Kiedyś była carsko-prezydencka, dziś jest myśliwska, sportowa, a nawet olimpijska.

Turysta, który wpadnie „na dzień do Tomaszowa”, miasta rozsławionego wierszem Juliana Tuwima i piosenką Ewy Demarczyk, powinien też zajrzeć do oddalonej o 10 km Spały. Urok tej niewielkiej miejscowości wynika z jej malowniczego położenia nad brzegiem Pilicy w sercu sosnowych lasów, dawnej Puszczy Pilickiej. Tutaj każdy mieszczuch zaraz po wyjściu z samochodu może się poczuć kuracjuszem, spacerowiczem, globtroterem, przyrodnikiem, kolekcjonerem, historykiem, a nawet sportowcem. Spała bowiem łączy te wszystkie formy aktywności i pozwala na komponowanie ich w dowolny sposób.

Zwiedzaj i wypoczywaj
Ci, którzy na pobyt w Spale mogą przeznaczyć zaledwie dwie godziny, powinni zajrzeć do drewnianego kościółka pw. Matki Bożej Królowej Korony Polski wybudowanego w 1923 r. z polecenia prezydenta Stanisława Wojciechowskiego. Świątynia w stylu podhalańskim harmonizuje z międzywojenną zabudową i atmosferą Spały. Wiosną i latem (w każdą pierwszą niedzielę miesiąca) na rozległych terenach nad Gacią Spalską rozkładają stragany i kramy kolekcjonerzy z całej Polski. Choć jarmarki spalskie mają zaledwie kilkuletnią tradycję, to co roku przybywa wydarzeń kulturalnych i… kulinarnych oraz okazji do udanych kolekcjonerskich łowów. Wędrując po Spale, nie sposób ominąć Ośrodka Przygotowań Olimpijskich. Bogata baza rekreacyjno-sportowa powstawała z myślą o sportowcach, ale skorzystać z niej może każdy. Jeśli jednak nie starczy nam determinacji lub czasu na ćwiczenia, to warto zwiedzić obiekty, na których ćwiczą kadrowicze: lekkoatleci, siatkarze, ciężarowcy, szermierze. I nie ma się co dziwić, jeśli spotkamy Tomka Majewskiego lub Bartka Kurka. Wybierając się na nieco dłuższy spacer, dojdziemy do trasy turystycznej „Bunkry w Konewce” przybliżającej unikatowy w skali Europy kompleks poniemieckich fortyfikacji z czasów II wojny światowej. W 2006 r. trasa została uznana za najlepszy produkt turystyczny roku.

Ze wzgórza nad Pilicą
Spała leży w sercu gminy Inowłódz, miejscowości będącej jednym z najstarszych miast w Polsce. Przepływająca przez Inowłódz Pilica kiedyś przyczyniła się do rozwoju miejscowości, obecnie zaś decyduje o jej urodzie. Najpiękniejszy widok na dolinę rzeki i lasy ciągnące się aż po horyzont roztacza się ze wzgórza, na którym wznosi się zrekonstruowany romański kościół św. Idziego, jedna z najstarszych świątyń w Polsce. Po Spale, Inowłodzu i okolicach można się poruszać pieszo, konno, na rowerze i kajakiem. Miłośnikom aktywnego wypoczynku nie zabraknie okazji do obcowania z piękną naturą i podziwiania bogactwa flory i fauny regionu. Puszcza Pilicka, Spalski Park Krajobrazowy, obszary Natura 2000 – te hasła mówią same za siebie. Dobrą okazją do odwiedzenia Spały i gminy Inowłódz są ciekawe imprezy: promujący kulturę niezależną i ekologię Festiwal w Krajobrazie (lipiec), dożynki spalskie we wrześniu oraz koncerty w ramach Wędrownego Festiwalu Filharmonii Łódzkiej „Kolory Polski”

Tekst: Agnieszka Łuczak
Foto: Magdalena Dziedzic-Hudzik, Ewa Szymańczyk (kościół w Spale)

Dojazd: Spała leży 15 km od trasy K-8 Warszawa–Wrocław. Warszawa – 110 km, Łódź – 70 km, Piotrków Tryb. – 40 km, Tomaszów Maz. – 10 km.

Informacja turystyczna 
97-215 Inowłódz, ul. Spalska 2, tel. 0 44 710 12 33, fax. 0 44 710 12 33
e-mail: gmina@inowlodz.pl
www.inowlodz.pl

Tekst publikowany na łamach magazynu “Świat Podróże Kultura” w numerze marzec 2010 na str. 82-83.