Geos grapho – opisywać Ziemię. Geografią zajmowali się już starożytni. Chcąc poznać i zrozumieć złożoność przyrody, należało ją sparametryzować. Dowiedzieć się, która góra jest wyższa, które jezioro głębsze, ile ma powierzchni etc. Lubimy liczby, wydaje się nam, że dzięki nim panujemy nad rzeczywistością. Pomierzone, sklasyfikowane, pogrupowane, czyli poznane i okiełznane. Przyrodzie jednak te wysiłki są obojętne. Bo czy góra wie, ile ma wysokości i że jest wyższa od sąsiedniej?
Bywa i tak, że trzeba wprowadzać korekty w oficjalnych danych zamieszczonych w rocznikach statystycznych i atlasach. To nawet optymistyczne, że nadal coś umyka, ciągle można coś odkryć. Oto kilka przykładów.
Śnieżka, najwyższy szczyt w Karkonoszach, na większości map opisana jest wysokością 1602 m n.p.m. (dokładnie punkt triangulacyjny wyznacza 1602,2 m). Według najnowszych pomiarów czeskich geodetów wysokość góry wynosi o ponad metr więcej – 1603,3 m n.p.m. Najwyższy punkt znajduje się po stronie polskiej (przez wierzchołek przebiega granica państwowa), w pobliżu kaplicy św. Wawrzyńca.
We wszystkich podręcznikach do geografii podaje się, że najniżej położony punkt w naszym kraju położony jest we wsi Raczki Elbląskie na Żuławach Wiślanych. Potwierdza to tablica informacyjna: 1,8 m p.p.m. W zeszłym roku media odnotowały, że w okolicy żuławskiego Marzęcina pomierzono jeszcze głębszą depresję – 2,07 m p.p.m. Rekord jest nieoficjalny i wymaga sprawdzenia przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii. Gdy po wojnie wykonywano pomiary geodezyjne depresji żuławskiej, znaczna jej część była zalana przez wodę i nie wszędzie można było dotrzeć…
Bodaj najwięcej odkryć mogą jeszcze dokonać speleolodzy. Świat jaskiń ukryty w głębinach Ziemi nie został w pełni wyeksplorowany. Znana wielu turystom Jaskinia Niedźwiedzia w Masywie Śnieżnika stała się miejscem efektownego odkrycia geograficznego. W 2012 r. grotołazi odkryli nową podziemną salę. Sala Mastodonta, jak ją nazwano, ma 100 m długości, 30 m wysokości i wypełnia ją bajecznie piękna szata naciekowa. Jest to obecnie największa sala jaskiniowa w Polsce. Jak długo będzie „naj”?
Poczekamy, zobaczymy!