17 kwietnia 2025 roku wyspa Arran w Szkocji została oficjalnie uznana za Światowy Geopark UNESCO, stając się dziesiątym tego typu obszarem w Wielkiej Brytanii i jednym z 229 na świecie.
Co czyni Arran wyjątkowym?
Arran, często nazywana „Szkocją w miniaturze”, oferuje niezwykłą różnorodność geologiczną, obejmującą ponad 600 milionów lat historii Ziemi. Na wyspie można znaleźć złożone struktury skalne, takie jak fałdy z czasów orogenezy kaledońskiej, czerwone piaskowce pustynne z okresu permu oraz intruzje magmowe związane z otwarciem Oceanu Atlantyckiego. To właśnie na Arran James Hutton, uważany za ojca nowoczesnej geologii, odkrył jedno z pierwszych niezgodności stratygraficznych, znane jako „niezgodność Huttona”.
Oprócz bogactwa geologicznego, wyspa jest domem dla unikalnej flory i fauny, w tym rzadkiego drzewa Arran whitebeam oraz ponad 156 gatunków ptaków i ponad 1000 gatunków roślin. Mieszkańcy wyspy, znani jako Arranachs, są głęboko związani z lokalnym dziedzictwem i aktywnie uczestniczą w inicjatywach na rzecz ochrony środowiska, takich jak odnowa torfowisk, które odgrywają kluczową rolę w magazynowaniu węgla i regulacji klimatu.
Znaczenie statusu Geoparku UNESCO
Status Światowego Geoparku UNESCO nie tylko podkreśla unikalne walory geologiczne i przyrodnicze Arran, ale także promuje zrównoważony rozwój, edukację i zaangażowanie społeczności lokalnej. Dzięki temu wyróżnieniu wyspa planuje rozwijać geoturystykę, oferując m.in. wycieczki geologiczne, warsztaty edukacyjne oraz inicjatywy konserwatorskie.
Lokalni liderzy, tacy jak Sheila Gilmore, przewodnicząca Arran Geopark i dyrektor generalna VisitArran, podkreślają, że to wyróżnienie jest wynikiem wieloletnich starań społeczności i stanowi szansę na promowanie odpowiedzialnej turystyki, która przynosi korzyści zarówno mieszkańcom, jak i odwiedzającym.
Znaczenie dla turystyki i edukacji
Według VisitScotland, około 13% turystów odwiedzających Szkocję deklaruje wizytę w miejscach wpisanych na listę UNESCO, a w przypadku turystów z Europy odsetek ten wzrasta do 16%, a dla odwiedzających z innych kontynentów – do 28%. Status Geoparku może więc znacząco wpłynąć na rozwój turystyki na wyspie, przyciągając zarówno miłośników przyrody, jak i pasjonatów geologii.
Dodatkowo, Arran aktywnie promuje lokalną kulturę i język gaelicki, instalując dwujęzyczne tablice informacyjne oraz organizując wydarzenia kulturalne, takie jak festiwale muzyczne i targi rolnicze, co wzmacnia tożsamość kulturową wyspy i angażuje społeczność w działania edukacyjne.
Dzięki temu wyróżnieniu Arran nie tylko zyskuje międzynarodowe uznanie, ale także staje się przykładem zrównoważonego rozwoju, łączącego ochronę dziedzictwa naturalnego z edukacją i aktywnością społeczną.
Źródło: visitscotland.org
Zdjęcie: Pixabay