Małopolskę można zwiedzać na wiele sposobów. Kraków, Wieliczka, Zakopane, Tatry czy Pieniny – to miejsca znane i bliskie każdemu turyście, nie tylko w Polsce. Ale można też spędzić tu czas zupełnie inaczej, niż przyzwyczaiły nas do tego foldery reklamujące ten piękny region. Spokojne wioski, gdzie w sielankowym krajobrazie można nie tylko odpocząć i zrelaksować się, ale także zakosztować regionalnych przysmaków i odkryć uroki ginących już powoli tradycji. Małopolska stawia na agroturystykę i trudno się jej dziwić – wszak także pod tym względem to wyjątkowa część naszego kraju.

Agroturystyka to szczególna forma spędzania wolnego czasu – opierająca się na kontakcie z przyrodą, naturalną gospodarką i bliskimi relacjami między gospodarzami a gośćmi, którzy są nie tylko klientami, ale często traktowani są jak domownicy. W Małopolsce dochodzi to tego jeszcze sama lokalizacja – położenie na górskich stokach, w pobliżu wody, wśród lasów i łąk, dających dodatkowe wrażenia i wyjątkowe doznania. Gospodarstwa agroturystyczne, których w Małopolsce jest kilkaset, a ponad 200 z nich zostało  skategoryzowanych, stanowią znakomitą bazę wypadową wycieczek pieszych, rowerowych i konnych, wypraw na jagody latem i na grzyby jesienią. Zimą zaś – wypadów na nartach śladowych czy na coraz częściej używanych, zwłaszcza w wyżej położonych zagrodach, skuterach śnieżnych.

Oferta szyta na miarę
Oczywiście, można zapytać – a co takiego wyjątkowego jest w małopolskiej agroturystyce, co wyróżnia ją od innych regionów? Otóż jest. Nigdzie indziej w Polsce nie ma takiego bogactwa ofert specjalistycznych, które pozwalają nie tylko wybrać najbardziej odpowiadające własnym gustom, ale także będące gotowymi pomysłami na udane wakacje. Można zagubić się więc (oczywiście w pozytywnym tego słowa rozumieniu) wśród wiosek pachnących ziołami, rozsmakować się w  tradycyjnych przysmakach, a także poznać tajniki odradzającego się tu winiarstwa, odwiedzając miejscowe winnice. Specjalne propozycje przygotowano tu dla najmłodszych turystów i dla seniorów a nawet dla smakoszy miodów – bogactwo oferty jest wręcz ogromne.

Małopolska wieś pachnąca ziołami
Pierwszą  ofertą o tematyce agroturystycznej, powstałą w Małopolsce, była „Małopolska Wieś Pachnąca Ziołami”. Tworzy ją 20 gospodarstw agroturystycznych, które specjalizują się w uprawie ziół. Turyści, oprócz poznawania uroków wsi, mają możliwość spróbowania m.in. dań regionalnych i nalewek przygotowywanych na bazie roślin leczniczych. Właściciele gospodarstw posiadają wszechstronną wiedzę o  ziołach dziko rosnących, ale i tych uprawianych  w przydomowych ogródkach, znają ich właściwości,  sposoby suszenia, układania bukietów, a także wykorzystania  w kuchni regionalnej czy w medycynie niekonwencjonalnej. W ziołowych ogrodach spotkać można m.in. lubczyk, estragon, miętę, oregano, tymianek, rozmaryn, szałwię, majeranek, melisę… i wiele, wiele innych. Przedstawione gospodarstwa zlokalizowane są w wyjątkowo atrakcyjnych miejscach na skraju wiosek, pod lasem, a prowadzą je wyjątkowi ludzie – nie tylko pasjonaci ziół i ekologii, ale również kultywujący tradycje i obyczaje regionu.

Specjalnie dla dzieci
Rodzinny wyjazd to z pewnością jeden z najlepszych sposobów wspólnego spędzania czasu rodziców i dzieci. W całej Europie coraz większy nacisk kładzie się na takie formy wypoczynku, które pozwalają całym rodzinom nie tylko spać w jednym miejscu, ale także przeżywać wspólne przygody, razem poznawać świat i całą rodziną odkrywać własną tradycję, nie bez wątków edukacyjnych. Taki jest światowy trend i można się tylko cieszyć, że takie formy organizowania wakacji są coraz popularniejsze w Polsce. Specjalnie przygotowana oferta  „Małopolska Wieś dla Dzieci” jest pod tym względem nie tylko wzorem nowoczesnego podejścia do agroturystyki, ale na rynku polskim atrakcją wręcz pionierską.

Ofertę tworzy 16 gospodarstw agroturystycznych, dysponujących infrastrukturą umożliwiającą aktywne, urozmaicone, a przede wszystkim bezpieczne spędzenie czasu dzieciom, a także ich rodzicom. Właściciele wszystkich obiektów przygotowali specjalne atrakcje, umożliwiające przyjęcie dzieci w każdym wieku. Każdy obiekt posiada bezpieczny ogrodzony teren z placem zabaw, a część gospodarstw ma także dodatkowe atrakcje – takie jak park linowy czy basen. Oczywiście hoduje się tu też zwierzęta gospodarskie i domowe, a gospodynie prowadzą regionalną kuchnię z wykorzystaniem produktów z ekologicznych upraw. Z oferty gospodarstw agroturystycznych mali goście wraz z rodzicami mogą korzystać przez cały rok i spędzać tu zarówno weekendy, jak i całe wakacje. Dzieci poprzez zabawę poznają tradycje i obyczaje wiejskie, małopolską przyrodę, a także legendy i opowieści związane z regionem. Gospodarze proponują także różnorodne warsztaty edukacyjno-artystyczne, konkursy oraz wycieczki.

Zanim stworzono oferty, przygotowano 10-punktowy „Kodeks Małego Gościa”, który wytycza zasady obowiązujące we wszystkich gospodarstwach biorących udział w projekcie. Przewodnią myślą tego przewodnika jest m.in.: hinduskie przysłowie: „Dzieci to goście, którzy pytają o drogę…” oraz sekwencja Janusza Korczaka: „Kiedy śmieje się dziecko, śmieje się cały świat”.

Małopolska Wieś dla Seniorów
Ponieważ rok 2012 został ogłoszony Europejskim Rokiem Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej, z tej okazji w Małopolsce powstała specjalna oferta wypoczynku na terenach wiejskich skierowana właśnie do seniorów. Tworzy ją 15 gospodarstw prowadzonych przez ludzi otwartych, serdecznnych, chętnie spędzających czas ze swoimi gośćmi.  Specjalnie dla nich przygotowali atrakcyjne oferty wypoczynku, od uprawiania turystyki aktywnej, jazdę: konną, na rowerze, na nartach biegowych i zjazdowych po spacery szlakami pieszymi. Podczas pobytu można też poznać historie i tradycje regionalne oraz zwiedzić z gospodarzami okoliczne zabytki.

Gospodarstwa oferują całodzienne wyżywienie, oparte również na regionalnej kuchni z wykorzystaniem produktów z tradycyjnych upraw. W obiektach „Małopolska Wieś dla Seniorów” goście powyżej 60. roku życia mogą liczyć na atrakcyjne zniżki.

Małopolska Miodowa Kraina
Małopolska posiada bogate tradycje pszczelarskie, bo miód był tu pozyskiwany od niepamiętnych czasów, gościł na małopolskich stołach, wykorzystywany był w kuchni i medycynie ludowej. W Małopolsce są tysiące pasiek, w których żyje około 80 000 rodzin pszczelich. Oferta przedstawia walory smakowe i zdrowotne miodu, miodowe smakołyki, ofertę edukacyjną małopolskich skansenów oraz cykliczne imprezy i wydarzenia o tematyce pszczelarskiej. Zaprezentowano gospodarstwa pasieczne, w których można nie tylko zakupić „złoty płyn” i produkty pszczele, ale również odpocząć, poznając tajemnice życia pszczół w małopolskiej wsi.

Małopolska Gościnna
Czy taki sposób odkrywania Małopolski jest atrakcyjny? Zapewne tak, bowiem wszystkie wymienione powyżej oferty zostały uznane przez Polską Organizację Turystyczną za najlepsze produkty turystyczne w Polsce. „Małopolska Wieś Pachnąca Ziołami” otrzymała ten certyfikat w 2010 r., „Małopolska Wieś dla Dzieci” w 2011 r., a  w 2013 r. „Małopolska Wieś dla Seniorów”.

– Duże zainteresowanie ofertą „Małopolska Wieś Pachnąca Ziołami”.zdopingowało nas do przygotowania kolejnych  specjalizacji i tak powstały oferty dla dzieci, seniorów i smakoszy miodów – podkreśla pani Bożena Srebro z Sądeckiej Organizacji Turystycznej, inicjatorka i autorka projektów.  Jeszcze raz warto tu podkreślić wzorową współpracę Sądeckiej Organizacji Turystycznej z władzami województwa – wszystkie wymienione specjalistyczne oferty powstały bowiem przy wsparciu Województwa Małopolskiego, w ramach konkursu ofert „Małopolska Gościnna”.

W małopolskich winnicach
Ale to jeszcze nie wszystkie ciekawe propozycje, którymi kusi małopolska wieś. Odradzająca się w Małopolsce tradycja uprawy winorośli skłoniła Gorczańską Organizację Turystyczną do utworzenia Małopolskiego Szlaku Winnego. Na mapie nowych atrakcji znalazło się piętnaście winnic położonych w różnych częściach regionu. W listopadzie 2013 r. w trzech winnicach odbyła się I edycja Małopolskich Dni Otwartych Winnic. Małopolskie winnice powinny znaleźć się na szlaku każdego smakosza wina. Choćby dlatego, że historia polskiego wina zaczęła się właśnie w Małopolsce – to w Krakowie na zboczach Wawelu archeolodzy odkryli najstarsze w Polsce pozostałości winnicy. Swoją winnicę, położoną niedaleko Bochni, ma także Uniwersytet Jagielloński, obchodzący w tym roku 650-lecie powstania.

Tradycyjne rzemiosła
Do poznawania tradycji i uroków wiejskich zachęca stworzony przez Fundację Nadwyraz „Szlak Rzemiosła Tradycyjnego Małopolski”. Szlak to nie tylko skanseny i muzea, ale przede wszystkim spotkania z artystami, warsztaty i pokazy, na których odwiedzający mogą nie tylko zobaczyć jak się tworzy sztukę, ale nierzadko też spróbować własnych sił w jej tworzeniu. W sezonie turystycznym na szlaku odbywają się imprezy plenerowe, które pozwalają na aktywne spotkanie z tradycyjną kulturą naszego regionu. Spotkanie o tyle niezwykłe, że nawiązujące do zanikającej tradycji rękodzielniczej, której jeśli nie będziemy chronić, za kilkanaście lat już nie zobaczymy.

Andrzej Mikołajewicz z Góralskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego: Wybór takiego obiektu to gwarancja udanych wczasów, bez niemiłych niespodzianek; kategoryzacja to nic innego jak potwierdzenie dobrej jakości zarówno wyposażenia oraz obsługi , jak i oferty danego obiektu.

Andrzej Mikołajewicz z Góralskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego: Wybór takiego obiektu to gwarancja udanych wczasów, bez niemiłych niespodzianek; kategoryzacja to nic innego jak potwierdzenie dobrej jakości zarówno wyposażenia oraz obsługi , jak i oferty danego obiektu.

W trosce o komfort i dobry wypoczynek gości
W dbałości o wysoki standard oferowanych noclegów i jakość świadczonych usług, gospodarstwa agroturystyczne w Małopolsce poddano kategoryzacji zgodnie z zasadami określonymi przez Polską Federację Turystyki Wiejskiej „GG”. Obiekty zostały oznaczone słoneczkami (od 1 do 3), co gwarantuje odpowiedni standard obiektu. Im wyższa kategoria, tym większe wymagania co do wyposażenia, dostępu do łazienki, kuchni, pokoju gościnnego oraz ofert dodatkowych – wyjaśnia Andrzej Mikołajewicz z Góralskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego, które we współpracy z Województwem Małopolskim podjęło się akcji kategoryzacji.  – Ponadto obiekty zostały podzielone na dwa rodzaje: „Wypoczynek na wsi” oraz „Wypoczynek u rolnika”. Jest to dodatkowa wskazówka dla turystów poszukujących wypoczynku w obiektach na wsi, w których można zobaczyć zwierzęta hodowlane, rozkoszować się posiłkami domowymi przygotowywanymi na bazie produktów wiejskich czy zbieranych wprost z przydomowych ogrodów warzywnych.

Jak znaleźć obiekt agroturystyczny w Małopolsce? Każdy skategoryzowany obiekt oznaczony jest tabliczką identyfikacyjną „Małopolska Agroturystyka”. Ponadto informacje o ofercie agroturystycznej są dostępne w punktach informacji turystycznej (MSIT) i w specjalnym serwisie
www.agroturystyka.visitmalopolska.pl

A jeśli nadal macie wątpliwości, czy małopolska wieś godna jest lepszego poznania – najlepiej przekonajcie się na własne oczy!

Zapraszamy do serwisu Małopolska Agroturystyka
w ramach Małopolskiego Systemu Informacji Turystycznej (MSIT)
www.agroturystyka.visitmalopolska.pl

METKA-KORALOWA-POLSKA

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego
w ramach konkursu ofert turystycznych pn. Małopolska Gościnna

 

tablica3_72(1)

„MAŁOPOLSKA WIEŚ  Pachnąca ziołami”
Prezentacja ofert 20  gospodarstw agroturystycznych, których właściciele posiadają wszechstronną wiedzę na temat uprawy ziół, ich właściwości i wykorzystywania.   Oferta przedstawia specjalności gospodarzy,  dane teleadresowe i cenniki pobytu. Oferta otrzymała certyfikat  „Hit Turystyki Wiejskiej” oraz głowną nagrodę Ministerstwa Rolnictwa I Rozwoju Wsi  „Najlepszy pakiet turystyki wiejskiej” w roku 2012 .

tablica2_72(1)

„MAŁOPOLSKA WIEŚ DLA SENIORÓW”
Katalog ofert małopolskich gospodarstw agroturystycznych przygotowany specjalnie z myślą o osobach po 60. roku życia. Przedstawiono w nim 15 starannie wybranych gospodarstw na terenach wiejskich w Małopolsce. Poza opisem obiektów i proponowanych atrakcji podano także cenny pobytów.

tablica1_72(1)

„MAŁOPOLSKA WIEŚ  DLA dzieci”
Oferta przedstawia 16 szczególnie przyjaznych dzieciom gospodarstw agroturystycznych. Opisane obiekty posiadają ogrodzony teren z placem zabaw dla dzieci. Gospodarze przygotowują atrakcyjne zajęcia dla dzieci, podczas których poznają one wiejskie tradycje i obyczaje oraz przyrodę. W katalogu przedstawiono ich pełną ofertę oraz cenniki. Szlak otrzymał certyfikat  „Hit Turystyki Wiejskiej” oraz głowną nagrodę Ministerstwa Rolnictwa I Rozwoju Wsi  „Najlepszy pakiet turystyki wiejskiej”
w roku  2014.

tablica4_72(1)

„MAŁOPOLSKA Miodowa Kraina”
Oferta  gospodarstw pasiecznych, w których można nie tylko kupić miód i produkty pszczele, ale także odpocząć na łonie natury, spróbować miodowych smakołyków przyrządzanych według tradycyjnych receptur, poznać tajemnice życia pszczół lub wziąć udział w warsztatach równie kształcących, co smakowitych.

mapa_seniorzy

Powyższe ofert zostały opracowane przez Sądecką Organizację Turystyczną przy wsparciu Województwa Małopolskiego w ramach  konkursów ofert „Małopolska Gościnna”. Katalogi  ofert oraz filmy dostępne są na stronie Sądeckiej Organizacji Turystycznej: www.sot.org.pl  oraz www.agroturystyka.visitmalopolska.pl

Tekst publikowany na łamach magazynu “Świat Podróże Kultura” w numerze czerwiec-lipiec 2014 na str. 24-27.