Bielsko Biała to bez wątpienia jedno z miejsc na mapie Polski, które warto odwiedzić przynajmniej raz. Miasto, położone na południu kraju, u stóp Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego, jest prawdziwą gratką dla miłośników architektury oraz zapierających dech w piersi widoków. W przyszłym roku stanie się także Polską Stolicą Kultury – tytuł ten odzwierciedla bogactwo kulturowe miejsca, w którym splatają się losy, tradycje i inspiracje.
Tytuł Polskiej Stolicy Kultury został przyznany po raz pierwszy w historii. Jest to nowa, ogólnopolska inicjatywa Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, realizowana we współpracy z Narodowym Centrum Kultury. To prestiżowe wyróżnienie jest oznaką docenienia przez Ministerstwo jakości programu miast-finalistów, przygotowanego podczas starań
o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029.
Celem projektu jest wspieranie miast, które budują swoją tożsamość poprzez kulturę oraz potrafią wykorzystywać jej potencjał do rozwoju społecznego, gospodarczego i wizerunkowego. Nagrodzone miasta realizują autorskie programy artystyczne, edukacyjne i społeczne, które przez cały rok, angażując mieszkańców, przyciągają gości z całej Polski i Europy.
MIASTO SPLOTÓW
W Bielsku-Białej obchody przebiegną pod hasłem „Miasto Splotów”. Bo tutaj wszystko się splata: przeszłość z przyszłością, natura z miejskim rytmem, a różnorodność ludzi z siłą wspólnoty. Przeszłość przywołuje wyjątkowa architektura – w końcu nie od parady Bielsko-Biała nazywana jest małym Wiedniem! Malowniczy rynek z licznymi kawiarniami i restauracjami oraz Zamek Książąt Sułkowskich to obowiązkowe punkty zwiedzania.
„Miasto Splotów” to również nawiązanie do bogatej, włókienniczej historii miasta, które przez dziesięciolecia było jednym z najważniejszych ośrodków przemysłu tekstylnego w Polsce. Tu powstawały znane w całym kraju tkaniny, a tradycja rzemiosła i pracy z materiałem oraz kultura techniczna ukształtowały lokalną tożsamość – precyzję, twórczość i otwartość na nowe wzory. Ślady tej tradycji znaleźć można i dziś – w Muzeum Stara Fabryka, zlokalizowanym w oryginalnych budynkach fabryki sukna i towarów wełnianych rodziny Büttnerów, czy Domu Tkacza – rekonstrukcji domu i warsztatu sukienniczego mistrza cechowego.
TKANIE DOBROSTANU PRZEZ CAŁY ROK
Kalendarz wydarzeń Polskiej Stolicy Kultury to barwny splot projektów – od wielkich widowisk w przestrzeniach miasta po kameralne spotkania. Ich wspólnym mianownikiem są otwartość i różnorodność.
Rok tytułu rozpocznie się 17 stycznia Ceremonią Otwarcia. Cztery barwne korowody przejdą ulicami miasta, by spotkać się na Placu Wojska Polskiego, gdzie mieszkańcy i zaproszeni goście wspólnie zatańczą poloneza. Do tego koncert Bielskiej Orkiestry Kameralnej i wieczorny koncert galowy Orkiestry Teatru Polskiego w Bielsku-Białej – La Nostra Banda.
W marcu miasto wypełnią dźwięki Bielskiej Zadymki Jazzowej, która następnie odda scenę Festiwalowi Kabaretowemu Fermenty – święcie humoru i twórczej energii. W maju odbędzie się 31. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej – wydarzenie o sześćdziesięcioletniej tradycji, które od lat łączy pokolenia widzów i twórców.
Czerwiec upłynie pod znakiem mody, ekologii i muzyki. W projekcie „T-Shirt Story” mieszkańcy podzielą się osobistymi historiami zapisanymi w ubraniach, wspólnie tworząc kolekcję mody zrównoważonej. Tydzień później ruszy Wędrujący Festiwal, który przeniesie kulturę w otaczającą miasto naturę, zamieniając ją w scenę dla wielu wydarzeń.
Końcówka czerwca to prawdziwe święto muzyki – Preisner Scoring Competition. Na bielskiej scenie zabrzmią prawykonania utworów młodych kompozytorów z całego świata, inspirowanych obrazem Wieża Babel. Całość zwieńczy koncert pod batutą Zbigniewa Preisnera, Honorowego Obywatela Bielska-Białej, który sprawuje opiekę artystyczną nad konkursem.
W lipcu miasto odda przestrzeń teatrom ulicznym w ramach projektu „Sąsiedzi”. W sierpniu główna ulica miasta zamieni się w Miejską Promenadę Kultury – pełną muzyki, teatru, tańca, mody i sztuki ulicznej. Natomiast koniec roku upłynie w rytmie jazzu i refleksji – w Bielsku-Białej zagości festiwal Jazzowa Jesień i Beskidzki Kongres Kultury – platforma dyskusji o kondycji polskiej kultury i przyszłości regionu.
W SERCU GÓR
Wszystko to czeka na nas wśród wyjątkowych krajobrazów Beskidów. Bo Bielsko-Biała to brama w góry, a także świetny punkt wypadowy do uprawiania wielu sportów – pieszych wędrówek, wspinaczek górskich, jazdy na rowerze czy trekkingu. Wędrówkę po bielskich górach warto zacząć od niewielkiego szczytu, jakim jest Dębowiec (686 m n.p.m.). Jest to jedno z ulubionych miejsc nie tylko mieszkańców miasta, ale i turystów. Co ważne – na Dębowiec wjechać można także kolejką krzesełkową, jest więc dostępny właściwie dla wszystkich.
Jednak najsłynniejszym chyba wierzchołkiem jest Szyndzielnia, na którą również dowiezie nas kolejka, tyle że gondolowa. Przy górnej stacji wspiąć się można na 18-metrową wieżę widokową, z której rozpościera się zapierająca dech panorama, nawet na Tatry. Na Szyndzielni warto zatrzymać się w Schronisku PTTK, bez wątpienia jednym z najpiękniejszych schronisk w polskich górach.
Właśnie w Bielsku swój symboliczny start (i koniec) ma wielka pętla beskidzka The Loop. To długodystansowa trasa w całości oparta na szlakach PTTK i zintegrowana z siecią schronisk górskich. Do pokonania mamy w sumie 250 kilometrów trasy i łącznie ponad 11 000 metrów przewyższeń, a wszystko to obcując z niezwykłą przyrodą Beskidu Śląskiego, Żywieckiego i Małego.
BAJKOWE MIASTO
Bolek i Lolek, Reksio, Smok Wawelski i Szpieg z Krainy Deszczowców – ulubione postacie bajek naszego dzieciństwa narodziły się właśnie w Bielsku-Białej. Słynne Studio Filmów Rysunkowych powstało tu w połowie ubiegłego wieku i przez wiele lat dostarczało najmłodszym wyjątkowych dobranockowych wzruszeń. Dziś o historii polskiej szkoły filmów rysunkowych – ale nie tylko – opowiada Centrum Bajki i Animacji „OKO”. To nowoczesne centrum rozrywki i edukacji proponuje dzieciom naukę przez zabawę z wykorzystaniem nowoczesnych technik multimedialnych, a przy okazji opowiada o tym, jak rozwijała się polska animacja.
Ale bajkowe postacie spotkamy też w samym mieście, na szlaku „Bajkowe Bielsko-Biała”. Nie zdziwcie się więc, jeśli w trakcie spaceru spotkacie Bolka i Lolka, Reksia, Pampaliniego łowcę zwierząt wraz z hipopotamem, Smoka Wawelskiego, Bartłomieja Bartoliniego Herbu Zielona Pietruszka i Don Pedra de Pommidore. Wędrowanie szlakiem „Bajkowe Bielsko-Biała” to nie tylko podróż w przeszłość, ale też świetna okazja, by odkryć współczesne Bielsko – z jego architekturą, krajobrazami, nowoczesną infrastrukturą i atmosferą, która jednoczy ludzi.
Wydział Kultury i Promocji Urząd Miejski w Bielsku-Białej
pl. Ratuszowy 1, 43-300 Bielsko-Biała
e-mail: kp@um.bielsko-biala.pl
www.bielsko-biala.pl, www.bb2026.pl
