Powiat cieszyński obfituje w atrakcyjne turystycznie zakątki. Jednym z nich jest gmina Skoczów położona w dolinie Wisły, pomiędzy okalającymi ją łagodnymi wzgórzami. Skoczów należący do Lokalnej Grupy Działania – Cieszyńska Kraina – skupiającej 8 gmin powiatu cieszyńskiego, coraz mocniej stawia na rozwój ruchu turystycznego.
Bliskość tak znanych miejscowości wypoczynkowych, jak Brenna, Ustroń czy Wisła sprawia, że i Skoczów chce dołączyć do grona wczasowych potentatów. Gmina dysponuje wciąż zbyt mało znanym i niedocenianym potencjałem krajoznawczym i kulturowym, który może spełnić oczekiwania nawet najbardziej wymagającego miłośnika turystyki.
Początki miejscowości sięgają wczesnego średniowiecza. Jak głosi legenda, nazwa Skoczów pochodzi z X w., kiedy to prastary gród plemienia Golęszyców przeniesiono („przeskoczył”) bliżej Wisły. Najstarsza wzmianka pisana o Skoczowie pochodzi z 1232 r. Słynny kronikarz Jan Długosz wspominał o nim w XV w. jako o „pierwszym mieście nad Wisłą od jej źródeł”. Przez jedno z najstarszych śląskich miast przebiegały szlaki kupieckie: bursztynowy, miedziany oraz solny. Do dzisiaj niestety nie zachowały się ślady świetności Skoczowa z tamtej epoki. Miasto przetrwało, mimo licznych pożarów, najazdów i epidemii i zachęca do spacerów szlakiem swoich dziejów.
Na szlaku skoczowskich zabytków
Zwiedzanie Skoczowa warto zacząć od Rynku i uliczek, gdzie zachowało się wiele zabytkowych domów z przełomu XVIII i XIX w. Najciekawszym budynkiem w zabudowie rynku jest ratusz. Barokowa budowla ma oryginalną fasadę zwieńczoną wieżą zegarową, ozdobioną malowanym wizerunkiem św. Jana Sarkandra. Przy wschodniej pierzei Rynku trzeba zwrócić uwagę na secesyjne i późnobarokowe kamieniczki. Spacer po Rynku warto zakończyć pamiątkowym zdjęciem przy XVIII-wiecznej kamiennej fontannie ozdobionej rzeźbą Trytona, autorstwa miejscowego rzeźbiarza Wacława Donaya.
Szlakiem św. Jana Sarkandra
Nie wszyscy wiedzą, że katolicki święty i męczennik urodził się 20 grudnia 1576 r. w Skoczowie w kamienicy przy ratuszu. Liczne grupy wycieczkowe i pielgrzymkowe mogą znaleźć w mieście urodzenia świętego wiele obiektów sakralnych związanych z postacią Sarkandra, który jest patronem Czech i Moraw. W domu, w którym się urodził, mieści się obecnie Muzeum Parafialne przedstawiające zbiory związane z życiem i kultem skoczowskiego świętego. Właścicielem obiektu jest parafia św. Piotra i Pawła, przed barokową świątynią umieszczono rzeźby z wizerunkiem Sarkandra, a na tzw. Kaplicówce (wzgórzu za miastem z pięknym widokiem na całą okolicę) znajduje się kaplica najsłynniejszego obywatela Skoczowa. W tym miejscu w 1995 r. mszę św. odprawił papież Jan Paweł II, który dokonał kanonizacji świętego.
Śladami Gustawa Morcinka
Jedną z najsłynniejszych postaci związanych ze Skoczowem był również pisarz Gustaw Morcinek, który mieszkał w mieście w latach 1919-36. Miłośnicy piewcy Śląska mogą w mieście szukać śladów inspiracji twórcy „Wyrąbanego chodnika” czy „Łyska z pokładu Idy”. W najbardziej reprezentacyjnej mieszczańskiej barokowej kamienicy z końca XVIII w. mieści się siedziba Muzeum im. Gustawa Morcinka. W 2001 r. w 110. rocznicę urodzin pisarza opracowano Szlak Morcinkowski skupiający miejsca z nim związane.
Aktywnie w Skoczowie
Zwiedzanie zabytków w Skoczowie można w doskonały sposób połączyć z aktywnością ruchową. Kompleksy leśne na przedmieściach miasta to idealne tereny spacerowe, które połączone zostały ścieżkami rowerowymi na wałach wzdłuż Wisły. Docelowo ścieżką na wale można dotrzeć do Ustronia, a następnie dalej, aż do miasta Wisły, natomiast zmierzając w kierunku północnym – do Strumienia. Fani dwóch kółek mają zagwarantowane malownicze widoki i ruch na świeżym, górskim powietrzu. Przez teren gminy przebiegają trasy rowerowe obejmujące swoim zasięgiem część obszaru nadgranicznego zarówno po polskiej, jak i czeskiej stronie, w ramach Euroregionu Śląsk Cieszyński – Tesinskie Slezsko. Zimą w Skoczowie można korzystać z uroków „białego szaleństwa”. Na stoku Górki Wilamowickiej (Kaplicówki) działa wyciąg narciarski „Pod Dębem”, a przez malownicze tereny zbocza przebiegają dwie trasy do dyspozycji miłośników narciarstwa biegowego.
Skoczów jest częścią Cieszyńskiej Krainy, którą powinien odwiedzić każdy szanujący się turysta. Zielone, górzyste krajobrazy podnóża Beskidu Śląskiego, liczne obiekty zabytkowe i położenie blisko granicy z Czechami sprawiają, że warto, planując urlop lub weekendowy wypad,
wziąć pod uwagę walory Skoczowa.
INFO
www.skoczow.pl
www.cieszynskakraina.pl
Muzeum im. Gustawa Morcinka
ul. Fabryczna 5. Tel. 33 853 29 13, e-mail: muzeumskoczow@op.pl
Muzeum Parafialne im. św. Jana Sarkandra
ul. Rynek 2, tel. 33 853 08 13, e-mail: lucskr@wp.pl
Trasy turystyczne: spacerowe i rowerowe, m.in. Greenway: Kraków – Morawy – Wiedeń, który przebiega przez następujące miejscowości: Cieszyn – Dzięgielów – Kozakowice Górne – Skoczów – Nierodzim – Górki Wielkie – Jaworze – Wapienicę – Mazańcowice – Międzyrzecze Dolne i Górne – Rudzicę – Landek.
* Szlak wykorzystuje częściowo już istniejące i oznakowane trasy rowerowe. Z Gminy Goleszów, wzdłuż rzeki Bładnicy, ulicą Harcerską „wprowadzone” są do Skoczowa trasa Greenway oraz trasa 24C. Podążając zgodnie z oznakowaniem, zmierzamy do Rynku, gdzie dołącza trasa 11Y prowadząca z Gminy Dębowiec. Trzy trasy opuszczają Rynek wchodząc w ulicą Menniczą. Kolejno ul. Szkolną, ul. Garbarską podążamy do Muzeum im. G. Morcinka, gdzie skręcamy w prawo, aby po przejechaniu krótkiego odcinka ul. Fabrycznej skręcić w prawo w ul. Wiślańską. Po przebyciu ok. 700 metrów dojeżdżamy do biegnącej równolegle estakady. Tam odłącza się trasa 11Y, skręcając w lewo, prowadzi wałem w kierunku miejscowości Landek. Trasy Greenway i 24C prowadzą wałem rzeki Wisły w kierunku Nierodzimia, gdzie przy punkcie odpoczynkowym się rozdzielają.
Tekst publikowany na łamach magazynu “Świat Podróże Kultura” w numerze zima 2012/2013 na str. 42-45.