Szanowni Państwo,

Dokładnie 20 lat temu Polska wstąpiła do Unii Europejskiej. Obchodząc ten piękny jubileusz, dokonujemy podsumowania zmian, jakie zaszły w tym czasie w naszym kraju, a także analizujemy, jaki wpływ miały one na szeroko pojętą polską turystykę. Już teraz wiemy, że przemiany te dokonały się na wielką skalę i cieszy mnie wielce, jako Prezesa Polskiej Organizacji Turystycznej, że obrały one tak pomyślny kierunek.

W ciągu tych 20 lat, przy istotnym zaangażowaniu środków unijnych, mogliśmy zrealizować liczne projekty, dzięki którym jesteśmy dzisiaj dumni nie tylko z niewątpliwych walorów naturalnych naszego kraju, ale także z oferty turystycznej na najwyższym światowym poziomie. Ponadto unijne środki przeznaczone na ochronę dziedzictwa kulturowego pomogły ocalić wiele wspaniałych zabytków, które służą turystom zarówno jako muzea, jak i prężnie działające ośrodki kultury lub wypoczynku.

Warto podkreślić, że Polska Organizacja Turystyczna, świętująca w przyszłym roku z kolei swoje 25-lecie, od początku była czynnym uczestnikiem i inicjatorem projektów realizowanych w interesie polskiej branży turystycznej. Pełniliśmy m.in. bardzo ważną rolę Instytucji Pośredniczącej II stopnia w ramach Działania 6.4 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka: „Inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym”. Oprócz tego realizowaliśmy inne wielkie projekty na rzecz promocji Polski, takie jak Działanie 6.3. PO IG: „Promowanie turystycznych walorów Polski” czy „Lubię Polskę!”, którego główny cel zakładał przedstawienie oferty turystycznej Polski na arenie państw azjatyckich.

Cieszę się niezmiernie, że Polska, jako kraj mający tak wiele do zaoferowania pod względem przyrodniczym, ekonomicznym i kulturalnym, otrzymała możliwość wykorzystania tego potencjału w jak najlepszym celu.

Rafał Szmytke
Prezes Polskiej Organizacji Turystycznej

Z okazji 20. rocznicy przystąpienia Polski do Unii Europejskiej warto spojrzeć na osiągnięcia naszego kraju w dziedzinie inwestycji w turystykę. Anna Zabłocka-Sztyber, wicedyrektor Departamentu Wsparcia i Rozwoju Turystyki Polskiej Organizacji Turystycznej, dzieli się cennymi spostrzeżeniami na temat rozwoju sektora turystycznego w Polsce w kontekście dofinansowania ze środków unijnych.

Dwudziesta rocznica przystąpienia Polski do Unii Europejskiej to dobry czas na podsumowanie osiągnięć Polski w obszarze inwestycji w turystykę, w których uczestniczyła Polska Organizacja Turystyczna.

Rzeczywiście, mamy za sobą szereg doświadczeń. W pewnym sensie Polska Organizacja Turystyczna (POT) jest łącznikiem i gwarantem wiedzy w kwestiach dotyczących inwestycji unijnych w polską turystykę. POT pełniła istotną rolę Instytucji Pośredniczącej II stopnia w ramach Działania 6.4 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka: „Inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym”. Wartość dofinansowania na ten cel wyniosła 138 mln euro.

Każde z przedsięwzięć turystycznych ubiegających się o dofinansowanie musiało się czymś pochwalić, przekonać Was, a także Unię Europejską, że warto wydać pieniądze na dany projekt. Kto mógł ubiegać się o dotację?

Na szczęście mieliśmy pewne możliwości sprawcze. W ramach Działania 6.4 zostało dofinansowanych 21 projektów. Przedsięwzięcia te były wskazane na tzw. liście indykatywnej, opracowanej przez międzyresortowy zespół z udziałem przedstawicieli obecnego Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Ministerstwa Sportu i Turystyki oraz Polskiej Organizacji Turystycznej. Zainteresowanie ze strony potencjalnych projektodawców było ogromne i kilkukrotnie przekraczało wartość alokacji.

Katalog beneficjentów był bardzo szeroki: uwzględniono w nim jednostki samorządu terytorialnego, administracji rządowej i instytucje im podległe, instytucje otoczenia biznesu, izby gospodarcze, fundacje i stowarzyszenia non profit działające na rzecz sektora turystycznego oraz przedsiębiorców. Projekty można było podzielić na kulturowe, związane ze środowiskiem wodnym czy z obszaru turystyki biznesowej. Część przedsięwzięć można było skategoryzować w dziedzinie turystyki nazywanej przemysłem czasu wolnego, czyli strefy relaksu. To właśnie dzięki takim inicjatywom i wsparciu unijnemu Polska mogła rozwijać swoją turystykę i promować atrakcje na arenie międzynarodowej.

Według jakiego klucza oceniano zgłoszone projekty?

Preferowane były projekty liniowe i sieciowe, obejmujące wyjątkowe atrakcje turystyczne znajdujące się na Liście światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego UNESCO lub uznane przez Prezydenta RP za Pomniki Historii. Istotna była również lokalizacja, która mogła być atrakcyjna w kontekście rozgrywek Mistrzostw Europy Euro 2012. Warto wspomnieć, że rozpatrywano przedsięwzięcia ponadregionalne, unikatowe – często realizowane w formule partnerstwa, na ogół kilku podmiotów. Tak powstawały spójne linie infrastruktury kształtujących się produktów turystycznych. Wymogiem było to, żeby pojedynczy projekt opiewał na kwotę co najmniej 10 mln zł. Wymuszało to współpracę wielu podmiotów, które wcześniej mogły nawet ze sobą rywalizować, a przystępując do projektu, odkrywały przestrzenie do współpracy. Niesamowite było obserwować, w jaki sposób podmioty ze sobą współpracowały i jak konsekwentnie dążyły do realizacji swoich przedsięwzięć. Z pewnością jest to także sukces tych projektów. Większość z nich pięknie się rozwija. Cieszą oko i otrzymują rozliczne nagrody. Wiele z nich zawierało wysoki potencjał multimedialny, który sprawdza się po dzień dzisiejszy. Mogły obejmować również działania promocyjne, ściśle związane z realizowanymi inwestycjami Warto zaznaczyć, że wszystkie te projekty pozostają już poza okresem trwałości, czyli de facto, gdyby ktoś chciał coś zmienić, przebudować, to nie mamy już jako instytucja na takie modyfikacje wpływu. Jednak nikt do tej pory z takiej  możliwości nie skorzystał. Co więcej, rozwiązania mające charakter informatyczny czy multimedialny, który wraz z upływem czasu już nieco się zdewaluował, są zastępowane kolejnymi innowacyjnymi rozwiązaniami.

Czy uważa Pani, że realizacja tych projektów miała pozytywny wpływ na polską turystykę?

Na pewno w pozytywny sposób wpłynęła na ofertę turystyczną Polski – to bardzo istotne. Zresztą takie było założenie. Powstało wiele szlaków turystycznych i nowych produktów turystycznych, często realizowanych w formule partnerstwa, ze spójną i wspólną linią przekazu marketingowego. Część obiektów wzmocniła swoją pozycję na listach UNESCO. Kolejne cieszyły się dużym powodzeniem w ramach Euro 2012, których Polska była gospodarzem. Duże znaczenie ma fakt, że są to projekty infrastrukturalne, trwałe. Jednocześnie w dalszym ciągu pełnią bardzo dobrze swoją funkcję. Należy podkreślić, iż zrealizowana infrastruktura turystyczna pozostaje ważnym aspektem rozwoju polskiej gospodarki, przyczyniając się również do wydłużenia sezonu turystycznego. Wszystkie te projekty miały wpływ na rozwój turystyki w Polsce, a Polska Organizacja Turystyczna odegrała kluczową rolę w ich realizacji.

Projekty turystyczne wsparte środkami unijnymi pozyskanymi przez Polską Organizację Turystyczną

Rewitalizacja Kanału Elbląskiego:
Jezioro Drużno – Miłomłyn – Zalewo, Miłomłyn
– Ostróda – Stare Jabłonki
Beneficjent: Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku
Poprawa warunków żeglugowych na zabytkowym, ponad 160-letnim kanale była ważnym projektem wspierającym rozwój turystyki wodnej w regionie. W efekcie podjętych prac zwiększono bezpieczeństwo jego użytkowników poprzez podniesienie poziomu jego funkcjonalności. Przeprowadzono pogłębienie kanału oraz wykonano prace związane z usunięciem głazów i powalonych drzew, co w efekcie wpłynęło na udrożnienie toru wodnego. Podjęto szeroki zakres prac konserwacyjnych pochylni i torów Kanału Elbląskiego pod względem hydrotechnologicznym i konstrukcyjnym na odcinku szlaku wodnego o długości 115,5 km. W ramach rozwijania infrastruktury turystycznej wybudowano nową Izbę Kanału Elbląskiego w Buczyńcu oraz wprowadzono oznakowanie żeglugowe przy obiektach położonych wzdłuż kanału. Projekt ten przyczynia się do ożywienia Kanału Elbląskiego, zachowania dziedzictwa kulturowego i stworzenia atrakcyjnej przestrzeni dla turystyki.

Śladem europejskiej tożsamości Krakowa.
Szlak turystyczny po podziemiach Rynku Głównego
Beneficjent: Gmina Miasto Kraków
Utworzono podziemną trasę turystyczną prowadzącą pod samym Rynkiem Głównym i Sukiennicami w Krakowie. Projekt ma ponadregionalny charakter i jest unikatową atrakcją turystyczną w skali kraju i świata. Główną częścią podziemnego szlaku jest rezerwat archeologiczno-architektoniczny. Udostępniono tu stare drogi i inne archeologiczne pozostałości, które pokazują dzieje tego wyjątkowego miejsca i podkreślają znaczenie Krakowa w okresie średniowiecza – miasto już wtedy należało do, nie tylko europejskich, głównych centrów handlowych, gospodarczych i kulturalnych. Odwiedzający ten szlak turyści mogą poznać wiele interesujących tajemnic Krakowa, a także zaznajomić się ze specyfiką życia w średniowiecznej Europie. Zwiedzającym towarzyszą multimedialne ekspozycje i prezentacje dostępne w sześciu wersjach językowych. Trasa ma szereg udogodnień w postaci wind i pochylni dla niepełnosprawnych oraz rodzin z dziećmi. Przedsięwzięcie w sposób istotny poszerza ofertę turystyczną Polski, przyczyniając się do wzrostu liczby odwiedzających ją turystów.

Toruń – Hanza nad Wisłą
Beneficjent: Gmina Miasta Toruń
Toruń został włączony w działania polityczno-gospodarcze Hanzy w 1280 roku i stał się wtedy jej częścią.
Z tych czasów pochodzą unikatowe i oryginalne zabytki Torunia wpisane na Listę światowego dziedzictwa
UNESCO. Powstał tu szlak turystyczny nawiązujący do hanzeatyckiej przeszłości miasta. Podjęte działania pozwoliły na modernizację i zagospodarowanie historycznych obiektów na terenie Starego i Nowego Miasta, tj. Ratusza Staromiejskiego, ruin zamku krzyżackiego oraz budynków Domu Eskenów. Wprowadzone udogodnienia zwiększyły bezpieczeństwo zwiedzających i podniosły walory turystyczne Wieży Ratuszowej. Wprowadzono elementy małej architektury, które uwydatniły dawną świetność kupiecką miasta oraz jego rolę w Związku Hanzeatyckim. Herby miast, z którymi Toruń prowadził w średniowieczu ożywione kontakty kupieckie, wkomponowano w oś głównych, najstarszych ulic miasta (Szerokiej i Królowej Jadwigi). Znaki kupieckie i herby mieszczańskie pojawiły się na lampach oświetlających ulice. Realizacja projektu wzmocniła wartość Torunia jako miasta stanowiącego znany w Europie ośrodek turystyki kulturowej.

Międzynarodowy turystyczny produkt markowy
„Uzdrowiska Kłodzkie”
Beneficjent: Zespół Uzdrowisk Kłodzkich S.A.
Projekt skupił działania wokół budowy marki „Uzdrowiska Kłodzkie” na miarę kurortów europejskich. Jego unikatowość polega także na wykorzystaniu leczniczych wód mineralnych. Inwestycja objęła kompleksową rozbudowę infrastruktury służącej do relaksu i wypoczynku. W Kudowie-Zdroju wybudowano centrum rehabilitacyjne oraz SPA przy Szpitalu Uzdrowiskowym „Zameczek”, które zostało wyposażone w basen rehabilitacyjny, salę do helioterapii i łaźnię parową z saunami. Ponadto przy Dziecięcym Sanatorium „Jagusia” powstała infrastruktura uzdrowiskowa obejmująca basen rehabilitacyjny i strefę słonecznej plaży. Inwestycje w Polanicy-Zdrój miały na celu zmodernizowanie Zakładu Przyrodoleczniczego w Szpitalu Uzdrowiskowym Wielka Pieniawa – powstała tu sala rehabilitacyjna ze strefą wypoczynkową w formie oranżerii oraz tarasy w stylu ogrodów zimowych, co pozwala na prowadzenie rozbudowanej terapii bodźcowej. W ramach prac zrealizowanych w Dusznikach-Zdroju stworzono Centrum Zabiegów przy Szpitalu Uzdrowiskowym
Jan Kazimierz.

Centrum Dziedzictwa Szkła w Krośnie
Beneficjent: Gmina Krosno
To unikatowe przedsięwzięcie wspierające turystyczną promocję miasta, którego produkty ze szkła szczycą się marką znaną w całej Europie. Centrum Dziedzictwa Szkła jest zintegrowanym produktem turystycznym związanym z historią wytopu szkła w Krośnie. Odwiedzający ten obiekt mają do dyspozycji atrakcyjne, nie tylko multimedialne, ale i rzeczywiste prezentacje wyrobu szkła artystycznego, dekoracyjnego i użytkowego oraz sklep ze szklanymi pamiątkami wytwarzanymi przez tutejszych artystów. Dla celów edukacyjnych udostępniono salę kinowo-konferencyjną, a programy zwiedzania obejmują, cieszące się wyjątkowym zainteresowaniem, warsztaty obróbki i ornamentowania szkła, warsztaty z malowania na szkle, grawerowania i szlifowania. Można tu poznać tajniki tworzenia witraży oraz formowania szklanych figurek za pomocą ognia z palników. W salach wystaw czasowych odwiedzający mogą zapoznać się z ekspozycjami prezentującymi szkło artystyczne wykonane przez najlepszych polskich twórców, a także podziwiać funkcjonalność szkła użytkowego.

Świętokrzyski Szlak Archeo-Geologiczny
Beneficjent: Gmina Kielce
Góry Świętokrzyskie stanowią prawdziwą skarbnicę wiedzy dla fascynatów geologii, paleontologii czy archeologii. Świętokrzyski Szlak Archeo-Geologiczny jest przedsięwzięciem zawierającym w sobie elementy unikalne, jakich nie znajdzie się w innych miejscach w Europie.
W ramach projektu wytyczono i wybudowano prawie
130 km szlaków turystycznych. Stworzono Centrum Geoedukacji, które jest miejscem ekspozycji zbiorów geologicznych z całego regionu świętokrzyskiego i wyjątkowym ośrodkiem szeroko pojętej edukacji geologicznej dla młodzieży, dzieci i turystów. Ponadto przeprowadzono pokaźną modernizację rezerwatu przyrodniczo-archeologicznego w Krzemionkach, gdzie powstały nowe wiaty, ścieżki dydaktyczne oraz punkty widokowe. Udostępniono nowe ekspozycje geologiczne o dużej – nawet w skali Europy – wartości edukacyjnej. Przeprowadzono rewitalizację historycznego centrum Chęcin, a także wsparto remont Zamku Królewskiego w Chęcinach. Świętokrzyski Szlak Archeo-Geologiczny, łącząc 20 obiektów będących oddzielnymi atrakcjami turystycznymi, wpisuje się w Europejski Szlak Geoparków, podnosząc tym samym własną wartość.


Wykorzystanie walorów rzeki Wisły
w celu budowy wspólnego produktu turystycznego
przez Kazimierz Dolny, Puławy i Janowiec
Beneficjent: Miasto Puławy
Efektem podjętych działań jest integracja turystyczna trzech miast: Kazimierza Dolnego, Puław i Janowca przy wykorzystaniu walorów Wisły. Przedsięwzięcie skupiło się na działaniach przygotowujących kompleksową ofertę związaną z rekreacją i żeglugą po Wiśle. Przeprowadzono przebudowę portu rzecznego Marina Puławy i przystani żeglugowej w Puławach. Funkcjonuje tu strefa kempingowa z dogodnym zapleczem, parkingiem, placem zabaw dla dzieci, placem do street
workoutu i siłownią na świeżym powietrzu. Rozbudowano promenady nadrzeczne we wszystkich trzech miastach. W Kazimierzu Dolnym inwestycje w infrastrukturę turystyczną objęły modernizację przystani, montaż oświetlenia nadrzecznego bulwaru oraz zagospodarowanie sąsiadujących terenów zieleni. W Janowcu wybudowano przystań obsługującą żeglugę rzeczną. Wykonanie powyższej infrastruktury umożliwiło uruchomienie regularnej żeglugi pasażerskiej.

Program ożywienia dróg wodnych w Gdańsku
Beneficjent: Gmina Miasta Gdańska
Otwarto wewnątrzmiejski, śródlądowy szlak wodny znajdujący się w bezpośredniej bliskości najcenniejszych zabytków historycznego Gdańska, co stworzyło możliwości zwiedzania miasta drogą wodną oraz udostępnienia przestrzeni do wypoczynku i rekreacji nad wodą. W ramach realizacji projektu wybudowano prawie
45 km wodnych szlaków turystycznych. Powstały trzy przystanie żeglarskie, dziesięć przystanków tramwajowych, budynek administracyjny z bosmanatem. Ponadto oddano do użytku 34 pomosty pływające z 53 miejscami do cumowania oraz dwie wiaty przystankowe (Westerplatte i Twierdza Wisłoujście). Powstały też cztery slipy do wodowania i wyciągania jednostek wodnych. Wzdłuż turystycznych szlaków wodnych, w strefach wodnych przystanków, wybudowano zaplecze sanitarne, ciągi spacerowe oraz dostosowano infrastrukturę dla osób niepełnosprawnych. Dla małych jednostek pływających powstała przystań Żabi Kruk oraz przystanie żeglarskie Sienna Grobla II i Tamka. Podjęto szereg działań zapewniających bezpieczeństwo na wszystkich tutejszych szlakach wodnych i w najbliższej im okolicy.

Hala Stulecia we Wrocławiu
– Centrum Innowacyjności w Architekturze i Budownictwie
Beneficjent: Wrocławskie Przedsiębiorstwo Hala Ludowa
Hala Stulecia we Wrocławiu to mistrzowskie dzieło architektury i symbol innowacji w dziedzinie budownictwa, które powstało w pierwszej dekadzie XX wieku. Realizacja projektu w atrakcyjny sposób łączy bogactwo dziedzictwa kulturowego z innowacyjnością tego miejsca. Utworzono unikatowy, ponadregionalny produkt turystyczny, jednocześnie będący obiektem zabytkowym i multimedialnym centrum edukacji. Oddana tu do zwiedzania interaktywna wystawa jest poświęcona historii Hali Stulecia oraz sąsiednich terenów wystawowych. Pieczołowicie odrestaurowano jej wnętrza, a zarazem zaadaptowano przestrzeń, tworząc ścieżkę edukacyjno-poznawczą, na którą składają się tematyczne przestrzenie: Visitor Center z punktem informacji turystycznej, Pokój Historyczny, Pokój Edukacyjno-Poznawczy oraz Kuluary i Galeria. Wnętrze Hali Stulecia wzbogacono o ścieżki edukacyjno-historyczne, ekrany multimedialne i interaktywne puzzle. Ponadto zainstalowano tu nowoczesną aparaturę do pokazów typu „światło, obraz i dźwięk”.

Wschodnioeuropejskie
Centrum Kongresowo-Sportowe Arłamów
Beneficjent: Hotel Arłamów
Realizacja tego projektu wpłynęła na zwiększenie ruchu turystycznego w regionie południowo-wschodniej Polski, ze względu na powstanie tu pierwszego centrum konferencyjno-kongresowego o wysokim standardzie. Wschodnioeuropejskie Centrum Kongresowo-Sportowe Arłamów to malowniczo położony ośrodek wśród lasów Puszczy Karpackiej. Jest to wielofunkcyjny obiekt turystyczny, na który składa się czterogwiazdkowy hotel z bogatą infrastrukturą towarzyszącą. Dysponuje prawie 200 pokojami. Potencjał konferencyjno-szkoleniowy stanowią cztery sale wielofunkcyjne o łącznej powierzchni prawie 1,5 tys. m2, z praktyczną możliwością podziału na 10 odrębnych przestrzeni o różnym kształcie powierzchni – umożliwia to przyjęcie prawie 1500 uczestników. Wschodnioeuropejskie Centrum Kongresowo-Sportowe jest obiektem wielofunkcyjnym, dopasowującym ofertę do grupy docelowej. Pełni m.in. funkcje sportowo-rekreacyjne, wystawienniczo-kulturalne, turystyczno-wypoczynkowe, a także konferencyjno-szkoleniowe. Stało się idealnym centrum zgrupowań narodowych kadr sportowych.

Bug – rajem dla turysty  
Beneficjent: Gmina Drohiczyn
Realizacja tego projektu, obok promocji walorów doliny rzeki Bugu, wpływa na aktywizację ruchu turystycznego i działalności z nią związanej. Bug to prawdziwy klejnot pod względem turystycznym. Jest jedną z ostatnich dzikich rzek w Polsce. Jego brzegi są niezwykle urozmaicone, a krajobraz pełen malowniczych widoków. Do jednych z najpiękniejszych miejsc nad brzegiem Bugu należy Drohiczyn ze swoim historycznym charakterem. Kiedyś pełnił funkcję stolicy regionu Podlasia. Efektem realizacji projektu jest m.in. szlak kajakowy wyposażony w mariny na polskim odcinku Bugu w siedmiu gminach. W Drohiczynie zagospodarowano skarpę Góry Zamkowej przy Zespole Klasztornym. Zainicjowano i powołano Nadbużańskie Centrum Turystyczne w Grannem leżącym też nad Bugiem, w samym sercu obszaru Natura 2000 Doliny Środkowego Bugu. Dla celów edukacyjno-rekreacyjnych w Drohiczynie powstał Nadbużański Park Historyczno-Kulturowy, gdzie odwiedzający mogą zaznajomić się z dziejami miasta i jego okolic. Wytyczono tu ponad 48 km ścieżek rowerowych.

Szlaki nowej przygody
w zabytkowej Kopalni Soli „Wieliczka”
Beneficjent: Kopalnia Soli „Wieliczka”
Powstałe „Szlaki nowej przygody” są trasą geoturystyczną, która pozwala przybliżyć turystom historię kopalni w pierwszych wiekach jej istnienia oraz zaznajamia z unikatową budową geologiczną złoża. Kopalnia Soli „Wieliczka” to jedno z najstarszych i najważniejszych miejsc na mapie atrakcji turystycznych w Polsce. Jej historia sięga XIV wieku. By podziemny szlak mógł służyć odwiedzającym, zabezpieczono, a następnie udostępniono zabytkowy zespół budynków nadszybia szybu Regis oraz zabytkowe wyrobiska kopalni, gdzie zachowały się ślady dawnych prac górniczych. Dzięki remontowi i modernizacji całego obiektu oraz poprawieniu oznakowania udostępniono multisensoryczną trasę górniczą prowadzącą do interesujących miejsc eksponowania podziemnych walorów geologicznych, historycznych oraz górniczych technik eksploatacji i zabezpieczenia wyrobisk. Dziś ten szlak jako „Trasa Górnicza”, pozwala na fascynujące doświadczenie autentyzmu starej kopalni i tajemnic pracy górników.


Pętla Żuławska – rozwój turystyki wodnej
Beneficjent: Województwo Pomorskie
Pętla Żuławska to atrakcyjna turystycznie i przyrodniczo droga wodna, będąca częścią Międzynarodowej Drogi Wodnej E70, łączącej Europę Zachodnią z północną Polską, obwodem kaliningradzkim i Litwą. W jej obrębie znajdziemy liczne atrakcje związane z dziedzictwem kulturowym Żuław Wiślanych. To obszar bogaty w zabytki, np. gotyckie kościoły, domy podcieniowe, mennonickie cmentarze oraz obiekty hydrotechniczne. Realizacja projektu pozwoliła na zwiększenie bezpieczeństwa żeglugi oraz dostępności turystyki wodnej, zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Wybudowano i zmodernizowano sieć portów: Elbląg, Krynica Morska, Tolkmicko i Kąty Rybackie oraz przystani żeglarskich: Biała Góra, Braniewo, Nowa Pasłęka, Osłonka, Błotnik, Malbork, Rybina. Dla usprawnienia żeglugi rozbudowano infrastrukturę pomocniczą – udostępniono dwa mosty zwodzone w Gdańsku-Przegalinie i w Nowej Pasłęce oraz zelektryfikowaną śluzę Gdańska Głowa. Powstało też Centrum Wirtualnego Zwiedzania i Rozrywki Pętli Żuławskiej.

Południowo-zachodni Szlak Cysterski
Beneficjent: Województwo Dolnośląskie
Szlak Cysterski jest fascynującą atrakcją turystyczną, która łączy obiekty dziedzictwa cystersów i pocysterskie na terenie województwa dolnośląskiego. Stał się też częścią międzynarodowego Szlaku Cystersów. Stworzona tu koncepcja zarządzania głównymi obiektami na szlaku i ich otoczeniem umożliwia aplikowanie wytypowanych pocysterskich zabytków do wpisania na Listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Realizacja projektu pozwoliła na stworzenie spójnego system informacyjno-promocyjnego. Powstały infokioski, bogata baza internetowa oraz charakterystyczne oznakowanie trasy, obiektów i elementów infrastruktury turystycznej pod jedną marką. Uruchomiono też system GPS do promowania szlaku oraz informowania o obiektach, które są zlokalizowane na terenie czterech sąsiadujących województw: dolnośląskiego, małopolskiego, opolskiego i śląskiego. Inwestycje pozwoliły na zbudowanie ponad 20 parkingów i 15 węzłów sanitarnych. Południowo-zachodni Szlak Cysterski to nie tylko podróż w czasie, ale także okazja do odkrywania historii i piękna Dolnego Śląska.

Termy Cieplickie  
– Dolnośląskie Centrum Rekreacji Wodnej
Beneficjent: Miasto Jelenia Góra
Jest to przedsięwzięcie z zakresu turystyki uzdrowiskowej wykorzystujące zasoby wód termalnych. Powstały produkt turystyczny oddziaływuje poza region dolnośląski, z uwagi na przygraniczne położenie, także na sąsiednie regiony Niemiec i Czech. Termy Cieplickie to nowoczesny kompleks basenów i SPA położony w Jeleniej Górze. Jest to zaawansowany technologicznie obiekt, który jednocześnie kładzie nacisk na ekologiczne rozwiązania. Aquapark oferuje relaks i czynny wypoczynek w trzech strefach: basen rekreacyjny z hydromasażami, huśtawką wodną i „dziką rzeką” połączony z basenem pływackim, dwa brodziki ze zjeżdżalniami, dwie wanny jacuzzi, zjeżdżalnie. Wyjątkową atrakcją są baseny termalne, które umożliwiają pływanie na zewnątrz bez względu na porę roku i temperaturę powietrza. Kolejne atuty to: gejzer, parasol wodny, kosz do gry w aquabasket oraz plaża z leżakami. W strefie SPA goście mogą skorzystać z biczy wodnych, groty śnieżnej, sauny oraz masaży i innych zabiegów.

Zamość miasto UNESCO.
Pomnik Historii RP produktem turystycznym
polskiej gospodarki
Beneficjent: Miasto Zamość
Zamość, położony w południowo-wschodniej Polsce, jest wyjątkowym miastem o bogatej historii i kulturalnym dziedzictwie. W 1992 roku został wpisany na Listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Wyróżnienie to jest zasługą jego wyjątkowej architektury renesansowej, starannie zaprojektowanego układu urbanistycznego oraz bogatej historii. Zamość jest również uznawany za Pomnik Historii Rzeczpospolitej Polskiej, w związku z jego szczególną rolą dla historii i kultury kraju; był też ważnym punktem na szlaku handlowym między Wschodem
a Zachodem. Środki w ramach projektu przeznaczono na rozwój atrakcji turystycznych, w tym rewaloryzację obiektów obronnych twierdzy i parku miejskiego oraz przywrócenie pierwotnego krajobrazu warowni. Wyremontowano dawne koszary kozackie z przeznaczeniem na Zamojskie Centrum Informacji Turystycznej. Obecnie unikalne dziedzictwo Zamościa, wsparte zrealizowanym projektem, przyciąga rzesze turystów, poszerzając ofertę turystyczną Polski.

Europejski Ośrodek Kultury Technicznej
i Turystyki Przemysłowej
Beneficjent: Miasto Zabrze
To unikatowy w skali europejskiej projekt o charakterze innowacyjnym. Połączono w nim elementy ochrony dziedzictwa kulturowego z nowoczesnymi metodami prezentacji, przy interaktywnym udziale osób zwiedzających. Przeprowadzono rewitalizację obiektów dziedzictwa poprzemysłowego miasta Zabrze, której celem było przywrócenie życia naziemnej i podziemnej infrastruktury ze zabytkowych obiektów górniczych. Prace objęły Główną Kluczową Sztolnię Dziedziczną wraz z wyrobiskami towarzyszącymi, XIX-wieczny chodnik prowadzący w pokładach węgla oraz część obiektów naziemnych Skansenu Górniczego „Królowa Luiza”. Są to unikatowe w skali europejskiej obiekty sztuki górniczej i hydrotechnicznej, które przetrwały ponad 200 lat w bardzo dobrym stanie. Po uruchomieniu ośrodka turystom udostępniono kilkanaście podziemnych tras wyposażonych w najnowocześniejsze urządzenia audiowizualne i interaktywne eksponaty. Przedsięwzięcie przyczyniło się do aktywnej ochrony zabytkowych obiektów jednej z najważniejszych kopalń w historii europejskiego górnictwa węgla kamiennego.

Zachodniopomorski Szlak Żeglarski
– sieć portów turystycznych Pomorza Zachodniego
Beneficjent: Zachodniopomorska Regionalna Organizacja Turystyczna
Przedsięwzięcie pozwoliło na stworzenie transgranicznego produktu turystyki wodnej o dużym potencjale i znaczeniu w Europie. Długość Zachodniopomorskiego Szlaku Żeglarskiego wraz z odnogami to prawie 380 km. Ten malowniczy szlak łączy różnorodne akweny, w tym rzekę Odrę, jezioro Dąbie, Zalew Szczeciński oraz Morze Bałtyckie. Tworzy sieć ponad 30 portów i przystani jachtowych. Wśród nich znajdują się miejsca takie jak Szczecin, Wolin, Świnoujście i inne urokliwe lokalizacje. W ramach realizowanego projektu powstało siedem nowych portów oraz zmodernizowano cztery już wcześniej istniejące na tym szlaku obiekty portowe. Łącznie oddano do dyspozycji miłośników turystyki wodnej 621 nowych miejsc postojowych. Powstały też obiekty okołoturystyczne. Zachodniopomorski Szlak Żeglarski to nie tylko trasa dla profesjonalnych żeglarzy. To również doskonała okazja dla amatorów, którzy chcą spędzić czas na wodzie i zachwycić się odkrywaniem piękna przyrody tego regionu.

Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego
w Poznaniu – kolebki państwowości i chrześcijaństwa w Polsce
Beneficjent: Miasto Poznań
Przedsięwzięcie wspiera promowanie unikatowych walorów turystycznych Poznania i Wielkopolski w skali krajowej i międzynarodowej poprzez innowacyjną prezentację dziedzictwa kulturowego w miejscu narodzin państwa i chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego mieści się w najstarszej części Poznania, na prawym brzegu rzeki Cybiny, na Ostrowie Tumskim. Bryła obiektu swoją konstrukcją nawiązuje do historycznego budynku Śluzy Tumskiej, która była elementem fortyfikacji Twierdzy Poznań w XIX wieku. To niekonwencjonalne muzeum nie prezentuje tradycyjnych eksponatów, ale opowiada historię w nowoczesny sposób. Zastosowano tu multimedialne techniki audiowizualne oraz aranżacje przestrzenne. Opowieść o początkach państwa polskiego rozpoczyna się w sali Gród, skąd zwiedzający przenoszą się do wirtualnej chrzcielnicy w sali Woda symbolizującej przyjęcie chrztu przez Mieszka I. W oprowadzaniu pomagają audioprzewodniki opracowane w czterech językach.

Warszawski Węzeł Wodno-Rowerowy
„Pedałuj i płyń” (bike & sail) – etap  I
Beneficjent: Miasto Stołeczne Warszawa
To innowacyjny projekt, który w sercu Warszawy łączy najważniejsze szlaki wodne i rowerowe o znaczeniu ponadregionalnym. Poszerza ofertę turystyczną Warszawy i jej atrakcyjność dla odwiedzających poprzez powiązanie głównych atrakcji miasta z Wisłą. W ramach jego realizacji zmodernizowano i przebudowano lewobrzeżny bulwar Wisły na odcinku Podzamcza, od ulicy Boleść do mostu Śląsko-Dąbrowskiego. Powstała tu atrakcyjna miejska piesza promenada, umożliwiająca cumowanie łodzi rekreacyjnych i niedużych statków. Na terenie skweru I Dywizji Pancernej powstał zespół fontann
multimedialnych (Miejski Park Fontann). Na lewym brzegu Wisły zbudowano szlak rowerowy o długości
ok. 26,5 km, łączący granice m.st. Warszawy z gminami Łomianki i Konstancin-Jeziorna. Plaże miejskie zlokalizowane wzdłuż Wisły zostały wyposażone w leżaki, parasole oraz infrastrukturę sportowo-rekreacyjną dla dzieci i osób z niepełnosprawnością. Realizacja projektu przyczyniła się do poprawy dostępności przestrzeni miejskiej dla mieszkańców i turystów.