Polska – Krosno, miasto szkła | Magazyn Świat Podróże Kultura

Rozżarzona szklana masa hipnotyzuje widza, migocąc, połyskując złociście i płonąc czerwono. Jej formowanie ekscytuje, a napięcie ustępuje dopiero wtedy, gdy hutnik odbija niemal gotową szklaną formę od piszczela. Magii tworzenia szkła towarzyszą niezwykłe emocje. Można ich doświadczyć tylko w Centrum Dziedzictwa Szkła.

Krosno – Miasto Szkła, położone w południowo-wschodniej Polsce u podnóża Bieszczadów, od niemal 90 lat słynie z hutnictwa szkła. Zapoczątkowaną w 1923 roku szklaną tradycję miasta pisały i wciąż piszą tysiące mieszkańców całego regionu. To właśnie hutnictwo szkła stało się symbolem Krosna nie tylko w Polsce, ale na całym świecie.

Niezwykły przystanek na europejskim szklanym szlaku !

Technika wytopu i wytwarzania szkła, tak jak i narzędzia, którymi posługują się hutnicy, nie zmieniły się od tysiącleci. Wydmuchiwanie go przez dwumetrową metalową rurkę, zwaną piszczelem, jest podstawową techniką, którą wynaleziono ponad dwa tysiące lat temu, a praktycznie w niezmienionej formie wykorzystywana jest do dzisiaj. Tradycje szklarskie w regionie sięgają XIX wieku. Krosno wyrosło na jedno z największych w Europie centrów produkcji szkła użytkowego i artystycznego. Kilkadziesiąt firm związanych jest dziś z produkcją i zdobieniem szkła. Kluczową pozycję zajmują wśród nich Krośnieńskie Huty Szkła, największy i najbardziej znany producent w Polsce z niemal 100-letnią historią. Różnorodność i wyjątkowość krośnieńskich wyrobów potwierdzają tutejsze bogate hutnicze tradycje. Szklane dziedzictwo Krosna nareszcie doczekało się godnej oprawy, miejsca, które podąża z duchem czasu. Dzięki wspaniałym tradycjom i nowoczesnym technikom, obiekt nie tylko opowiada o historii krośnieńskiego szkła, ale także ją tworzy.

Centrum Dziedzictwa Szkła dopisuje także nowy, znaczący rozdział historii miasta. Pokazy zręczności mistrzów hutniczych, ujarzmiających gorącą szklaną masę są nader spektakularne, ale na nich nie kończy się przygoda w świecie szkła.

To pierwsze miejsce w Polsce, gdzie w interaktywny sposób prezentuje się tematykę hutnictwa szkła i szklanej twórczości. Podobne centra, działające w oparciu o charakterystyczną dla danego regionu gałąź przemysłu, z powodzeniem funkcjonują już we Włoszech, w Niemczech czy Czechach. Krośnieńskie Centrum jest najnowszym przystankiem na europejskim szklanym szlaku.

Mistrzowie szkła
Tradycja i nowoczesność „szklanego miasta” fascynują już szeroką publiczność. Od otwarcia Centrum w czerwcu 2012 roku, odwiedziło je niemal 20 tysięcy osób. Odkrywając przed nimi magię tworzenia szkła, hutnicy uchylają rąbka tajemnicy, jak z ziaren piasku powstają szklane dzieła sztuki. Są one tak różnorodne, że w „szklanym sklepie” zarówno koneserzy, jak i amatorzy praktycznych zakupów znajdą coś dla siebie.

Miłośnicy sztuki zainteresują się galerią, zaaranżowaną w dawnych piwnicach krośnieńskiego Rynku. Zgromadzone tu szklane eksponaty są prawdziwą ucztą dla oka. Stałą ekspozycję stanowią dzieła światowej klasy mistrzów artystycznego rzemiosła.

W tych samych piwnicach znajduje się sala edukacyjna „szkło w fizyce”, w której, przeprowadzając samodzielnie eksperymenty na szklanych rekwizytach: soczewkach, światłowodach czy kalejdoskopie, można poznać właściwości szkła.

Piec pełen rozrywki
Od samego początku w Centrum Dziedzictwa Szkła sięgano po oryginalne i niebanalne pomysły, które łączy jeden motyw – szkło. Obok rozgrzanego do 1200 stopni Celsjusza pieca, w wyjątkowej scenerii odbywają się koncerty, pokazy mody, szklanej biżuterii a nawet warsztaty browarnicze czy degustacje win. A to tylko nieliczne propozycje, dzięki którym wizyta w Centrum staje się prawdziwą przygodą.

Sztuka podwójnie trójwymiarowa
W Krośnie trzeci wymiar sztuki zostaje podniesiony do kwadratu. Powstające malowidło 3D, zatytułowane „UnderGlass”, zyskuje drugie życie. Do obrazu o powierzchni 80 m² dodana zostaje animacja w technologii video-mappingu. To pierwsze na świecie połączenie trójwymiarowego graffiti i projekcji 3D. Areną tych działań jest ogólnodostępne pomieszczenie ruchomych schodów krośnieńskiego Centrum, które staje się wyjątkową otwartą galerią sztuki.

Powstająca w wyniku iluzji, podziemna pracownia hutnicza jest dziełem krakowskiego artysty i architekta, Ryszarda „Ryho” Paprockiego, jednej z bardzo nielicznych osób na świecie tworzących w tej technice. Choć „UnderGlass” wpisuje się w nurt sztuki ulicy, dzięki wykorzystaniu koncepcji Leonarda da Vinci, pozostaje nietypową formą.

Dzięki transmisji online, po raz pierwszy, każdy może śledzić „na żywo” powstawanie dzieła. To wyjątkowa sytuacja. Niejedyna w tym projekcie.