Polska – Sobótka nad Pilicą | Magazyn Świat Podróże Kultura

W Smardzewicach na zbliżającą się noc świętojańską przygotowano wiele atrakcji. To wyśmienita okazja do poznania dawnych obrzędów oraz samej wsi i jej okolic.

Noc świętojańska z 23 na 24 czerwca nawiązuje do nocy Kupały, słowiańskiego święta obchodzonego podczas letniego przesilenia Słońca. To niezwykle radosne wydarzenie było poświęcone przede wszystkim żywiołom wody i ognia, mającym oczyszczającą moc. Podczas tej magicznej nocy rozpalano ogniska i tańczono do upadłego. Zabawom towarzyszyły wróżby i obrzędy, które miały zapewnić świętującym zdrowie oraz urodzaj. Sobótka symbolizująca jedność przeciwieństw sprzyjała łączeniu się ludzi w pary. Wierzono, że czynny udział w sobótkowych uroczystościach gwarantuje szczęście i dostatek przez cały rok.

Słowiańskie tradycje
Pod koniec czerwca w różnych miejscach Polski odbywają się liczne imprezy przybliżające dawne słowiańskie tradycje. Jednym z ciekawszych tego typu przedsięwzięć jest sobótka w malowniczej wsi Smardzewice położonej w gminie Tomaszów Mazowiecki. W tym roku organizatorzy i gospodarze gminy zapraszają do wspólnej zabawy 22 czerwca. Wieczorem lokalne grupy artystyczne Smardzewian, Mali Smardzewianie, Sami Swoi, Ciebłowianie oraz Dziecięcy Zespół Pieśni i Tańca „Sami Swoi” zaprezentują ludowe obrzędy związane z kupalnocką. Świetną okazją do poznania rodzimego folkloru będzie także konkurs na najpiękniejszy wianek. Wszystkie wianki misternie uplecione z polnych kwiatów i ziół zostaną powierzone nurtom Pilicy, największego lewobrzeżnego dopływu Wisły.

Na sportowo i na ludowo
Pilica oraz otaczające ją pola i lasy są największym turystycznym atutem gminy Tomaszów Mazowiecki. W Smardzewicach rzeka wraca do swego koryta dzięki tamie zbudowanej w latach 70. XX w. Stworzyła ona na Pilicy największy sztuczny zbiornik wodny w kraju. Do dziś Zalew Sulejowski jest znakomitym miejscem do uprawiania sportów wodnych i wędkarstwa. Okoliczne lasy obfitują w grzyby, przyciągając do Sulejowskiego Parku Krajobrazowego rzesze grzybiarzy.

Ozdobą wsi jest klasztor oo. Franciszkanów uważany za perłę architektury epoki baroku. Budowla sąsiaduje z młodszym o dwadzieścia pięć lat kościołem pod wezwaniem św. Anny, stojącym w miejscu drewnianej świątyni. Murowane wnętrze skrywa 11 ołtarzy z XVII i XVIII w., pięknie brzmiące organy, barokową ambonę oraz wiele cennych rzeźb i obrazów sprzed ponad dwóch wieków. Pod koniec lipca, w dniu św. Anny, patronki kościoła, w Smardzewicach odbywają się barwne odpusty, na których można kupić pamiątki ludowe związane z regionem.

Atrakcje okolicy
Na obrzeżach Smardzewic działa ośrodek hodowli żubrów będący filią Kampinoskiego Parku Narodowego. Na obszarze ponad 70 ha żyje ok. 20 osobników. Te majestatyczne zwierzęta można obserwować z wydzielonej platformy widokowej. Wiedzie do niej trasa biegnąca przez Spalski Park Krajobrazowy. Na trasie wytyczono ścieżkę edukacyjną z tablicami informującymi o ochronie gatunku zagrożonego wyginięciem, ekologii oraz o walorach przyrodniczych spalskich lasów. Smardzewice są również siedzibą Tomaszowskich Kopalni Surowców Mineralnych „Biała Góra” szczycących się 90-letnią tradycją. Ogromne wyrobiska piasku kwarcowego są widoczne z drogi powiatowej łączącej Smardzewice z Tomaszowem. O tym, jak eksploatuje się śnieżnobiały piasek i jak przywraca się te tereny przyrodzie, można się przekonać, spacerując wokół wsi.

Rozpostarta nad Zalewem Sulejowskim gmina Tomaszów jest również doskonałą bazą wypadową do zwiedzania największych atrakcji turystycznych pobliskiego Tomaszowa, czyli rezerwatu przyrody Niebieskie Źródła, Skansenu Rzeki Pilicy, a wkrótce także podziemnej trasy wiodącej przez Nagórzyckie Groty.

Tekst: Agnieszka Łuczak