„Cieszyn jest przedziwnie uroczym miastem, do którego chętnie się wraca, gdyż każdy, kto raz tylko się tu znajdzie, pozostawia w nim odrobinę swego serca”. Te słowa, wypowiedziane przez Gustawa Morcinka – pisarza pochodzącego ze Śląska Cieszyńskiego – trafiają w samo sedno.

Miasto przeciete polsko-czeska granicą zachwyca nastrojowymi zaułkami, uliczkami-schodkami, secesyjnymi i klasycystycznymi kamienicami z podcieniami i arkadami. Choć korzenie Cieszyna sięgają średniowiecza, niewiele dziś pozostało z tamtej zabudowy. Zniszczył ją wielki pożar w 1789 r. Obecny wizerunek miasta stworzyli od nowa architekci wiedeńscy na przełomie XIX i XX w. Prawie wszystkie budynki użyteczności publicznej powstały w wyniku konkursów, które rozstrzygało Austriackie Stowarzyszenie Inżynierów i Architektów w Wiedniu. Teatr jest dziełem tej samej pracowni, która zaprojektowała teatry w Salzburgu, Berlinie, Zurychu, Karlsbadzie (dzisiejszych Karlovych Varach) i oczywiście w Wiedniu.

Nie tylko architektura miasta przypomina cesarski Wiedeń. Wówczas prawie każda rodzina cieszyńska miała krewnych i znajomych w stolicy Austrii, która stała się dla Cieszyna wzorem w wielu dziedzinach życia, również w gastronomii. Do dziś, oprócz tradycyjnych śląskich smakołyków, w cieszyńskich restauracjach można rozkoszować się sznyclem po wiedeńsku, a w kawiarniach i herbaciarniach – strudlem z jabłkiem lub z makiem.

W Cieszynie historia przeplata się ze współczesnością. Po podziale w 1920 r. na Cieszyn i Český Těšín (granica biegła na rzece Olzie) do Czech wchodziło się mostem Przyjaźni, a do Polski wracało mostem Wolności. Tak było jeszcze w latach 80. XX w. Dzisiaj most Przyjaźni bywa często scenerią wydarzeń kulturalnych, organizowanych przez oba miasta, które ze sobą współpracują. Niektóre festiwale są tak atrakcyjne, że przyciągają obserwatorów nie tylko z regionu, ale też z głębi Polski i Czech, a nawet z innych krajów.

Cieszyńska Noc Muzeów (23 maja 2014)
Weźmie w niej udział 20 obiektów (16 z Cieszyna i 4 z Czeskiego Cieszyna). Po czeskiej stronie Olzy będzie można spędzić miłe chwile przy muzyce jazzowej w wypełnionej aromatem kawy Kawiarni Avion, zwiedzić Muzeum Straży Pożarnej i Muzeum Cieszyńskie oraz zobaczyć od kulis Teatr Cieszyński (Těšínské Divadlo).

Wielkie emocje będą towarzyszyć nocnemu zwiedzaniu Góry Zamkowej, na której znajduje się tajemnicza kaplica romańska w kształcie rotundy. Grubość jej murów wynosi półtora metra, a promień apsydy jest o metr krótszy, inaczej mówiąc, ściany są szersze niż wnętrze. To jedna z najstarszych budowli w Polsce, wzniesiona w połowie XI w. Niezapomnianych wrażeń dostarczy panorama miasta, specjalnie tej nocy oświetlonego, oglądana z XIV-wiecznej Wieży Piastowskiej. Ci, którzy tego wieczoru udadzą się na Górę Zamkową, będą mogli wziąć udział w konkursach z nagrodami oraz wysłuchać koncertu Reprezentacyjnego Chóru Uniwersytetu Śląskiego.

VII Międzynarodowy Festiwal Czytania nad Olzą (30 maja – 5 czerwca 2014)
Zainauguruje go familijna impreza w Teatrze im. Adama Mickiewicza w piątek, 30 maja. Celem przedsięwzięcia jest zachęcenie do głośnego czytania dzieciom i spędzania wolnego czasu z rodziną. W programie imprezy organizowanej we współpracy z Biblioteką Miejską w Czeskim Cieszynie i Centrum Helen Doron, oprócz tradycyjnego odczytania „Lokomotywy” Juliana Tuwima, znajdą się m.in.: występ kabaretowy „Dzieci wiedzą lepiej” przygotowany przez Katarzynę Stoparczyk – dziennikarkę Radiowej Trójki”, koncert na instrumentach dziwnych Ryszarda Bazarnika „Bazarnik Show”, występ laureata programu „Mam Talent” oraz pokaz iluzji. Wstęp wolny.

W kolejnych dniach nastąpią wydarzenia VII Międzynarodowego Festiwalu Czytania nad Olzą i XIII Ogólnopolskiego Tygodnia Czytania Dzieciom w Cieszynie. W programie m.in. spotkania autorskie, warsztaty czytelnicze, literackie i biblioterapeutyczne dla najmłodszych pacjentów Szpitala Śląskiego w Cieszynie.

Festiwal zwieńczy konferencja „Terapeutyczna moc literatury” z udziałem rodziców, bibliotekarzy i nauczycieli, zaplanowana na 5 czerwca w sali sesyjnej Starostwa Powiatowego w Cieszynie.

Święto Trzech Braci (13-15 czerwca 2014)
Czerwcowe Święto Trzech Braci nazwą nawiązuje do legendy o powstaniu Cieszyna, według której przy źródle zeszły się drogi trzech braci. Ciesząc się ze spotkania, postanowili na pamiątkę założyć tu gród i nazwać go Cieszynem. Dziś na miejscu źródła znajduje się zabytkowa Studnia Trzech Braci. A ideą organizowanego od ponad 20 lat święta jest integracja mieszkańców polskiej i czeskiej części miasta. Plenerowe koncerty i występy kabaretów odbywają się na rynkach po obu stronach granicy.

Industriada (14 czerwca 2014)
Tegoroczna Industriada w Cieszynie, będąca częścią Święta Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, obejmie dwa obiekty: Muzeum Drukarstwa i Teatr im. Adama Mickiewicza. A odbędzie się pod hasłem „Wyobraźnia i fantazja w rozwoju technicznym”.

W Muzeum Drukarstwa zwiedzający wysłuchają opowieści o okolicznościach, które spowodowały powstanie i późniejszy rozwój znajdujących się tam urządzeń. Czasem to przypadek nasuwał nowatorskie rozwiązania. Oglądając pracującą starą maszynę, łatwiej zrozumieć ciągłość zdarzeń, wynikającą z kolejnych ulepszeń i inwencję wynalazców. Każdy, kto zechce, będzie mógł odcisnąć na certyfikacie uczestnictwa w imprezie pamiątkową pieczęć, własnoręcznie wprawiając w ruch zabytkową maszynę.

W Teatrze im. Adama Mickiewicza będzie można m.in. przyjrzeć się z bliska maszynerii poruszającej obrotową scenę i uruchamiającej żelazną kurtynę – działają w teatrze od 1910 r. Przewodnik opowie o wielu na pół zabawnych, na pół dramatycznych sytuacjach, które nieoczekiwanie wydarzyły się w trakcie spektakli, wymagając od aktorów kontynuacji fabuły niewynikającej ze scenariusza.

Festiwal Kręgi Sztuki (9-13 lipca 2014)
W tegorocznym programie będą warsztaty filmowe, fotograficzne i muzyczne, spotkania z artystami oraz Przegląd Filmowy Wakacyjne Kadry w Kręgach Sztuki. M.in. zostanie zaprezentowana kinematografia chińska, filmy braci Quay, replika festiwalu Rozstaje Europy, pokazy w technologii 3D. Zaplanowane jest spotkanie z Dawidem Ogrodnikiem, wschodzącą gwiazdą polskiego aktorstwa
(www.kregisztuki.com, www.wakacyjnekadry.pl).

Cieszyn każdego dnia
Do Cieszyna można przyjechać w dowolnym terminie. Są tu zabytki godne obejrzenia i liczne trasy turystyczne. Jest wielkomiejska ulica Głęboka, łącząca staromiejski rynek z Górą Zamkową. Zawsze była to główna ulica handlowa. Obecnie też mieszczą się przy niej sklepy i butiki z gustowną odzieżą, liczne restauracje, kawiarnie i herbaciarnie, które latem wystawiają stoliki na zewnątrz. Miło jest powłóczyć się po Nowym Mieście wśród parterowych domków, kamiennych rynsztoków i uliczek wybrukowanych „kocimi łbami”. Są także trasy wiodące poza miasto do rezerwatów przyrody i widokowe, prowadzące przez pagórkowaty krajobraz Pogórza Cieszyńskiego. Bardzo przyjemnym miejscem do spacerowania i przejażdżek rowerowych są bulwary wzdłuż Olzy. Ale atmosfera miasta, w którym odbywa się niecodzienne wydarzenie, jest wyjątkowa. Jeśli to możliwe, warto tak zaplanować przyjazd, żeby ją poczuć.

MPTC_CMYK_podstawowy

Cieszyńskie Centrum Informacji
Cieszyn, ul. Rynek 1
tel.: +48 33 479 42 49, +48 33 479 42 48
faks:  +48 33 852 14 87
mci@um.cieszyn.plapi@olza.plcieszyn@slaskie.travel
www.cieszyn.pl

Tekst publikowany na łamach magazynu “Świat Podróże Kultura” w numerze czerwiec-lipiec 2014 na str. 48-51.