Aura Świąt Bożego Narodzenia jest tak wyjątkowa, ponieważ towarzyszy jej sięgająca dwóch tysięcy lat tradycja. Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu od wielu lat przyczynia się do jej upowszechniania, między innymi poprzez organizację wystawy czasowej „Boże Narodzenie na Mazowszu”.
Mazowieckie tradycje świąteczne
Ekspozycja umożliwia powrót do minionych lat, zwraca uwagę na najbardziej istotne aspekty, słowem – subtelnie wprowadza w świąteczną atmosferę. Choinki, snopy zbóż, ozdoby wykonane z opłatka, słomy i kolorowego papieru, stoły i ławy zastawione wigilijnymi potrawami czy odwiedzające domy barwne grupy kolędnicze tworzą scenerię pełną symboli, nadziei i tajemnicy.
Wraz z upływem czasu tradycje i obyczaje towarzyszące Świętom Bożego Narodzenia uległy przeobrażeniom, a niektóre z nich – całkowitemu zatraceniu. Dawniej powszechne było przekonanie, że zabiegi i czynności dokonywane w tym czasie mają szczególną moc sprawczą. Wierzono, że zapewnią dobrobyt i urodzaj w gospodarstwie oraz zdrowie domowników. Przykładano wielką wagę do tego, by żadnego z rytuałów nie zaniedbać. Starano się, by wygląd izby mieszkalnej jak najwierniej przypominał stajenkę, w której narodził się Jezus.
Przy świątecznym stole
Wiele tradycji związanych było z przygotowywaniem potraw świątecznych. Zwyczaj nakazywał, by dania spożywane w Boże Narodzenie przyrządzone zostały z produktów pochodzących z pól, lasu, ogrodu i wody. Ich liczba musiała być nieparzysta, w przeciwieństwie do liczby osób zasiadających do wigilijnej wieczerzy. To gwarantowało, że w kolejnym roku wszyscy spotkają się ponownie i nikogo nie zabraknie. Na wigilijnym stole pod białym obrusem umieszczano siano, aby upamiętnić przyjście na świat Jezusa w stajence betlejemskiej.
ZAPOMNIANE tradycje
Dość powszechnym zwyczajem było przygotowywanie powróseł ze słomy, które następnie zabierano na pasterkę, a po powrocie obwiązywano nimi drzewa, by obficie owocowały. To tylko niektóre z wielu zapomnianych już dziś tradycji bożonarodzeniowych. Takich magicznych zabiegów było niegdyś dużo więcej. Dziś możemy jedynie przeczytać o nich na kartach książek lub ujrzeć je w muzealnych wnętrzach, np. zwiedzając ekspozycję „Boże Narodzenie na Mazowszu”.
Wystawa
Wystawa w Muzeum Wsi Mazowieckiej to coś więcej niż ekspozycja – to zaproszenie do świata, gdzie Boże Narodzenie było sercem zimy. Można tu zobaczyć, jak dawniej dekorowano izby, poczuć zapach świerku i siana, podziwiać misternie wykonane „światy” z opłatka. To miejsce tętni opowieściami o wróżbach, kolędnikach, pierwszych choinkach i magii, która łączyła ludzi. Wizyta w sierpeckim muzeum to nie tylko podróż w przeszłość. To odkrywanie na nowo ducha Świąt – pełnych bliskości, tradycji i nadziei, które nie przemijają mimo upływu czasu.