Strzeliste wieże gotyckich katedr, majestatyczne kościoły i zamki krzyżackie od wieków budzą podziw. Jeśli dodamy do tego barwne imprezy oraz rozległe lasy i jeziora, otrzymamy ciekawą ofertę wypoczynku.
Położona na północnych rubieżach kraju Warmia jest często mylona z Mazurami, choć – w przeciwieństwie do nich – ma dużo bogatszą historię, na spotkanie z którą najlepiej wyruszyć podczas wakacji.
Na tropie gotyku
Podróż rozpoczynamy od Olsztyna, w którym mieszkał Mikołaj Kopernik. Astronom siedzi na ceglanej ławeczce przed zamkiem Kapituły Warmińskiej i wspomina kilka lat życia, jakie spędził w jednym ze skrzydeł budowli. O związkach miasta z astronomią przypominają planetarium (drugie co do wielkości w Polsce), a w nim niezwykłe seanse astronomiczne, oraz XIX-wieczne obserwatorium w wieży ciśnień. Pobliskie Dobre Miasto zachwyca ogromną gotycką kolegiatą (większą może się poszczycić tylko Frombork). Budowla wraz z zabudowaniami przypomina zamek i skrywa cenną rzeźbę z pocz. XVI w. przedstawiającą Trójcę Świętą. Kręta rzeka Łyna prowadzi do Lidzbarku Warmińskiego, gdzie wznosi się jeden z najcenniejszych gotyckich zamków w Polsce. Zamek Biskupów Warmińskich wyróżnia się trzema narożnymi wieżyczkami i krużgankami na dziedzińcu. Nie mniej interesująca jest pobliska Orneta, urocze, wielokulturowe miasteczko. Obok XIV-wiecznego kościoła katolickiego ozdobionego gotyckimi malowidłami wznoszą się dwie cerkwie (prawosławna i grekokatolicka) oraz dawna synagoga. Na rynku orneckim od kilkuset lat czuwa imponujący ratusz miejski, w którego wieży znajduje się najstarszy na Warmii dzwon z 1384 r.
Śladami Kopernika
Następnym przystankiem na trasie warmińskich miast jest Braniewo. Już z daleka widać górującą nad nim XIV-wieczną bazylikę pw. św. Katarzyny. W mieście rozpoczyna bieg kolej nadzalewowa. Znaczną część trasy pociągi pokonują przy brzegu Zalewu Wiślanego, można nimi dojechać do Fromborka. Jego wizytówką jest Wzgórze Katedralne. Na naturalnym wzniesieniu stoją: gotycka katedra Wniebowzięcia NMP i św. Andrzeja, pałac biskupi (obecnie mieści się tu Muzeum Mikołaja Kopernika) oraz domy kanoników. Najpiękniejszy widok na miasto roztacza się z wieży Radziejowskiej, w podziemiach której działa planetarium. Z Fromborka można popłynąć statkiem do położonej po drugiej stronie Zalewu Wiślanego Krynicy Morskiej i kontynuować wakacyjną przygodę na północy Polski.
Kiedy warto tu być: W tym roku na Warmii odbywa się wiele ciekawych imprez; na uwagę zasługują / This year, there are many interesting events in Warmia, among them: 43. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej we Fromborku: VI –VIII, w każdą niedzielę o godz. 14 III Warmiński Kiermasz Tradycji, Dialogu i Zabawy w Bałdach: VII Spotkania Warmińskie w Gietrzwałdzie i Worytach: VII Watra – Spotkania Pogranicza w Głębocku i Braniewie: 20–22 VIII Święto Urożaju – dożynki w Pieniężnie: 28 VIII Muzyka Czterech Kultur – Polska, Białoruś, Ukraina, Niemcy: wrzesień Dożynki wojewódzkie w Lidzbarku Warmińskim: 19 IX Konferencja popularnonaukowa „Krańce Europy” w Braniewie: 1–30 X V Spotkanie „Kolędy Czterech Kultur” w Braniewie: 13–22 XII IV „Kulinarne Świąteczne Spotkania Warmińskie” w Braniewie: 13–22 XII.
Tekst: Piotr Żabowski
Artykuł zrealizowany w ramach projektu: „Dom Warmiński – Integracja różnych narodowości na terenie Warmii”współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Osi Priorytetowej 2 – „Turystyka”. Działanie 2.2 – „Promocja województwa i jego oferty turystycznej”.
„Warmia i Mazury regionem zjednoczonej Europy”. Projekt dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007–2013.
Tekst publikowany na łamach magazynu “Świat Podróże Kultura” w numerze wrzesień 2010 na str. 36-38.