem będzie robić furorę retrospektywa twórczości Davida Bowie w Martin-Gropius-Bau. Artysta spędził kilka najbardziej produktywnych lat swojego życia w Berlinie i już za życia uznawany jest za legendę.
Od czasu zjednoczenia Niemiec berliński świat sztuki stał się najbardziej ekscytującym i dynamicznym światem w Europie. Gwałtownie rośnie liczba galerii, gdzie młode talenty prezentują sztukę współczesną i alternatywną, która w przyszłości zasili kolejne kolekcje. Pełne życia kwartały galeriowe w dzielnicach Mitte, Kreuzberg, Charlottenburg lub w okolicach Dworca Hamburskiego zapraszają miłośników sztuki na interesujące, odkrywcze wyprawy do świata twórczości. Świat ten zmienia się tak szybko, że nawet jego stali mieszkańcy nie wiedzą, ile dokładnie jest tych galerii. W Krajowym Zrzeszeniu Galerii Berlińskich jest ich około 440 plus 200 niekomercyjnych salonów wystawowych, w których regularnie odbywają się wystawy. Co dwa lata odbywa się Berlin Biennale, będąca jedną z najważniejszych imprez w dziedzinie sztuki współczesnej. Od jesieni 2012 r. dołączyła do niej impreza Berlin Art Week jako nowa platforma dla artystów, galerii i instytucji związanych ze sztuką. Stanowi ona kolejne wskazanie na Berlin jako ośrodek sztuki. www.berlinbiennale.de, www.berlinartweek.de
Trendy przyszłości i pionierski duch przedsiębiorczości
Nie będzie przesadą stwierdzenie, że w Berlinie powstają trendy przyszłości. Jako „Miasto Designu” UNESCO i pierwsze niemieckie miasto w ramach międzynarodowego projektu „Creative Cities“ Berlin, popularna metropolia będąca ośrodkiem rozwoju architektury, sztuki i mody, plasuje się w ścisłej czołówce. Jest inspirującym centrum nowoczesnego projektowania. Jego dynamika i kreatywna atmosfera przełomu przyciągają międzynarodowych artystów i projektantów i zachęcają ich, aby tutaj rozwijali swój potencjał oryginalnych pomysłów, innowacyjnych koncepcji i niekonwencjonalnych sposobów na życie. Odbywający się co roku DMY International Design Festival wysyła impulsy na cały świat jako instytucja licząca się w dziedzinie projektowania produktów i aranżacji wnętrz. Nowi i znani już projektanci prezentują tu wizjonerskie pomysły, produkty seryjne, prace eksperymentalne i pojedyncze egzemplarze.
Z uwagi na 2500 firm rozpoczynających tutaj działalność i codzienne powstawanie kolejnych oraz wielką siłę innowacyjności Berlin stanowi dla Amerykanów metropolię, która najlepiej nadaje się do zakładania firm, a także najważniejszy ośrodek technologii internetowej w Europie. Wyrażają oni swoje uznanie od czasu pierwszej konferencji TEDxSummit w czerwcu 2014. Ten cykl konferencji stanowi konsorcjum umysłów zajmujących się innowacyjnymi w skali światowej koncepcjami w zakresie technologii, rozrywki i designu (TED – Technology, Entertainment and Design).
Również młodzi, awangardowi przedstawiciele mody kochają Berlin i jego publikę. Coraz więcej kreatorów mody uruchamia tu działalność i prowadzi swoje pracownie. W trendowych butikach w dzielnicach Mitte, Prenzlauer Berg, Kreuzberg i Friedrichshain miłośnicy mody znajdują dla siebie ekstrawaganckie kreacje. Międzynarodowe targi branżowe, takie jak Bread&Butter poświęcone modzie ulicznej i miejskiej oraz odbywające się dwa razy w roku targi Fashion Week, są źródłem informacji o najnowszych trendach świata mody. Obecnie targi Bread&Butter otwierają się również na zwiedzających z całego świata. www.breadandbutter.com
Zakupy na najwyższym poziomie
Różnorakie możliwości robienia zakupów, od rzeczy eleganckich po dopasowane do aktualnych trendów, od krawiectwa haute couture po luźny styl urban i street, od pchlego targu po towary luksusowe klasy high-end – w Berlinie jest wszystko. Niemal połowa wszystkich podróżnych przybywających do Berlina, szczególnie z zagranicy, przyjeżdża na zakupy. Miasto wyrobiło sobie renomę również jako miejsce bożonarodzeniowych zakupów świątecznych. Następuje silny wzrost grupy zamożnych turystów robiących zakupy luksusowych towarów. Cztery wielkie strefy handlowe: Kurfürstendamm z przypominającymi Paryż bocznymi ulicami, Potsdamer Platz, Friedrichstraße i Alexanderplatz oraz wiele centrów handlowych i atrakcyjnych ciągów handlowych przyciągają przebogatą ofertą, długimi nocami i liberalnymi godzinami otwarcia sklepów. KaDeWe czy Galeries Lafayette uznawane są wśród turystów za najpopularniejsze domy towarowe w Niemczech.
Centrum kongresowe
Jako niemieckie miasto kongresowe numer jeden w toku twardej międzynarodowej konkurencji Berlin uplasował się na piątej pozycji. Dowodzą tego aktualne liczby odwiedzających i uczestników International Congress & Convention Association (ICCA). W 2013 r. zorganizowano w Berlinie w sumie 126 200 kongresów i konferencji. 10,6 miliona ich uczestników złożyło się na jedną czwartą wszystkich noclegów odnotowanych w berlińskiej branży hotelarskiej. Nowo wybudowany obiekt CityCube Berlin na terenie dawnej hali koncertowo-sportowej Deutschlandhalle zastępuje Międzynarodowe Centrum Kongresowe ICC Berlin. Największe centrum konferencyjne w Europie zostanie zamknięte i poddane renowacji. Do najważniejszych imprez targowych w stolicy zaliczają się Międzynarodowa Giełda Turystyczna w Berlinie (ITB), Międzynarodowa Wystawa Lotnictwa i Kosmonautyki (ILA) oraz Międzynarodowa Wystawa Elektroniki Użytkowej (IFA). „W warunkach silnej konkurencji finansowej bycie graczem na tak wysokim poziomie jest zaszczytem i jednocześnie motywacją do dalszego działania“, podkreśla prezes visitBerlin Burkhard Kieker. Za pomocą witryny Venue Finder biuro Berlin Convention Office visitBerlin pomaga osobom zajmującym się planowaniem imprez w wyborze odpowiednich lokalizacji dla konferencji, kongresów i spotkań. Jako członek międzynarodowej sieci usługowej „BestCities Global Alliance“ stolica Niemiec promuje się jako centrum kongresowe na nowych dalekich rynkach. Berlin punktuje przy tym dzięki dużej liczbie centrów kongresowych, urozmaiconej ofercie imprezowej i najnowocześniejszej w Europie bazie hotelowej, która nieustannie się rozrasta i przyciąga różnorodnością, jakością obsługi oraz stosunkiem ceny do jakości, gwarantującym jakość za rozsądną cenę. www.venue-finder.visitBerlin.de
Berlin je coraz lepiej
Ponad 15 000 zakładów gastronomicznych składa się na interesującą ofertę kulinarną, sięgającą od kiełbasy currywurst czy kebabu za rogiem poprzez specjalności kuchni regionalnych i specjały egzotyczne, aż po menu wielodaniowe przygotowywane przez cenionych szefów kuchni. W ostatnich latach Berlin przyciągnął do siebie innowacyjnych mistrzów kucharskich i stał się metropolią smakoszy. Posiadając łącznie 18 gwiazdek Michelin nadanych 13 restauracjom Berlin może pretendować do miana niemieckiej stolicy wykwintnych smaków. Każdy z kucharzy wyróżnionych gwiazdkami ma przy tym swój własny smak i styl. Wciąż wiele do odkrycia jest także poza gwiazdkowymi kuchniami. Popularne są uliczne imprezy kulinarne typu street-food-party organizowane w historycznych halach targowych albo oprowadzanie po atrakcjach kulinarnych miasta.
Berlin miastem bez barier
Wspólnymi siłami zadomowiony u Burmistrza „Okrągły Stół Turystyki“ dąży do celu, jakim jest zorganizowanie funkcjonowania ruchliwej metropolii w taki sposób, aby była czysta, przyjazna w obsłudze i jeszcze bardziej międzynarodowa. Czynnikiem warunkującym sukces turystyki w Berlinie jest współpraca wszystkich zainteresowanych stron. W ramach najnowszego projektu Berlin chce stać się miastem bez barier. Miasto jest uczestnikiem ogólnokrajowej inicjatywy pod nazwą „Podróżowanie dla wszystkich w Niemczech”. Czynnikiem decydującym o sukcesie Berlina jest umożliwienie turystom udziału w jego budowaniu. Na czas swojego pobytu goście mogą poddać się rytmowi życia miasta. Na Giełdę Turystyczną ITB 2013 miasto wyznaczyło kamień milowy dla rynku turystycznego zorientowanego na gejów i lesbijki w postaci pierwszej na świecie sieci hoteli pink pillow Berlin Collection. www.deutschland-barrierefrei-erleben.de, www.pinkpillow-berlin.de
Świat lubi Berlin, berlińczycy lubią gości
„Świat lubi Berlin, a berlińczycy lubią swoich gości“, mówi prezes visitBerlin Kieker, „jest to dobry warunek do tego, aby nadal pozostać na ścieżce sukcesu.“ Utrzymanie pozytywnego nastawienia do rosnącej liczby odwiedzających to również zadanie dla jednostek zajmujących się promocją turystyki. visitBerlin przejęło prowadzenie obsługi ruchu turystycznego w mieście Service in the City. Inicjatywa ta została zgłoszona kilka lat temu przy Okrągłym Stole. Zadaniem firmy Berlin Tourismus & Kongress GmbH jest również opracowywanie koncepcji zapewniających wysoką jakość życia i pobytu w mieście przy współpracy z berlińczykami i turystami. Z dużą aprobatą spotyka się akcja „Żyj swoim miastem”. Akcją tą visitBerlin i Partnerhotel e.V. już od 2010 r. dziękują berlińczykom za wielki sukces turystyczny. Raz w roku pozwalają mieszkańcom miasta spędzić dwudniowy urlop w hotelu w charakterze turystów. Miejscowi zyskują przy tym perspektywę spojrzenia na miasto i jego bazę hotelową z punktu widzenia milionów gości z całego świata.
Autobusem, pociągiem i samolotem do Berlina
Geograficzne położenie Berlina w środku Europy oraz jego dobrze rozbudowana infrastruktura gwarantują optymalne możliwości dojazdu. Stolica dysponuje dwoma sprawnie działającymi portami lotniczymi Tegel (TXL) i Schönefeld (SXF), które do granic możliwości kompensują opóźnienia w budowie nowego wielkiego portu lotniczego BER. Oba lotniska, w porównaniu z innymi dużymi miastami europejskimi, są położone niedaleko centrum – goście odwiedzający Berlin tanio i wygodnie dojadą do miejsca swojego zakwaterowania i wszystkich zabytków autobusem i koleją. Sieć tras przewoźników autokarowych umożliwia alternatywy dojazdu w rozsądnej cenie. Dla samochodów i autokarów obowiązują plakietki w strefie ekologicznej. Śródmieście posiada gęstą sieć komunikacji miejskiej (obsługiwaną przez związek komunikacyjny Verkehrsverbund Berlin-Brandenburg VBB), pozwalającą o każdej porze dnia i nocy na nieograniczone przemieszczanie się autobusem i koleją. www.visitBerlin.de
Berlin WelcomeCard
Najlepszym towarzyszem wycieczek po stolicy Niemiec jest Berlin WelcomeCard. Popularny bilet miejski zapewnia bezpłatne przejazdy dostępnymi w mieście środkami komunikacji publicznej oraz ponad 200 ofert rabatowych na atrakcje turystyczne. Goście mogą zaoszczędzić od 25 do 50 procent ceny biletu wstępu. Więcej informacji na temat wariantów biletu i partnerów tego programu można znaleźć na stronie internetowej berlin-welcomecard.de. Wersja mobilna tej strony polecana jest jako doskonałe źródło informacji w podróży. www.berlin-welcomecard.de
INFO
www.visitBerlin.de