Podróże z Polonusem to pewny i wygodny dojazd do celu, a zarazem doskonała okazja, by poznać ciekawe zakątki naszego kraju. Trasy ze stolicy do sudeckich kurortów i uzdrowisk wiodą z Mazowsza przez Dolny Śląsk do Szklarskiej Poręby i Kudowy-Zdroju oraz przez Śląsk Opolski do Lądka-Zdroju. Bilety kupowane do końca grudnia br. wraz z powrotnymi są na tych trasach objęte promocją „Tanie Powroty”.

• Gwiazdką oznaczone są główne miejscowości z sieci połączeń Polonusa (zobacz na mapce).

Trasy do Szklarskiej Poręby i Kudowy-Zdroju

TRASA I.
Warszawa – Wrocław – Szklarska PorEba
Odległość: 522 km; bilet normalny 88,00 zł, promocyjny 70,40 zł
Odjazd z Dw. PKS Warszawa Zachodnia, godz. 2200
Przyjazd do Szklarskiej Poręby, godz. 0810 

Codzienne kursy pospieszne

 TRASA II.
Warszawa – Wrocław – Kudowa-Zdrój
Odległość: 485 km; bilet normalny 81,00 zł, promocyjny 64,80 zł
Odjazd z Dw. PKS Warszawa Zachodnia, godz. 0815
Przyjazd do Kudowy-Zdroju, godz. 1835
Codzienne kursy pospieszne

* Warszawa (0 km)
Historia Polski drzemie w zaułkach warszawskiego Starego Miasta, w salach Zamku Królewskiego, gmachach Uniwersytetu Warszawskiego, Polskiej Akademii Nauk i Sejmu, wznoszących się przy Trakcie Królewskim, prowadzącym do pałacu w Wilanowie. Do spacerów zachęcają parkowe alejki zabytkowych Łazienek, Ogrodu Saskiego, parku Skaryszewskiego. W Centrum Nauki Kopernik, Muzeum Powstania Warszawskiego czy Muzeum Żydów Polskich multimedia urozmaicają ekspozycje, zamieniając zwiedzanie w przygodę z nauką i kulturą. Na murawie Stadionu Narodowego odbywają się nie tylko mecze, ale również targi, festiwale i koncerty gwiazd. W stale poszerzającej się ofercie gastronomicznej stolicy znajdziemy smaki wszystkich kuchni świata z coraz bardziej wyrafinowaną ofertą rodzimych potraw. Z wieży kościoła św. Anny przy Krakowskim Przedmieściu, z balonu na uwięzi koło mostu Syreny oraz z najwyższej kondygnacji Pałacu Kultury ogarniemy wzrokiem całe miasto.

* Rawa Mazowiecka (75 km)
W mieście nad Rawką wznosi się zrekonstruowany fragment średniowiecznego zamku, w którym w piastowskich czasach rezydował książę Siemowit. Chorobliwie zazdrosny o znacznie młodszą żonę uznał, że trzeci potomek, jakiego miała powić, jest owocem zdrady. Kazał więc Ludmiłę zamknąć w wieży, a po urodzeniu dziecka udusił. Ta mroczna historia obiegła całą Europę, a ze względu na ogromną popularność, jaką cieszyła się w XVI w., istnieje teoria, że zainspirowała szekspirowską „Opowieść zimową”. Przez Rawę przebiegają tory najdłuższej w Polsce wąskotorówki (49 km), w centrum miasta rozciąga się malowniczy park, a podmiejski zalew Tatar należy do najatrakcyjniejszych akwenów woj. łódzkiego.

* Tomaszów Mazowiecki (110 km)

Odwieczny związek miasta z rzeką Pilicą prezentują zbiory Muzeum Rzeki (skansen). Z jej wodami związana jest też przyrodnicza osobliwość – Niebieskie Źródła. Woda w uznanym za rezerwat przyrody zbiorniku ma turkusową barwę i jest tak przejrzysta, że widać na dnie jasne plamy pulsującego piasku. To wywierzyska powstałe tam, gdzie woda tryska przez szczeliny wapiennego podłoża. Kolejna atrakcja – Groty Nagurzyckie – to pozostałość po prowadzonej od XIX w. eksploatacji piasku szklarskiego. Urządzoną w nich podziemną trasę przez cały rok można zwiedzać z przewodnikiem.

 

* Piotrków Trybunalski (139 km)
Nazwę zawdzięcza po części założycielowi Piotrowi Duninowi z rodu Włostowiców, a po części temu, że przez 200 lat z górą miał tu siedzibę Trybunał Koronny, czyli najwyższy w dawnej Rzeczypospolitej sąd dla Wielkopolski, Mazowsza i Prus Królewskich. W ostatnich latach Piotrków pojawia się na czołowych miejscach w rankingach miast tworzących przyjazne warunki dla inwestorów i pięknieje. A nie od dziś się podoba, choćby filmowcom. W piotrkowskich zaułkach kręcono sceny „Pana Tadeusza”, „Przedwiośnia”, „Vabank” czy „Uprowadzenia Agaty”. Na planie „Jakuba kłamcy” przechadzał się po nich Robin Williams.

* Bełchatów (166 km)
Zagospodarowane hałdy pobliskiej kopalni węgla brunatnego zamienione na Górę Kamieńską służą dziś narciarzom i rowerzystom. Ze specjalnie przygotowanych tarasów można oglądać wyrobisko i pracujące w nim kombajny, zaś nowoczesna, multimedialna ekspozycja „Giganty Mocy” pokazuje w interesujący sposób, jak węgiel przekształca się w energię elektryczną.

Osjaków (213 km)
Wielbiciele talentu Jerzego Dudy-Gracza znajdą we wnętrzu miejscowego kościoła jego obraz z 1995 r. „Przemienienie Pańskie”.

* Wieluń (230 km)
Na skwerze przed biblioteką miejską spoczywa od roku „Kapsuła czasu”. Są w niej przedmioty złożone przez mieszkańców jako przesłanie dla potomnych. Pierwsze otwarcie zaplanowano na wrzesień 2039 r., w setną rocznicę wybuchu II wojny światowej.

Oleśnica (324 km)
Miejską osobliwością jest Biblioteka Łańcuchowa. Jedna z najstarszych, oprócz złotoryjskiej, publiczna czytelnia na naszych ziemiach. W 1594 r. książę Karol II Podiebrad kazał umieścić pół tysiąca woluminów nad wejściem do zamkowego kościoła. Chciał, by każdy mógł z nich korzystać, ale że ginęły i były narażone na zniszczenie, przykuto je łańcuchami do stołów. Próbę czasu przetrwało 239 woluminów, głównie dzieła teologiczne.

Między Wieluniem a Oleśnicą autobusy Polonusa zatrzymują się w Wieruszowie (264 km), Kępnie (276 km) i Sycowie (296 km).

* Wrocław (350 km)
Z powodzeniem konkuruje dziś z innymi miastami o miano najciekawszego w Polsce. Na odrestaurowanej starówce działa mnóstwo atrakcyjnych lokali gastronomicznych i placówek kulturalnych. Zabytki dolnośląskiej stolicy odzyskują świetność, dynamicznie rozwija się biznes. Niepowtarzalnym obiektem jest Panorama Racławicka, dzieło malarskie wystawione w specjalnie zaaranżowanym pawilonie. Tematem jest bitwa stoczona podczas insurekcji kościuszkowskiej z wojskami rosyjskimi pod Racławicami w 1794 r. Panorama ma 15 m wysokości i 114 m długości. Wykonała ją grupa malarzy zainspirowana przez Jana Stykę. Prace trwały zaledwie 9 miesięcy, a rotunda, w której ją wyeksponowano, została wybudowana we Lwowie przed ich zakończeniem w 1893 r.Po wojnie przeniesiono obraz do Wrocławia, a w 1985 r. udostępniono ponownie publiczności.

cd. trasy I – do Szklarskiej Poręby 

Środa Śląska (385 km)
Na jej przywileju lokacyjnym z 1223 r. wzorowało się wiele innych miast i z tego powodu tę odmianę prawa niemieckiego nazwano średzkim. Świadectwem dawnej świetności jest „skarb”, jaki w 1988 r. znaleziono po rozbiórce starych domów na miejscowym wysypisku. Cenne przedmioty, które udało się z niego odzyskać, można dziś oglądać w Muzeum Regionalnym.

* Legnica (424 km)
Ozdobą legnickiego rynku jest półtonowa kula z brązu z panoramą XVIII-wiecznej Legnicy. Jednym z ulubionych celów spacerów stała się po udanej renowacji dzielnica Tarminów. Za czasów PRL była siedzibą radzieckiego garnizonu, na którego potrzeby wykorzystano pohitlerowskie koszary. W XIX-wiecznych willach fabrykantów urządzono luksusowy hotel dla wizytujących garnizon generałów. Rosjanie zajmowali łącznie około tysiąca budynków.

* Jelenia Góra (496 km)
Główne miasto Kotliny Jeleniogórskiej z ponad 900-letnią historią i licznymi zabytkami. Na organach w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego (d. ewangelicki kościół Łaski) grają każdego roku we wrześniu wirtuozi podczas odbywającego się tu renomowanego Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej „Silesia Sonans”.

Między Legnicą a Jelenią Górą autobusy Polonusa stają w Jaworze (444 km), Bolkowie (462 km), Mysłowie (473 km) i Kaczorowie (477 km).

Cieplice-Zdrój (506 km)
Dziś wypoczynkowa dzielnica Jeleniej Góry, a zarazem jedno z najstarszych polskich uzdrowisk. Świadectwa wykorzystywania tutejszych cieplic, czyli gorących źródeł, w celach leczniczych pochodzą z 1281 r.

Piechowice (514 km)
Dogodny punkt wypadowy wycieczek w Karkonosze. Atrakcją jest działająca tu nieprzerwanie od ponad 140 lat Huta Szkła Kryształowego „Julia”. Można ją zwiedzać, podpatrując, jak powstają ozdobne przedmioty ze szkła kryształowego.

* Szklarska Poręba (522 km)
Centrum turystyczne i wypoczynkowe zachodniej części Karkonoszy z największym terenem narciarskim w Sudetach (9 km tras), na stokach górującej nad miastem Szrenicy (1362 m). Miejscowe Muzeum Mineralogiczne szczyci się najbogatszym zbiorem minerałów w kraju.

cd. trasy II – do Kudowy-Zdroju

Ząbkowice Śląskie (420 km)
Pośród zabytków i pamiątek przeszłości w Izbie Pamiątek Regionalnych znalazło się Laboratorium doktora Frankensteina pełne tajemniczych rekwizytów, w nawiązaniu do faktu, że do 1945 r. miejscowość nosiła nazwę Frankenstein. Ponadto w 1607 r. wybuchła tu epidemia, a winą za dużą śmiertelność obciążono nieuczciwych grabarzy. Skazano ich na śmierć. Wydarzenia posłużyły za kanwę legendy o morowym potworze i mogły być inspiracją dla Mary Shelley, autorki powieści o Frankensteinie. Co roku w sierpniu w mieście organizowane są  Mistrzostwa Polski Katów, Weekend z Frankensteinem oraz przegląd filmów grozy.

* Kłodzko (444 km)
Centralne miasto największego obniżenia we wschodniej części Sudetów – Kotliny Kłodzkiej. Ze względu na klimat i architekturę chętnie przyrównywane do Pragi. Tym bardziej, że przerzucony nad Młynówką gotycki most z figurami świętych wygląda niczym miniatura słynnego mostu Karola. Nad Kłodzkiem górują mury twierdzy, w jaką Prusacy na rozkaz Fryderyka II zamienili miejscowy zamek. Podziemiami prowadzi trasa turystyczna, a z murów roztaczają się wspaniałe widoki na miasto i ziemię kłodzką. Co ciekawe, korytarze mająłącznie 40 km długości i sięgają daleko poza forteczne mury. Podczas dorocznych Dni Twierdzy Kłodzkiej odbywa się rekonstrukcja bitwy wojsk pruskich z francuskimi z1807 r. Z kazamatami twierdzy konkuruje trasa poprowadzona pod kamienicami starówki przez dawne piwnice i składy kupieckie z multimedialną ekspozycją poświęconą przeszłości Kłodzka.

* Polanica-Zdrój (457 km)
Miasto ogród o łagodnym klimacie z zasobami leczniczych wód mineralnych. Najsłynniejsze tutejsze źródła nazywane są pieniawami.

Duszniki-Zdrój (469 km)
To także jedna z pereł wśród polskich uzdrowisk. Ma bogatą historię i liczne zabytki. Do ciekawostek należy tutejsze Muzeum Papiernictwa, zorganizowane w zabytkowej wytwórni z początku XVII w. Powszechnie znanym obiektem jest Dworek Chopina. Do tradycji koncertów zdrojowych, które dawał, nawiązuje sierpniowy festiwal muzyczny jego imienia. W Dusznikach organizowane są ponadto festiwal imienia Mendelssohna oraz Muzyka Epok.

Autobusy Polonusa zatrzymują się po drodze w Szczytnej Śląskiej (464 km).

* Kudowa-Zdrój (485 km)
Kolejne z uzdrowisk ziemi kłodzkiej, malowniczo usytuowane u stóp Gór Stołowych. Co roku w sierpniu odbywają się tu międzynarodowe festiwale moniuszkowskie. Do niepowtarzalnych obiektów należy XVII-wieczna Kaplica Czaszek w pobliskiej Czermnej. Jej wystrój powstał z kości 3 tys. ofiar wojen i epidemii.

 TRASA III.
Warszawa – Opole – Lądek-Zdrój
Odległość: 464 km; bilet normalny 76,00 zł, promocyjny 60,80 zł
Odjazd z Dw. PKS Warszawa Zachodnia, godz. 2100
Przyjazd do Szklarskiej Poręby, godz. 0545
Kursy pospieszne co drugi dzień

Przebieg tej trasy pokrywa się z opisanymi wcześniej do Piotrkowa Trybunalskiego (139 km), a w Kłodzku (439 km) krzyżuje się z trasą Warszawa – Kudowa-Zdrój.

* Częstochowa (223 km)
Na terenie miasta znajduje się Jasna Góra, najważniejsze polskie sanktuarium maryjne w ufortyfikowanym klasztorze Paulinów. W kościele klasztornym zawieszony jest w ołtarzu słynący cudami obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. To zwana też Czarną Madonną bizantyjską ikona namalowana zgodnie z tradycją ręką św. Łukasza Ewangelisty na deskach stołu, przy którym spożywała posiłki Święta Rodzina.

* Opole (323 km)
Stolica krajowej muzyki rozrywkowej znana z organizowanego w czerwcu Festiwalu Piosenki Polskiej. Na deskach Amfiteatru Tysiąclecia spotykają się współcześni wykonawcy. Krytykowany u schyłku PRL za anachroniczność, po 1990 r. opolski festiwal złapał drugi oddech. Aranżowany z coraz większym rozmachem jest dziś liczącym się przeglądem krajowych trendów oraz twórczego potencjału kompozytorów i wykonawców muzyki pop. W 2013 r. miała miejsce jubileuszowa, 50. edycja imprezy. Wieża Piastowska z XIV w., z której miasto prezentuje się szczególnie pięknie, oraz usytuowany w jej sąsiedztwie nowoczesny amfiteatr Tysiąclecia symbolizują w Opolu spotkanie przeszłości ze współczesnością.

Paczków (408 km)
Nazywany polskim Carcassonne, bo podobnie jak francuskie miasto otoczony murami obronnymi z XIV w. W ich liczącym 1200 m długości pierścieniu zachowało się 19 z 24 dawnych baszt.

Autobusy Polonusa mają także przystanki w innych historycznych miastach Śląska Opolskiego: Nysie (381 km) i Otmuchowie (394 km).

Złoty Stok (419 km)
Miasteczko słynie dziś z zachowanej jako pokazowa dawnej kopalni szlachetnych kruszców.

20 km dzieli Złoty Stok od Kłodzka (patrz wyżej; 439 km).

* Lądek-Zdrój (464 km)
Usytuowana u stóp Gór Złotych miejscowość wypoczynkowa. Konkuruje z Cieplicami o miano najstarszego uzdrowiska w Polsce. Kroniki poświadczają wykorzystanie lądeckich wód w XIII w. Wracający spod Legnicy Tatarzy mieli zniszczyć tutejsze urządzenia kąpielowe w 1241 r. Na liście gości zażywających w Lądku kąpieli są m.in.: Johann Wolfgang Goethe, caryca Katarzyna II, car Aleksander I, królowie pruscy i prezydent USA John Quincy Adams.

www.pkspolonus.pl; wyszukiwarka połączeń: pksbilety.pl

Tekst publikowany na łamach magazynu “Świat Podróże Kultura” w numerze listopad-grudzień 2014 na str. 72-77.